ฉีดวัคซีนไข้หวัดใหญ่พร้อมวัคซีนโควิดได้ไหม: ข้อควรรู้และแนวท

ฉีดวัคซีนไข้หวัดใหญ่พร้อมวัคซีนโควิดได้ไหม: ไขข้อข้องใจจากแพทย์ผู้เชี่ยวชาญ

คำถามยอดฮิตที่แพทย์มักได้รับบ่อยครั้งในช่วงที่โรคทางเดินหายใจแพร่ระบาดคือ เราสามารถฉีดวัคซีนป้องกันโรคไข้หวัดใหญ่ (Influenza Vaccine) และวัคซีนป้องกันโรคติดเชื้อไวรัสโคโรนา 2019 (COVID-19 Vaccine) พร้อมกันในคราวเดียวได้หรือไม่ คำตอบทางการแพทย์ปัจจุบันคือ สามารถฉีดพร้อมกันได้โดยมีความปลอดภัยและมีประสิทธิภาพสูง ไม่จำเป็นต้องเว้นระยะเวลา 2 ถึง 4 สัปดาห์เหมือนในอดีตอีกต่อไป ซึ่งช่วยลดจำนวนครั้งในการเดินทางมารับบริการที่สถานพยาบาล และช่วยกระตุ้นภูมิคุ้มกันต่อโรคทั้งสองได้พร้อมๆ กัน

ทำไมต้องการฉีดวัคซีนทั้งสองชนิดร่วมกัน

การระบาดของโรคติดเชื้อทางเดินหายใจทั้งสองชนิดนี้ยังคงเกิดขึ้นอย่างต่อเนื่อง โดยเฉพาะในกลุ่มเสี่ยง ได้แก่ ผู้สูงอายุ หญิงตั้งครรภ์ ผู้มีโรคประจำตัวเรื้อรัง (เช่น โรคปอดเรื้อรัง โรคหัวใจ โรคเบาหวาน) และเด็กเล็ก การได้รับวัคซีนทั้งสองตัวจะช่วยลดความรุนแรงของโรค ลดอัตราการนอนโรงพยาบาล และลดความเสี่ยงของการเสียชีวิตได้อย่างมีประสิทธิภาพ การฉีดพร้อมกันในครั้งเดียวจึงเป็นทางเลือกทางการแพทย์ที่องค์การอนามัยโลก (WHO) และกระทรวงสาธารณสุขให้การยอมรับ

วิธีฉีดและการบริหารวัคซีน

การฉีดวัคซีนทั้งสองชนิดพร้อมกัน แพทย์จะพิจารณาฉีดที่บริเวณกล้ามเนื้อต้นแขนคนละข้าง (เช่น แขนซ้ายฉีดวัคซีนไข้หวัดใหญ่ แขนขวาฉีดวัคซีนโควิด) หรือหากจำเป็นต้องฉีดที่แขนข้างเดียวกัน ควรเว้นระยะห่างระหว่างจุดฉีดอย่างน้อย 1 นิ้ว เพื่อลดอาการปวดบวมบริเวณเฉพาะที่และการอักเสบที่อาจเกิดขึ้น

กลุ่มยาที่ใช้ในการรักษาและการจัดการอาการข้างเคียงหลังฉีดวัคซีน

หลังการรับวัคซีน ผู้ป่วยอาจมีอาการไข้ ปวดศีรษะ ปวดเมื่อยตามตัว หรือปวดบวมบริเวณที่ฉีด ซึ่งเป็นอาการที่พบได้ทั่วไป การใช้ยาเพื่อบรรเทาอาการควรเป็นไปตามหลักการแพทย์อย่างเคร่งครัด

ขนาดยาและวิธีใช้อย่างปลอดภัย

• ยาพาราเซตามอล (Paracetamol): เป็นยาหลักในการลดไข้และบรรเทาอาการปวดหลังฉีดวัคซีน โดยต้องคำนวณขนาดยาตามน้ำหนักตัวให้ถูกต้อง สำหรับผู้ใหญ่ใช้ขนาด 500 มิลลิกรัม รับประทานทุก 4 ถึง 6 ชั่วโมงเมื่อมีอาการ ส่วนในเด็กต้องใช้ตามน้ำหนักตัวคือ 10 ถึง 15 มิลลิกรัมต่อกิโลกรัม น้ำหนักตัว ทุก 4 ถึง 6 ชั่วโมง และห้ามกินยาเกินขนาดเด็ดขาดเพื่อป้องกันความเป็นพิษต่อตับ
• การดูแลเฉพาะที่: สามารถประคบเย็นบริเวณที่ฉีดในช่วง 24 ชั่วโมงแรกเพื่อลดอาการบวม และประคบอุ่นในวันถัดไป

ผลข้างเคียงที่อาจเกิดขึ้นหลังการรับวัคซีน

ปฏิกิริยาหลังการฉีดวัคซีนแบ่งออกเป็นอาการทั่วไปและอาการรุนแรงที่ต้องสังเกตอย่างใกล้ชิด

• อาการทั่วไป (พบได้บ่อย): ไข้ต่ำ อ่อนเพลีย ปวดศีรษะ คลื่นไส้ ปวด บวม แดง คัน บริเวณตำแหน่งที่ฉีด อาการเหล่านี้มักหายได้เองภายใน 2 ถึง 3 วัน
• อาการแพ้รุนแรง (Anaphylaxis): พบได้น้อยมาก แต่มักเกิดขึ้นภายในไม่กี่นาทีถึง 1 ชั่วโมงหลังฉีด เช่น มีผื่นลมพิษขึ้นทั่วตัว หน้าบวม ริมฝีปากบวม หายใจมีเสียงหวีด แน่นหน้าอก เวียนศีรษะหน้ามืด

ยาอันตรายและข้อห้ามที่สำคัญเด็ดขาด

วิธีป้องกันและการเสริมสร้างภูมิคุ้มกันระยะยาว

นอกจากการฉีดวัคซีนป้องกันไข้หวัดใหญ่และโควิด-19 เป็นประจำทุกปีแล้ว การรักษาสุขอนามัยส่วนบุคคลยังคงมีความสำคัญ ได้แก่ การล้างมือบ่อยๆ ด้วยสบู่หรือเจลแอลกอฮอล์ การสวมหน้ากากอนามัยในพื้นที่แออัด การรับประทานอาหารให้ครบ 5 หมู่ ดื่มน้ำสะอาดให้เพียงพอ และนอนหลับพักผ่อนให้อย่างเต็มที่ เพื่อเสริมสร้างระบบภูมิคุ้มกันของร่างกายให้แข็งแรงพร้อมต่อสู้กับเชื้อโรคอยู่เสมอ