เต้านมแม่เป็นฝีหรืออักเสบติดเชื้อจนมีไข้สูง: สัญญาณเตือนอันต

เต้านมแม่เป็นฝีหรืออักเสบติดเชื้อจนมีไข้สูง: วิกฤตที่คุณแม่ห้ามมองข้าม

ภาวะเต้านมAcarอักเสบ Mastitis และการเกิดฝีที่เต้านม Breast Abscess เป็นภาวะแทรกซ้อนที่รุนแรงและพบได้บ่อยในคุณแม่ให้นมบุตร หากปล่อยไว้จนมีอาการลุกลามจนเต้านมแม่เป็นฝีหรืออักเสบติดเชื้อจนมีไข้สูง อาจส่งผลกระทบต่อสุขภาพอย่างรุนแรงจนถึงขั้นติดเชื้อในกระแสเลือด Sepsis ภาวะนี้ไม่ใช่เรื่องปกติของการให้นมบุตรและห้ามรอดูอาการเองที่บ้านเด็ดขาด จำเป็นต้องได้รับการประเมินและรักษาจากแพทย์ผู้เชี่ยวชาญทันที

สาเหตุและกลไกการเกิดเต้านมAcarอักเสบและฝีหนอง

การอักเสบของเต้านมมักเริ่มต้นจากภาวะท่อน้ำนม 90 เปอร์เซ็นต์อุดตัน Milk Stasis ซึ่งทำให้น้ำนมคั่งค้างเป็นอาหารชั้นดีของแบคทีเรีย โดยเฉพาะเชื้อแบคทีเรีย Staphylococcus aureus ที่อาศัยอยู่บนผิวหนัง เมื่อทารกดูดนมแล้วเกิดแผลที่หัวนม หรือมีการระบายน้ำนมที่ไม่เกลี้ยงเต้า แบคทีเรียจะสามารถเข้าสู่เนื้อเยื่อเต้านมผ่านทางรอยแตกหรือทางท่อน้ำนม ทำให้เกิดการติดเชื้อแบคทีเรียอย่างรวดเร็ว ระบบภูมิคุ้มกันของร่างกายจะพยายามต่อสู้จนเกิดกระบวนการอักเสบ บวม แดง ร้อน และหากไม่ได้รับยาปฏิชีวนะที่ตรงกับโรค การอักเสบจะพัฒนาจนเกิดเป็นหนองสะสมกลายเป็นฝี Breast Abscess ในที่สุด

สัญญาณเตือนอันตรายระดับวิกฤตที่ต้องพบแพทย์ทันที

เมื่อเต้านมแม่เป็นฝีหรืออักเสบติดเชื้อจนมีไข้สูง อาการเหล่านี้ถือเป็นสัญญาณอันตราย Red Flags ที่บ่งบอกว่าการติดเชื้อลุกลามเข้าสู่กระแสเลือดหรือเกิดเนื้อเยื่อตาย:

• มีไข้สูงหนาวสั่นเกิน 38.5 องศาเซลเซียสอย่างต่อเนื่อง
• เต้านมบวมแดงลามเป็นวงกว้าง มีอาการปวดรุนแรงจนไม่สามารถขยับตัวได้
• คลำพบก้อนเนื้อแข็งตึงและมีความนุ่มหยุ่นเหมือนมีน้ำอยู่ข้างใน ซึ่งบ่งบอกถึงการเกิดหนองหรือฝี
• มีหนองหรือเลือดปนออกมาจากหัวนมร่วมกับน้ำนม
• มีอาการวิงเวียนศีรษะ หน้ามืด คลื่นไส้ อาเจียน หัวใจเต้นเร็ว หรือหายใจหอบเหนื่อย ซึ่งเป็นสัญญาณเตือนของภาวะช็อกจากการติดเชื้อ Sepsis

วิธีตรวจวินิจฉัยและการรักษาทางการแพทย์

เมื่อคุณแม่เดินทางมาถึงโรงพยาบาล แพทย์จะทำการซักประวัติและตรวจร่างกายบริเวณเต้านมอย่างละเอียด ในบางกรณีแพทย์อาจพิจารณาตรวจอัลตราซาวนด์ Ultrasound เต้านมเพื่อประเมินขนาดและตำแหน่งของหนอง ว่าจำเป็นต้องทำการเจาะระบายหนอง Needle Aspiration หรือผ่าตัดระบายหนองincision and drainage ร่วมกับการให้ยาปฏิชีวนะ Antibiotics ชนิดที่ปลอดภัยต่อการให้นมบุตร

การดูแลตนเองและการป้องกันการกลับมาเป็นซ้ำ

การป้องกันภาวะเต้านมAcarอักเสบเริ่มต้นจากการจัดการน้ำนมไม่ให้คั่งค้าง ควรให้ลูกดูดนมอย่างถูกวิธีและบ่อยครั้ง ระบายน้ำนมออกให้หมดเต้าในแต่ละมื้อ สวมใส่เสื้อผ้าที่ไม่รัดแน่นจนเกินไปเพื่อไม่ให้ท่อน้ำนมถูกกดทับ และรักษาความสะอาดบริเวณหัวนมเพื่อป้องกันการเกิดรอยแผลแตกที่เป็นช่องทางให้เชื้อโรคเข้าสู่ร่างกาย