ชอบหักคอแล้วเสียงดังอันตรายไหม: เช็กให้ชัวร์ก่อนกระดูกคอเสื่อมหรือเส้นเลือดสมองตีบ

คลายข้อสงสัยยอดฮิต พฤติกรรมชอบหักคอมีอันตรายซ่อนอยู่จริงหรือ

พฤติกรรมการบิดคอหรือหักคอเพื่อให้เกิดเสียงดังกรอบแกลบ เป็นกิจวัตรที่หลายคนทำจนติดเป็นนิสัย ไม่ว่าจะทำเพื่อคลายความเมื่อยล้าจากการทำงานหน้าคอมพิวเตอร์เป็นเวลานาน หรือเพื่อลดความตึงเครียดของกล้ามเนื้อบริเวณต้นคอ หลายคนมีความเชื่อว่าเสียงที่เกิดขึ้นคือการเข้าที่ของกระดูก แต่ในมุมมองทางการแพทย์แล้ว เสียงดังกล่าวไม่ได้เกิดขึ้นจากการที่กระดูกกลับเข้าที่อย่างที่หลายคนเข้าใจ และพฤติกรรมนี้หากทำบ่อยครั้งหรือทำอย่างผิดวิธี อาจนำมาซึ่งปัญหาสุขภาพที่รุนแรงถึงขั้นกระดูกคอเสื่อมก่อนวัยอันควร หรือก่อให้เกิดอันตรายต่อหลอดเลือดแดงใหญ่ที่ไปเลี้ยงสมองได้

กลไกเบื้องหลังเสียงกรอบแกลบเมื่อหักคอ

เพื่อความเข้าใจที่ถูกต้องตามหลักการแพทย์ จำเป็นต้องทราบถึงสาเหตุที่แท้จริงของเสียงที่เกิดขึ้นเมื่อมีการบิดหรือหักข้อต่อ ภายในข้อต่อของร่างกายมนุษย์ รวมถึงข้อต่อกระดูกสันหลังส่วนคอ (Cervical Spine Facet Joints) จะมีของเหลวที่ทำหน้าที่หล่อลื่นเรียกว่าน้ำไขข้อ (Synovial Fluid) ซึ่งภายในน้ำไขข้อนี้จะมีก๊าซต่างๆ ละลายอยู่ เช่น ก๊าซไนโตรเจน ออกซิเจน และคาร์บอนไดออกไซด์

เมื่อทำการบิดหรือดึงข้อต่ออย่างรวดเร็ว ช่องว่างภายในแคปซูลข้อต่อจะขยายตัวกะทันหัน ส่งผลให้ความดันภายในลดลงอย่างรวดเร็ว ก๊าซที่ละลายอยู่จึงรวมตัวกันกลายเป็นฟองอากาศแล้วแตกออกอย่างฉับพลัน ทำให้เกิดเสียงดังป๊อปหรือเสียงกรอบแกลบขึ้น กระบวนการนี้เรียกว่าการเกิดฟองอากาศในน้ำไขข้อ (Cavitation) แม้ว่าในทางการแพทย์เสียงนี้จะไม่ได้เกิดจากการที่กระดูกชนกันโดยตรง แต่แรงกระทำจากการบิดคอด้วยตนเองมักมีความรุนแรงเกินกว่าธรรมชาติ และอาจส่งผลกระทบต่อโครงสร้างรอบข้อต่อได้

ภัยมืดระยะยาว: จากกระดูกคอเสื่อมสู่ภาวะเส้นเลือดสมองตีบ

การติดพฤติกรรมการหักคอไม่ได้ส่งผลแค่เพียงความหลวมของข้อต่อเท่านั้น แต่ยังมีความเสี่ยงทางการแพทย์ที่น่ากลัวซ่อนอยู่ ดังนี้

• ภาวะกระดูกคอเสื่อมก่อนวัย (Cervical Spondylosis): แรงกระแทกและการเสียดสีซ้ำๆ จากการหักคอเร่งให้กระดูกอ่อนผิวข้อสึกหรอเร็วขึ้น นำไปสู่การงอกของกระดูก (Bone Spurs) ไปกดทับเส้นประสาท ส่งผลให้มีอาการปวดร้าวลงแขน ชา หรือกล้ามเนื้อแขนอ่อนแรง
• หมอนรองกระดูกคอเคลื่อน (Cervical Disc Herniation): แรงบิดที่รุนแรงอาจทำให้หมอนรองกระดูกที่ทำหน้าที่รองรับแรงกระแทกทะลักออกมากดทับไขสันหลังหรือรากประสาท
• การฉีกขาดของหลอดเลือดแดงใหญ่ที่ไปเลี้ยงสมอง (Vertebral Artery Dissection): นี่คือภาวะแทรกซ้อนที่อันตรายที่สุด หลอดเลือดแดงเวอร์ทีบีล (Vertebral Artery) วิ่งผ่านช่องของกระดูกสันหลังส่วนคอเพื่อขึ้นไปเลี้ยงสมองส่วนหลัง การสะบัดหรือหักคออย่างรุนแรงอาจทำให้ผนังหลอดเลือดด้านในฉีกขาด เกิดลิ่มเลือดอุดตัน และนำไปสู่โรคหลอดเลือดสมอง (Stroke) หรืออัมพฤกษ์อัมพาตได้ทันที

อาการเตือนและสัญญาณอันตรายที่ต้องพบแพทย์ทันที (Red Flag Symptoms)

หากคุณหรือคนใกล้ตัวมีพฤติกรรมการหักคอร่วมกับอาการเหล่านี้ ถือเป็นสัญญาณวิกฤตที่ต้องเข้ารับการตรวจวินิจฉัยจากแพทย์ผู้เชี่ยวชาญด้านระบบประสาทหรือกระดูกและข้อทันที

• มีอาการปวดศีรษะรุนแรงเฉียบพลันที่ไม่เคยเป็นมาก่อนหลังการหักคอ
• วิงเวียนศีรษะ บ้านหมุน คลื่นไส้ อาเจียน ทรงตัวไม่ได้
• ตามัว มองเห็นภาพซ้อน หรือสูญเสียการมองเห็นชั่วขณะ
• มีอาการชา ใบหน้าชา หรืออ่อนแรงที่ใบหน้า แขน หรือขา ข้างใดข้างหนึ่ง
• พูดไม่ชัด ลิ้นแข็ง หรือมีความผิดปกติในการสื่อสาร
• มีอาการปวดต้นคร1วร้าวลงแขนร่วมกับอาการชาที่นิ้วมืออย่างต่อเนื่อง

วิธีตรวจวินิจฉัยทางการแพทย์

เมื่อผู้ป่วยมาพบแพทย์ด้วยอาการปวดคอเรื้อรังจากพฤติกรรมการหักคอ หรือมีอาการทางระบบประสาท แพทย์จะมีขั้นตอนการวินิจฉัยที่แม่นยำ ดังนี้

• การซักประวัติและการตรวจร่างกายทางระบบประสาท (Neurological Examination): ประเมินกำลังกล้ามเนื้อ การรับความรู้สึก รีเฟล็กซ์ของเส้นประสาท และสอบถามพฤติกรรมในชีวิตประจำวัน
• การเอกซเรย์กระดูกสันหลังส่วนคอ (Cervical Spine X-ray): เพื่อดูความเสื่อมของกระดูก ความโค้งของกระดูกคอ และความแคบของช่องว่างระหว่างข้อต่อ
• การตรวจด้วยคลื่นสนาม magnetic resonance imaging (MRI): ใช้ในกรณีที่สงสัยว่าหมอนรองกระดูกกดทับไขสันหลัง หรือมีภาวะการบาดเจ็บของเส้นประสาทและหลอดเลือดในระดับที่ลึกขึ้น
• การตรวจหลอดเลือดด้วยคลื่นเสียงความถี่สูง (Carotid and Vertebral Duplex Ultrasound) หรือเครื่องเอกซเรย์คอมพิวเตอร์ (CTA/MRA): เพื่อประเมินการไหลเวียนของเลือดและความสมบูรณ์ของหลอดเลือดแดงบริเวณคอ

วิธีรักษาที่ถูกต้องตามหลักการแพทย์

การรักษาจะขึ้นอยู่กับความรุนแรงของอาการ ตั้งแต่การปรับพฤติกรรมไปจนถึงการรักษาทางการแพทย์เฉพาะทาง

• การปรับเปลี่ยนพฤติกรรมและการทำกายภาพบำบัด (Physical Therapy): หลีกเลี่ยงเด็ดขาดจากการดัด บิด หรือหักคอด้วยตนเอง ใช้เครื่องมือกายภาพบำบัด เช่น การดึงคอเพื่อลดแรงกดทับ การใช้ความร้อนหรือความเย็นลดการอักเสบ และการบริหารกล้ามเนื้อคอให้แข็งแรง
• การใช้ยาเพื่อบรรเทาอาการ: แพทย์อาจพิจารณาจ่ายยากลุ่มต้านการอักเสบที่ไม่ใช่สเตียรอยด์ (NSAIDs) เพื่อลดอาการปวดและอักเสบ ยาคลายกล้ามเนื้อ หรือยาวิตามินบำรุงปลายประสาท
• การรักษาทางการแพทย์ขั้นสูง: ในกรณีที่มีภาวะหมอนรองกระดูกทับเส้นประสาทรุนแรงหรือหลอดเลือดฉีกขาด อาจจำเป็นต้องได้รับการดูแลจากแพทย์เฉพาะทางด้านศัลยกรรมกระดูกสันหลังหรือศัลยแพทย์หลอดเลือดเพื่อรับการรักษาด้วยวิธีที่เหมาะสมต่อไป

วิธีป้องกันและการดูแลสุขภาพกระดูกคอระยะยาว

การปกป้องกระดูกคอให้แข็งแรงและปราศจากความเสื่อมก่อนวัย สามารถทำได้ด้วยการปรับกิจวัตรประจำวันดังนี้

• หลีกเลี่ยงการก้มหน้ามองโทรศัพท์มือถือเป็นเวลานาน (Text Neck Syndrome) โดยควรยกโทรศัพท์ขึ้นมาในระดับสายตา
• จัดระดับหน้าจอคอมพิวเตอร์ให้อยู่ในระดับสายตาพอดี เพื่อให้กระดูกคออยู่ในแนวตรงตามธรรมชาติ
• ออกกำลังกายเสริมสร้างความแข็งแรงของกล้ามเนื้อคอและหลังส่วนบนอย่างสม่ำเสมอ
• เลือกหมอนหนุนนอนที่มีความเหมาะสม ไม่สูงหรือต่ำจนเกินไป เพื่อรองรับส่วนโค้งของกระดูกคอได้อย่างพอดีขณะนอนหลับ
• หากมีอาการปวดคอเรื้อรัง ควรปรึกษาแพทย์หรือนักกายภาพบำบัดเพื่อรับคำแนะนำที่ถูกต้อง แทนการไปให้ผู้ที่ไม่มีความชำนาญทำการดัดหรือหักคอ