ไขข้อข้องใจเรื่องการตรวจเลือดเช็คการตั้งครรภ์รู้ผลภายในกี่วันและข้อปฏิบัติที่ถูกต้อง
การตรวจการตั้งครรภ์ถือเป็นขั้นตอนสำคัญสำหรับผู้หญิงที่สงสัยว่าตนเองกำลังจะมีบุตร โดยในปัจจุบันเทคโนโลยีทางการแพทย์ได้พัฒนาไปอย่างรวดเร็ว ทำให้การตรวจวินิจฉัยมีความแม่นยำสูง หนึ่งในวิธีที่ได้รับความนิยมและมีความแม่นยำสูงสุดคือการตรวจเลือด (Blood Pregnancy Test) ซึ่งหลายคนมักมีคำถามในใจว่า ตรวจเลือดเช็คการตั้งครรภ์รู้ผลภายในกี่วัน และจำเป็นต้องเตรียมตัวอย่างไร เช่น ต้องงดน้ำงดอาหารก่อนมาโรงพยาบาลหรือไม่ บทความนี้จะพาทุกท่านไปทำความเข้าใจถึงกระบวนการ กลไกทางการแพทย์ และการเตรียมตัวที่ถูกต้องตามหลักการแพทย์สากล เพื่อคลายทุกความกังวลใจครับ
กลไกการทำงานของฮอร์โมนการตั้งครรภ์และการตรวจเลือด
เมื่อมีการปฏิสนธิระหว่างไข่และอสุจิสำเร็จ ตัวอ่อนจะฝังตัวลงเยื่อบุโพรงมดลูกในเวลาประมาณ 6 ถึง 12 วันหลังการปฏิสนธิ รกที่กำลังพัฒนาจะเริ่มสร้างฮอร์โมนสำคัญที่มีชื่อว่า ฮอร์โมนเอชซีจี (Human Chorionic Gonadotropin หรือ hCG) ออกมาเข้าสู่กระแสเลือดและปัสสาวะของมารดา
ฮอร์โมน hCG นี้ทำหน้าที่รักษารังไข่และกระตุ้นการผลิตฮอร์โมนโปรเจสเตอโรนเพื่อรองรับการตั้งครรภ์ การตรวจเลือดเพื่อหาฮอร์โมนตัวนี้จึงเป็นวิธีที่แพทย์ยอมรับว่ามีความไว (Sensitivity) สูงมาก สามารถตรวจพบปริมาณฮอร์โมนที่น้อยมากๆ ได้ตั้งแต่เนิ่นๆ แม้ว่าประจำเดือนจะยังไม่ขาดหายไปก็ตาม
ประเภทของการตรวจเลือดเช็คการตั้งครรภ์
ในการแพทย์ปัจจุบัน การตรวจเลือดเพื่อหาการตั้งครรภ์แบ่งออกเป็น 2 ชนิดหลักๆ ซึ่งมีความแตกต่างกันทั้งในแง่ของวิธีการและประโยชน์ในการวินิจฉัย ดังนี้ครับ
- การตรวจหาฮอร์โมนเอชซีจีเชิงคุณภาพ (Qualitative hCG Blood Test): เป็นการตรวจเพื่อดูว่ามีฮอร์โมนเอชซีจีอยู่ในกระแสเลือดหรือไม่ โดยให้ผลลัพธ์เป็นบวก (พบการตั้งครรภ์) หรือลบ (ไม่พบการตั้งครรภ์) คล้ายกับการใช้ชุดตรวจครรภ์ทางปัสสาวะ แต่มีความแม่นยำสูงกว่า
- การตรวจหาฮอร์โมนเอชซีจีเชิงปริมาณ (Quantitative hCG Blood Test หรือ Beta-hCG): เป็นการตรวจวัดระดับความเข้มข้นของฮอร์โมนเอชซีจีในเลือดอย่างละเอียดว่ามีปริมาณกี่มิลลิยูนิตต่อมิลลิลิตร (mIU/mL) การตรวจวิธีนี้มีประโยชน์อย่างมากในทางการแพทย์ เพราะนอกจากจะยืนยันการตั้งครรภ์แล้ว ยังช่วยประเมินอายุครรภ์ ติดตามสุขภาพของตัวอ่อน และวินิจฉัยภาวะแทรกซ้อน เช่น การตั้งครรภ์นอกมดลูก หรือภาวะแท้งคุกคามได้อีกด้วย
ตรวจเลือดเช็คการตั้งครรภ์รู้ผลภายในกี่วัน
สำหรับคำถามที่ว่า ตรวจเลือดเช็คการตั้งครรภ์รู้ผลภายในกี่วัน คำตอบคือ โดยทั่วไปการตรวจเลือดในห้องปฏิบัติการทางการแพทย์ (Laboratory) จะใช้เวลาทราบผลค่อนข้างเร็วมาก ขึ้นอยู่กับระบบการจัดการของแต่ละโรงพยาบาลหรือห้องปฏิบัติการ
- กรณีโรงพยาบาลขนาดใหญ่หรือห้องปฏิบัติการเร่งด่วน: ใช้เวลาประมาณ 1 ถึง 2 ชั่วโมงก็สามารถทราบผลตรวจได้อย่างแม่นยำ
- กรณีส่งตรวจ Lab ภายนอกหรือโรงพยาบาลชุมชนขนาดเล็ก: อาจใช้เวลาประมาณครึ่งวัน หรือทราบผลภายในวันเดียวกัน (ภายใน 24 ชั่วโมง)
ทั้งนี้ หากพิจารณาถึงระยะเวลาที่เหมาะสมในการมาเจาะเลือดตรวจหลังจากมีเพศสัมพันธ์ แนะนำให้มารับการตรวจหลังจากมีเพศสัมพันธ์ครั้งเสี่ยงหรือวันที่คาดว่าไข่ตกประมาณ 10 ถึง 14 วัน หรือรอจนถึงกำหนดวันที่ประจำเดือนควรจะมาแต่ยังไม่มา เพื่อให้ร่างกายมีปริมาณฮอร์โมน hCG มากพอที่จะตรวจพบได้อย่างแม่นยำ ลดโอกาสการเกิดผลลบลวง (False Negative) จากการตรวจเร็วเกินไปครับ
จำเป็นต้องงดน้ำงดอาหารไหมก่อนมาตรวจเลือดตั้งครรภ์
นี่คือข้อสงสัยที่พบบ่อยที่สุดของผู้รับบริการ
อย่างไรก็ตาม หากในวันเดียวกันนั้นแพทย์มีคำสั่งการรักษา (Doctor Order) ให้ตรวจเลือดรายการอื่นร่วมด้วย เช่น การตรวจระดับน้ำตาลในเลือด (Fasting Blood Sugar) หรือการตรวจไขมันในเลือด (Lipid Profile) ผู้รับบริการอาจจำเป็นต้องงดน้ำและงดอาหารอย่างน้อย 8 ถึง 12 ชั่วโมง ดังนั้น ควรตรวจสอบกับทางโรงพยาบาลหรือเจ้าหน้าที่เวชrecords ก่อนเข้ารับบริการทุกครั้งเพื่อให้การเตรียมตัวถูกต้องครบถ้วน
สัญญาณอันตรายที่ต้องพบแพทย์ทันทีเมื่อสงสัยว่าตั้งครรภ์
ในระหว่างที่รอผลตรวจหรือในช่วงเริ่มต้นของการตั้งครรภ์ หากท่านมีอาการผิดปกติบางประการ ควรรีบมาพบสูตินรีแพทย์ทันที เนื่องจากอาจเป็นสัญญาณของภาวะแทรกซ้อนที่เป็นอันตรายถึงชีวิตได้ ดังนี้ครับ
- มีอาการปวดท้องน้อยรุนแรงหรือปวดเกร็งข้างใดข้างหนึ่งอย่างเด่นชัด
- มีเลือดออกทางช่องคลอดกะปริบกะปรอย หรือมีเลือดออกเป็นลิ่มเลือดร่วมกับอาการปวดท้อง
- มีอาการวิงเวียนศีรษะอย่างรุนแรง หน้ามืด เป็นลม หรือรู้สึกตัวลดลง
- มีอาการคลื่นไส้อาเจียนรุนแรงจนไม่สามารถรับประทานอาหารหรือดื่มน้ำได้เลย (ภาวะแพ้ท้องรุนแรง Hyperemesis Gravidarum)
ข้อควรระวังสำคัญและสิ่งที่ควรปฏิบัติ
นอกจากนี้ ไม่ควรซื้อยาฮอร์โมนหรือยาขับเลือดมารับประทานเองเด็ดขาดหากพบว่าประจำเดือนขาด เพราะอาจส่งผลกระทบอันตรายต่อตัวอ่อนในครรภ์และตัวมารดาเอง การฝากครรภ์แต่เนิ่นๆ (Early Antenatal Care) เมื่อทราบผลตรวจเลือดบวก จะช่วยให้สูตินรีแพทย์สามารถดูแลสุขภาพครรภ์ได้อย่างใกล้ชิดและปลอดภัยที่สุด
การเตรียมตัวและการดูแลตนเองเบื้องต้น
เพื่อให้การเดินทางมาตรวจเลือดเป็นไปด้วยความเรียบร้อย ผู้รับบริการควรปฏิบัติตัวดังนี้
- นอนหลับพักผ่อนให้เพียงพอก่อนวันมาตรวจ
- สวมเสื้อผ้าที่สะดวกต่อการเจาะเลือดบริเวณข้อพับแขน
- เตรียมบัตรประชาชนและข้อมูลประวัติประจำเดือนรอบล่าสุดให้พร้อม เพื่อให้แพทย์คำนวณอายุครรภ์เบื้องต้นได้อย่างแม่นยำ