ไขปมข้อสงสัยเรื่องการตั้งครรภ์เมื่อรอบเดือนมาไม่ปกติ
การที่ประจำเดือนขาดหายไปถือเป็นสัญญาณเตือนแรกๆ ที่ทำให้ผู้หญิงหลายคนเริ่มสงสัยว่าตนเองกำลังตั้งครรภ์หรือไม่ คำถามที่พบบ่อยในคลินิกสูตินรีเวชคือ ประจำเดือนขาดกี่วันถึงตรวจปัสสาวะแล้วเจอ ซึ่งในทางการแพทย์การตรวจหาการตั้งครรภ์จากการปัสสาวะอาศัยการตรวจวัดระดับฮอร์โมน Human Chorionic Gonadotropin หรือที่เรียกสั้นๆ ว่าฮอร์โมนซีจี ฮอร์โมนชนิดนี้จะถูกสร้างขึ้นโดยรกที่กำลังพัฒนาหลังจากไข่ที่ได้รับการปฏิสนธิฝังตัวลงบนผนังมดลูกแล้ว โดยทั่วไปร่างกายจะเริ่มผลิตฮอร์โมนนี้ในปริมาณที่ชุดตรวจการตั้งครรภ์แบบ pvt หรือชุดตรวจปัสสาวะสามารถตรวจพบได้เมื่อมีการฝังตัวเกิดขึ้นประมาณเจ็ดถึงสิบวันหลังจากการปฏิสนธิ
กลไกการทำงานของฮอร์โมนตั้งครรภ์และช่วงเวลาที่เหมาะสมในการตรวจ
เพื่อให้ได้ผลลัพธ์ที่แม่นยำที่สุด การเข้าใจกลไกการหลั่งฮอร์โมนเป็นสิ่งสำคัญมาก รอบเดือนของผู้หญิงปกติจะอยู่ที่ประมาณยี่สิบแปดถึงสามสิบวัน การตกไข่จะเกิดขึ้นในช่วงกึ่งกลางของรอบเดือน หากมีการปฏิสนธิ ตัวอ่อนจะเดินทางมาฝังตัวที่โพรงมดลูกใช้เวลาประมาณหกถึงสิบสองวันหลังการตกไข่ หลังจากนั้นรกจะเริ่มสร้างฮอร์โมนซีจีเข้าสู่กระแสเลือดและขับออกมาทางปัสสาวะ หากผู้หญิงมีรอบเดือนมาสม่ำเสมอและประจำเดือนขาดหายไปอย่างน้อยหนึ่งวันถึงเจ็ดวัน หรือประมาณสิบสี่วันหลังจากการมีเพศสัมพันธ์ที่อาจทำให้เกิดการตั้งครรภ์ ชุดตรวจการตั้งครรภ์ทางปัสสาวะจะมีความไวเพียงพอที่จะตรวจพบฮอร์โมนในระดับความเข้มข้นที่ให้ผลบวกที่ชัดเจน หากตรวจเร็วเกินไปในขณะที่ประจำเดือนเพิ่งขาดไปเพียงวันเดียวหรือสองวัน ปริมาณฮอร์โมนอาจยังน้อยเกินไป ทำให้ชุดตรวจแสดงผลเป็นลบปลอม หรือขีดเดียว ทั้งที่จริงๆ แล้วอาจมีการตั้งครรภ์เกิดขึ้น
ปัจจัยที่มีผลต่อความแม่นยำของชุดตรวจปัสสาวะ
- ความสม่ำเสมอของรอบเดือนในแต่ละเดือน
- ช่วงเวลาที่เก็บตัวอย่างปัสสาวะ โดยแนะนำให้ใช้ปัสสาวะแรกของวันเพราะมีความเข้มข้นของฮอร์โมนสูงสุด
- การดื่มน้ำในปริมาณมากก่อนการตรวจซึ่งอาจทำให้ปัสสาวะเจือจาง
- คุณภาพและการเก็บรักษาชุดตรวจปัสสาวะตามมาตรฐาน
อาการแสดงสำคัญของการตั้งครรภ์ระยะแรก
นอกจากการขาดประจำเดือนแล้ว ร่างกายของผู้หญิงจะเริ่มแสดงอาการเปลี่ยนแปลงทางสรีรวิทยาหลายประการเนื่องจากระดับฮอร์โมนเอสโตรเจนและโปรเจสเตอโรนที่เพิ่มสูงขึ้นอย่างรวดเร็ว อาการเหล่านี้อาจสังเกตเห็นได้ตั้งแต่ช่วงสัปดาห์แรกๆ หลังจากประจำเดือนขาด
อาการทางร่างกายที่พบได้บ่อย
- อาการคลื่นไส้และอาเจียนโดยเฉพาะในช่วงเช้า หรือที่เรียกว่าอาการแพ้ท้อง
- ความรู้สึกคัดตึงเต้านม เจ็บหัวนม หรือลานนมมีสีคล้ำขึ้น
- ความรู้สึกอ่อนเพลีย ง่วงนอนตลอดเวลาจากระดับฮอร์โมนโปรเจสเตอโรนที่สูงขึ้น
- ปัสสาวะบ่อยขึ้นเนื่องจากมดลูกเริ่มขยายตัวและไปกดทับกระเพาะปัสสาวะ รวมถึงเลือดไปเลี้ยงอุ้งเชิงกรานมากขึ้น
- ความไวต่อกลิ่นที่เปลี่ยนแปลงไป อาหารที่เคยชอบอาจทำให้รู้สึกพะอืดพะอม
วิธีดูแลรักษาและปฏิบัติตัวเมื่อทราบผลการตั้งครรภ์
เมื่อตรวจพบการตั้งครรภ์ด้วยชุดตรวจปัสสาวะและยืนยันผลด้วยการไปพบแพทย์เพื่อตรวจอัลตราซาวนด์หรือตรวจเลือดซ้ำ ขั้นตอนต่อไปคือการฝากครรภ์คุณภาพ การดูแลสุขภาพในช่วงไตรมาสแรกมีความสำคัญอย่างยิ่งต่อการพัฒนาการของตัวอ่อน
การดูแลสุขภาพและการปรับเปลี่ยนวิถีชีวิต
- การรับประทานวิตามินกรดโฟลิกตามคำแนะนำของแพทย์เพื่อป้องกันความพิการแต่กำเนิดของระบบประสาท
- การปรับเปลี่ยนโภชนาการโดยเน้นอาหารที่สะอาด ปรุงสุกใหม่ และมีสารอาหารครบถ้วนทุกหมู่
- การหลีกเลี่ยงการใช้ยาที่ไม่ได้รับคำแนะนำจากแพทย์ รวมถึงงดการสูบบุหรี่ การดื่มแอลกอฮอล์ และงดเครื่องดื่มที่มีคาเฟอีนในปริมาณมาก
- การพักผ่อนให้เพียงพอและหลีกเลี่ยงกิจกรรมที่ต้องใช้แรงกระแทกหรือมีความเสี่ยงต่อการพลัดตกหกล้ม
