คุณแม่ให้นมลูกกินกาแฟ ชานมไข่มุก หรือแอลกอฮอล์ได้ไหม: ผลกระท

ทำไมต้องโภชนาการและเครื่องดื่มในคุณแม่ให้นมบุตร

น้ำนมแม่คืออาหารที่ดีที่สุดสำหรับทารก เพราะอุดมไปด้วยสารอาหารและภูมิคุ้มกันที่ช่วยปกป้องลูกน้อยจากการเจ็บป่วย อย่างไรก็ตาม สิ่งที่คุณแม่รับประทานหรือดื่มเข้าไป ไม่ว่าจะเป็นอาหาร เครื่องดื่มคาเฟอีนอย่างกาแฟ ชานมไข่มุก หรือแม้แต่เครื่องดื่มแอลกอฮอล์ สามารถถูกดูดซึมเข้าสู่กระแสเลือดและถ่ายทอดผ่านทางน้ำนมไปสู่ทารกได้

ในทารกแรกเกิดและทารกในช่วงขวบปีแรก ระบบการทำงานของตับและไตยังพัฒนาไม่เต็มที่ ทำให้ความสามารถในการขับสารพิษหรือสารกระตุ้นต่างๆ ออกจากร่างกายเป็นไปได้ช้ากว่าผู้ใหญ่มาก ส่งผลให้สารตกค้างเหล่านี้สะสมในร่างกายของทารกและก่อให้เกิดผลกระทบต่อสุขภาพและการเจริญเติบโตได้ คุณแม่ให้นมลูกกินกาแฟ ชานมไข่มุก หรือแอลกอฮอล์ได้ไหม จึงเป็นคำถามที่คุณหมอได้รับบ่อยครั้ง และต้องทำความเข้าใจถึงกลไกและปริมาณที่จำกัดอย่างเคร่งครัด

กลไกการส่งผ่านคาเฟอีนและแอลกอฮอล์สู่น้ำนมแม่

เมื่อคุณแม่บริโภคเครื่องดื่มที่มีคาเฟอีน เช่น กาแฟ ชา หรือชานมไข่มุก คาเฟอีนจะเข้าสู่กระแสเลือดและผ่านเข้าไปในน้ำนมแม่ได้ภายในสิบห้าถึงสามสิบนาที และจะมีความเข้มข้นสูงสุดในช่วงหนึ่งถึงสองชั่วโมงต่อมา ทารกโดยเฉพาะในช่วงวัยแรกเกิดมีความสามารถในการกำจัดคาเฟอีนออกจากร่างกายต่ำมาก ครึ่งชีวิตของคาเฟอีนในทารกแรกเกิดอาจนานถึงหลายวัน ในขณะที่ผู้ใหญ่ใช้เวลาเพียงไม่กี่ชั่วโมง

สำหรับแอลกอฮอล์ ระดับแอลกอฮอล์ในน้ำนมแม่จะเท่ากับระดับแอลกอฮอล์ในกระแสเลือดของคุณแม่โดยตรง การดื่มแอลกอฮอล์ไม่เพียงแต่ส่งผลเสียต่อพัฒนาการทางสมองของทารก แต่ยังส่งผลกระทบต่อปริมาณการหลั่งของน้ำนมแม่ (Prolactin) ทำให้ปริมาณน้ำนมลดลง และทำให้ทารกดูดนมได้น้อยลงอีกด้วย

ผลกระทบและอาการที่อาจเกิดขึ้นกับลูกน้อยจากคาเฟอีนและแอลกอฮอล์

การได้รับคาเฟอีนหรือแอลกอฮอล์ผ่านทางน้ำนมแม่ สามารถแสดงอาการผิดปกติในทารกได้แตกต่างกันไปตามปริมาณที่ได้รับและความไวของร่างกายทารกแต่ละคน

• อาการจากคาเฟอีนเกินขนาดในทารก: ทารกอาจมีอาการหงุดหงิดง่าย ร้องกวนไม่ยอมหยุด นอนหลับยาก ตื่นตระหนกง่าย สะดุ้งตื่นบ่อย หัวใจเต้นเร็ว และมีภาวะกระสับกระส่าย
• อาการจากการได้รับแอลกอฮอล์: ทารกอาจซึม ง่วงนอนมากกว่าปกติ น้ำหนักตัวเพิ่มขึ้นช้า กล้ามเนื้ออ่อนแรง พัฒนาการล่าช้า และในระยะยาวอาจส่งผลต่อความสามารถในการเรียนรู้และพฤติกรรม

ปริมาณคาเฟอีนที่อนุญาตและแนวทางปฏิบัติที่ปลอดภัย

สำหรับคุณแม่ที่ชื่นชอบการดื่มกาแฟหรือชานมไข่มุก การงดเว้นเด็ดขาดอาจไม่ใช่เรื่องง่าย ทางการแพทย์ระบุว่าคุณแม่ให้นมบุตรสามารถบริโภคคาเฟอีนได้ในปริมาณที่จำกัด โดยไม่ควรเกินสองร้อยถึงสามร้อยมิลลิกรัมต่อวัน ซึ่งเทียบเท่ากับกาแฟสดประมาณหนึ่งถึงสองแก้วมาตรฐาน

สิ่งที่ควรหลีกเลี่ยงเด็ดขาดและข้อแนะนำเกี่ยวกับแอลกอฮอล์

ในส่วนของเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ ราชวิทยาลัยกุมารแพทย์และองค์การอนามัยโลกแนะนำให้หลีกเลี่ยงการดื่มแอลกอฮอล์ในช่วงให้นมบุตรอย่างเด็ดขาด เนื่องจากไม่มีปริมาณแอลกอฮอล์ใดที่ปลอดภัยสำหรับทารก ความเชื่อที่ว่าการดื่มเบียร์ช่วยเพิ่มน้ำนมนั้นเป็นความเชื่อที่ผิด เพราะแอลกอฮอล์กลับทำให้การหลั่งน้ำนมแย่ลงและเป็นอันตรายต่อทารก

หากมีความจำเป็นต้องดื่มในโอกาสพิเศษจริงๆ คุณแม่ต้องงดการให้นมลูกในช่วงเวลานั้น และทำการบีบน้ำนมทิ้ง (Pump and Dump) จนกว่าแอลกอฮอล์จะถูกขับออกจากร่างกายจนหมด ซึ่งโดยทั่วไปต้องใช้เวลาประมาณสองถึงสามชั่วโมงต่อเครื่องดื่มแอลกอฮอล์หนึ่งหน่วยบริโภค

สรุปแนวทางปฏิบัติสำหรับคุณแม่ให้นมบุตร

• จำกัดปริมาณคาเฟอีนจากกาแฟ ชานมไข่มุก และน้ำอัดลม ไม่ให้เกินสองร้อยถึงสามร้อยมิลลิกรัมต่อวัน
• งดเว้นเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ทุกชนิดในระหว่างให้นมบุตร
• สังเกตอาการผิดปกติของทารก เช่น ภาวะนอนไม่หลับ ร้องกวน หรือซึมผิดปกติ
• เลือกดื่มน้ำเปล่าสะอาดให้เพียงพอเพื่อรักษาระดับการผลิตน้ำนมให้เป็นปกติ