ตกขาวมีสีเขียวปนเหลืองเป็นฟอง ร่วมกับอาการปัสสาวะขัดและแสบร้อน: สัญญาณเตือนของโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์ที่ผู้หญิงไม่ควรละเลย

ในเวชปฏิบัติการตรวจรักษาโรคสตรี อาการหนึ่งที่สร้างความกังวลใจและบั่นทอนคุณภาพชีวิตของสตรีเป็นอันดับต้นๆ คือการพบความผิดปกติของตกขาว หลายครั้งที่คนไข้เลือกที่จะเงียบหรือพยายามรักษาด้วยตัวเองจากการซื้อยามาสอดหรือยารับประทานตามคำบอกเล่า จนกระทั่งอาการลุกลามกลายเป็นความทรมานจากอาการแสบร้อนและปัสสาวะขัด การสังเกตลักษณะของตกขาวอย่างละเอียด โดยเฉพาะลักษณะ ตกขาวสีเขียวปนเหลือง ที่มักมาพร้อมกับกลิ่นคาวรุนแรงและลักษณะที่เป็นฟอง จึงเป็นกุญแจสำคัญในการวินิจฉัยโรคที่แพทย์ใช้เพื่อแยกแยะสาเหตุและวางแผนการรักษาอย่างถูกต้องรวดเร็ว

โรคพยาธิในช่องคลอด (Trichomoniasis): ต้นตอของตกขาวสีเขียวปนเหลืองและเป็นฟอง

เมื่อคนไข้มาพบแพทย์ด้วยอาการตกขาวที่มีลักษณะเฉพาะตัว คือมีลักษณะเป็นฟอง มีกลิ่นเหม็นอับคล้ายกลิ่นคาวปลา และมีสีออกเหลืองเขียวหรือ ตกขาวสีเขียวปนเหลือง ชัดเจน สาเหตุหลักที่แพทย์มักนึกถึงเป็นอันดับแรกคือ โรคพยาธิในช่องคลอด หรือ ทริโคโมเนียซิส (Trichomoniasis) ซึ่งเกิดจากการติดเชื้อโปรโตซัวชนิดมีหางที่มีชื่อว่า Trichomonas vaginalis

เชื้อโปรโตซัวชนิดนี้จะเข้าไปทำลายสมดุลความเป็นกรดด่างในช่องคลอด ทำให้เกิดการอักเสบอย่างรุนแรง ลักษณะเด่นทางคลินิกที่แพทย์มักตรวจพบเพิ่มเติมมีดังนี้:

• ลักษณะตกขาวเป็นฟอง (Frothy Discharge): เกิดจากปฏิกิริยาของเชื้อที่สร้างก๊าซในช่องคลอด ส่งผลให้ตกขาวมีฟองอากาศละเอียดปนอยู่
• ปากมดลูกมีลายจุดแดง (Strawberry Cervix): จากการขยายตัวและแตกแขนงของเส้นเลือดฝอยบริเวณปากมดลูกเนื่องจากการอักเสบอย่างรุนแรง ซึ่งเป็นรอยโรคจำเพาะที่พบได้จากการตรวจภายใน
• อาการคันและระคายเคืองอย่างรุนแรง: บริเวณอวัยวะเพศภายนอกและภายในช่องคลอด มักมีอาการแดงและบวมร่วมด้วย

ภัยเงียบจากหนองในแท้และหนองในเทียม: อันตรายใกล้ตัวที่อาจส่งผลถึงขั้นมีบุตรยาก

นอกจากโรคพยาธิในช่องคลอดแล้ว อาการ ตกขาวสีเขียวปนเหลือง หรือตกขาวที่มีลักษณะข้นคล้ายหนอง ยังเป็นสัญญาณเตือนที่สำคัญของการติดเชื้อแบคทีเรียบริเวณปากมดลูก ได้แก่ โรคหนองในแท้ (Gonorrhea) และโรคหนองในเทียม (Chlamydia) ซึ่งมักพบร่วมกันได้บ่อยครั้ง

ความน่ากลัวของโรคกลุ่มนี้คือ ในระยะแรกผู้หญิงส่วนใหญ่อาจไม่มีอาการแสดงที่เด่นชัด หรือมีเพียงตกขาวผิดปกติเล็กน้อยจนทำให้ละเลยการรักษา ส่งผลให้เชื้อลุกลามและเกิดภาวะแทรกซ้อนที่รุนแรงตามมา:

การติดเชื้อหนองในแท้และหนองในเทียมที่ปล่อยทิ้งไว้โดยไม่ได้รับการรักษาอย่างเหมาะสม สามารถลุกลามขึ้นสู่โพรงมดลูกและท่อนำไข่ ก่อให้เกิดโรคอุ้งเชิงกรานอักเสบเฉียบพลัน (Pelvic Inflammatory Disease: PID) ซึ่งเป็นสาเหตุสำคัญของการเกิดพังผืดในช่องท้อง ท่อนำไข่ตีบตัน และนำไปสู่ภาวะมีบุตรยากหรือการตั้งครรภ์นอกมดลูกที่เป็นอันตรายถึงชีวิต

การจำแนกรอยโรคบริเวณอวัยวะเพศภายนอก: จากไวรัสเริมสู่หูดหงอนไก่

ในกรณีที่อาการตกขาวผิดปกตินั้น มีอาการเจ็บปวด คัน หรือมีตุ่มแผลร่วมด้วย บริเวณอวัยวะเพศภายนอก แพทย์จำเป็นต้องตรวจประเมินอย่างละเอียดเพื่อแยกแยะโรคติดเชื้อไวรัสที่สำคัญสองชนิด:

1. โรคเริมที่อวัยวะเพศ (Genital Herpes)

เกิดจากการติดเชื้อไวรัส Herpes Simplex Virus (HSV) มักมีอาการนำคือรู้สึกยิบๆ คัน หรือแสบร้อนบริเวณอวัยวะเพศ ก่อนจะปรากฏเป็นตุ่มน้ำใสขนาดเล็กอยู่รวมกันเป็นกลุ่ม ต่อมาตุ่มน้ำจะแตกออกกลายเป็นแผลตื้นๆ ที่มีอาการเจ็บปวดและแสบร้อนอย่างรุนแรง โดยเฉพาะเมื่อสัมผัสปัสสาวะ

2. โรคหูดหงอนไก่ (Genital Warts)

เกิดจากการติดเชื้อไวรัส Human Papillomavirus (HPV) สายพันธุ์เสี่ยงต่ำ (เช่น สายพันธุ์ 6 และ 11) รอยโรคจะมีลักษณะเป็นติ่งเนื้อสีชมพูหรือสีเนื้อ ผิวขรุขระคล้ายดอกกะหล่ำ มักไม่มีอาการเจ็บปวด แต่อาจมีอาการคัน หรือมีเลือดออกได้หากถูกเสียดสี

อาการปัสสาวะขัดและแสบร้อน: สัญญาณเตือนที่ไม่ควรมองข้ามและแนวทางการรักษาที่ถูกต้อง

อาการร่วมที่สำคัญอย่างอาการแสบร้อนขณะขับถ่ายและปัสสาวะขัด มักเป็นเครื่องบ่งชี้ว่าการอักเสบและติดเชื้อได้แพร่กระจายไปยังท่อปัสสาวะ หรือเกิดจากการที่ปัสสาวะที่มีฤทธิ์เป็นกรดไหลผ่านผิวหนังบริเวณอวัยวะเพศภายนอกที่มีการอักเสบแดงและมีแผลจากการติดเชื้อ

การประเมินอาการเหล่านี้ควบคู่ไปกับลักษณะของ ตกขาวสีเขียวปนเหลือง จะช่วยให้แพทย์สามารถประเมินขอบเขตการติดเชื้อเพื่อวางแนวทางการรักษาได้อย่างครอบคลุม ซึ่งมีขั้นตอนสำคัญดังนี้:

• การตรวจวินิจฉัยทางห้องปฏิบัติการ: แพทย์จะทำการเก็บตัวอย่างตกขาวเพื่อนำไปส่องกล้องจุลทรรศน์ (Wet Mount) หรือส่งตรวจทางอณูชีววิทยา (PCR) เพื่อหาเชื้อก่อโรคที่แท้จริง ไม่ควรซื้อยาปฏิชีวนะมารับประทานเองเนื่องจากยาแต่ละชนิดใช้รักษาเชื้อต่างกลุ่มกัน
• การรักษาคู่นอนร่วมด้วย (Partner Treatment): โรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์ส่วนใหญ่จำเป็นต้องได้รับการรักษาทั้งสองฝ่ายพร้อมกัน แม้ว่าคู่นอนจะไม่มีอาการแสดงใดๆ ก็ตาม เพื่อป้องกันการติดเชื้อซ้ำซ้อนกลับไปกลับมา (Ping-pong infection)
• การงดร่วมเพศระหว่างรักษา: ต้องงดการมีเพศสัมพันธ์จนกว่าจะได้รับการรักษาจนหายขาดและแพทย์อนุญาต เพื่อประสิทธิภาพสูงสุดในการรักษา

อาการตกขาวผิดปกติร่วมกับปัสสาวะขัดไม่ใช่เรื่องน่าอาย แต่เป็นสัญญาณเตือนจากร่างกายที่ต้องการการดูแลและรักษาอย่างทันท่วงที การพบแพทย์เฉพาะทางเพื่อรับการตรวจวินิจฉัยที่ถูกต้อง จะช่วยป้องการเกิดภาวะแทรกซ้อนเรื้อรังในอนาคตได้อย่างมีประสิทธิภาพและปลอดภัยที่สุด