ค้นหาข้อมูลอัจฉริยะ

พิมพ์บริการ แพ็กเกจตรวจสุขภาพ หรือบทความความรู้ที่คุณต้องการค้นหา

3D Bear Typing Mascot
กำลังคิด... น้องขอพิมพ์ก่อนนะ

ความวิตกกังวลของพ่อแม่เมื่อทารกร้องไห้ไม่หยุดหลังรับวัคซีน

การนำทารกไปรับวัคซีนตามกำหนดเป็นขั้นตอนสำคัญที่สุดในการสร้างภูมิคุ้มกันโรค แต่สิ่งหนึ่งที่สร้างความกังวลใจและทำให้คุณพ่อคุณแม่ปวดหัวไม่น้อยคืออาการร้องไห้ไม่หยุด งอแง ผิดไปจากกิจวัตรประจำวันหลังจากฉีดวัคซีนกลับมา อาการเหล่านี้มักเกิดขึ้นจากผลข้างเคียงเฉพาะที่บริเวณรอยฉีด เช่น อาการปวด บวม แดง หรือผลข้างเคียงทั่วร่างกาย เช่น มีไข้ต่ำๆ อ่อนเพลีย ซึ่งกลไกเหล่านี้เป็นปฏิกิริยาปกติของระบบภูมิคุ้มกันที่กำลังจดจำและตอบสนองต่อเชื้อโรคที่ถูกทำให้ฤทธิ์อ่อนลงในวัคซีน

สาเหตุและกลไกการเกิดอาการข้างเคียงจากวัคซีน

ทารกร้องไห้ไม่หยุดหลังฉีดวัคซีน: เค เกิดจากกระบวนการทางสรีรวิทยาที่ระบบภูมิคุ้มกันของร่างกายกำลังทำงานอย่างเต็มที่ เมื่อสารกระตุ้นภูมิคุ้มกันถูกฉีดเข้าสู่กล้ามเนื้อหรือชั้นใต้ผิวหนัง ร่างกายจะหลั่งสารสื่ออักเสบเฉพาะที่เพื่อเรียกเซลล์เม็ดเลือดมาจัดการ ทำให้เกิดอาการปวด บวม ตึงกล้ามเนื้อ นอกจากนี้ วัคซีนบางชนิด เช่น วัคซีนรวมคอตีบ ไหน บาดยักษ์ หรือวัคซีนไอแกลกรน อาจทำให้ทารกมีไข้ร่วมด้วย ซึ่งความไม่สบายตัวนี้ทำให้ทารกสื่อสารความเจ็บปวดผ่านการร้องไห้ที่นานและปลอบยากกว่าปกติ

อาการข้างเคียงทั่วไปและสัญญาณอันตรายที่ต้องเฝ้าระวัง

อาการทั่วไปที่มักพบได้ภายในสี่สิบแปดชั่วโมงแรกหลังฉีดวัคซีน ได้แก่ ทารkงอแง ร้องไห้กวนมากกว่าปกติ หลับยากขึ้น มีไข้ต่ำถึงปานกลาง และมีก้อนแข็งเล็กน้อยหรือรอยแดงบริเวณที่ฉีดวัคซีน อย่างไรก็ตาม พ่อแม่ต้องสังเกตสัญญาณอันตรายที่ต้องรีบพามาพบแพทย์ทันที

ข้อควรระวังทางการแพทย์: สัญญาณอันตรายหรืออาการเรดแฟล็กซ์ ได้แก่ ทารกร้องไห้เสียงแหลมสูงผิดปกติติดต่อกันนานเกินสามชั่วโมง มีไข้สูงมากกว่าสามสิบเก้าองศาเซลเซียส ชัก เกร็ง ซึมมากปลุกไม่ตื่น อาเจียนพุ่ง หายใจหอบเหนื่อย หรือมีผื่นขึ้นทั่วตัวอย่างรวดเร็ว ซึ่งอาจเป็นอาการแพ้อย่างรุนแรง

วิธีดูแลและบรรเทาอาการปวดลดไข้ที่บ้านอย่างถูกวิธี

เมื่อทารกมีอาการปวดและไข้หลังฉีดวัคซีน คุณแม่มือโปรสามารถใช้วิธีการทางการแพทย์เพื่อบรรเทาอาการให้ทารกสบายตัวขึ้นได้ ดังนี้

  • ประคบเย็นบริเวณที่ฉีดในช่วงยี่สิบสี่ชั่วโมงแรกเพื่อลดอาการบวมและปวด จากนั้นสามารถประคบอุ่นในวันถัดไป
  • เช็ดตัวด้วยน้ำอุณหภูมิห้องเพื่อลดไข้ หลีกเลี่ยงการใช้น้ำเย็นจัด
  • ให้ทารกดูดนมแม่บ่อยขึ้นเพื่อให้ได้รับสารอาหารและป้องกันภาวะขาดน้ำ
  • ให้ยาลดไข้พาราเซตามอลตามคำแนะนำและขนาดที่แพทย์หรือเภสัชกรกำหนดอย่างเคร่งครัด
คำแนะนำจากคุณหมอ: ขนาดยาพาราเซตามอลสำหรับทารกต้องคำนวณตามน้ำหนักตัวอย่างแม่นยำ คือสิบถึงสิบห้ากิโลกรัมต่อมิลลิกรัมต่อน้ำหนักตัว ทานทุกสี่ถึงหกชั่วโมงเมื่อมีอาการ ห้ามให้ยาเกินขนาดโดยเด็ดขาด

สิ่งที่ห้ามทำเด็ดขาดเมื่อลูกมีไข้และร้องไห้หลังฉีดวัคซีน

ความเข้าใจที่คลาดเคลื่อนอาจทำให้ทารกเป็นอันตรายได้ สิ่งที่ต้องหลีกเลี่ยงมีดังนี้ ห้ามซื้อยาแอสไพรินหรือยาไอบูโพรเฟนมาให้ทารกกินเองโดยเด็ดขาดเพราะอาจทำให้เกิดผลข้างเคียงที่รุนแรง ห้ามใช้แอลกอฮอล์เช็ดตัวลดไข้ ห้ามบีบ นวด หรือประคบร้อนจัดบริเวณรอยฉีดเพราะจะทำให้อักเสบมากขึ้น และห้ามให้ยาปฏิชีวนะหรือยาฆ่าเชื้อใดๆ ทั้งสิ้นเนื่องจากไข้เกิดจากวัคซีนไม่ใช่การติดเชื้อแบคทีเรีย

การป้องกันและการเตรียมตัวก่อนพาลูกไปรับวัคซีนในครั้งต่อไป

การเตรียมตัวที่ดีช่วยลดความวิตกกังวลและช่วยให้กระบวนการฉีดวัคซีนราบรื่นขึ้น พ่อแม่ควรแต่งกายด้วยเสื้อผ้าที่สวมใส่สบายถอดง่ายเพื่อให้แพทย์ฉีดวัคซีนได้สะดวก เตรียมผ้าอ้อมหรือของเล่นชิ้นโปรดเพื่อเบี่ยงเบนความสนใจของทารกหลังฉีด และควรปรึกษาแพทย์ล่วงหน้าเกี่ยวกับประวัติการแพ้ยาหรือแพ้วัคซีนในอดีตทุกครั้ง

สรุปแนวปฏิบัติสำหรับคุณพ่อคุณแม่

  • สังเกตอาการใกล้ชิดหลังฉีดวัคซีนสี่สิบแปดชั่วโมงแรก
  • ใช้วิธีประคบเย็นและให้ยาลดไข้ตามน้ำหนักตัวอย่างเคร่งครัด
  • ให้ทารกดูดนมบ่อยๆ เพื่อป้องกันการขาดน้ำ
  • รีบพาไปพบแพทย์ทันทีหากมีอาการซึม ไข้สูง หรือร้องไห้ไม่หยุดนานเกินสามชั่วโมง
พญ. สุภารัตน์ พ่อหนู กุมารแพทย์เฉพาะทาง คลินิกหมอสุภารัตน์ ห้วยยอด ตรัง
กุมารแพทย์เฉพาะทางโรคเด็ก จุฬาฯ

คลินิกหมอสุภารัตน์ ห้วยยอด ตรัง

ตรวจรักษาโรคทั่วไปในเด็กและผู้ใหญ่ ฉีดวัคซีน ตรวจสุขภาพ และคลินิกแล็ปเจาะเลือด เอกซเรย์ดิจิตอล ใส่ใจดูแลอบอุ่นเสมือนคนในครอบครัว ยินดีดูแลครอบครัวใน 14 จังหวัดภาคใต้: จังหวัดตรัง (อำเภอห้วยยอด, อำเภอเมืองตรัง, อำเภอกันตัง, อำเภอย่านตาขาว, อำเภอปะเหลียน, อำเภอสิเกา, อำเภอวังวิเศษ, อำเภอนาโยง, อำเภอรัษฎา, อำเภอหาดสำราญ ครบทุกตำบล), นครศรีธรรมราช (ทุ่งสง, บางขัน, ทุ่งใหญ่, ชะอวด, ร่อนพิบูลย์), พัทลุง (ควนขนุน, ป่าพะยอม, เขาชัยสน), กระบี่ (คลองท่อม, ลำทับ, เหนือคลอง), สุราษฎร์ธานี, สงขลา (หาดใหญ่), สตูล, พังงา, ภูเก็ต, ชุมพร, ระนอง, ปัตตานี, ยะลา, นราธิวาส บริการคลินิกเด็ก หมอเด็ก ฉีดวัคซีน คลินิกแล็ป เจาะเลือด ตรวจสุขภาพ เอกซเรย์ดิจิตอล คลินิกใกล้ฉัน

47 ถ.ชลชนูปถัมภ์ ห้วยยอด ตรัง (ใกล้สถานีรถไฟ) เปิดบริการทุกวัน (จ.-อา.)

ปรึกษาแพทย์และถาม-ตอบ

ตอบคำถามทางการแพทย์โดย พญ. สุภารัตน์ พ่อหนู (กุมารแพทย์เฉพาะทาง)

ส่งคำถามปรึกษาแพทย์ เบอร์/LINE เป็นความลับ

* คำปรึกษาเบื้องต้น หากฉุกเฉินควรพบแพทย์ทันที

คลินิกหมอสุภารัตน์

แพทย์คลินิกเฉพาะทางด้านเวชกรรมกุมารเวชศาสตร์ โดย พญ. สุภารัตน์ พ่อหนู

@dr.suparat • ตอบกลับเร็วมาก
แชร์บทความ

สำรวจบทความอื่นที่น่าสนใจ

ค้นหาความรู้สุขภาพ หรือเลือกดูหัวข้อที่เกี่ยวข้องกับบทความนี้

3D Bear Mascot Peeking 3D Bear Mascot Pointing Down