ลูกติดโควิดไข้สูงกี่วันและวิธีดูแลอย่างถูกวิธี: คู่มือรับมืออาการป่วยสำหรับคุณพ่อคุณแม่

เข้าใจอาการไข้สูงในเด็กเมื่อติดเชื้อโควิด-19

การที่บุตรหลานติดเชื้อไวรัสโคโรนาสายพันธุ์ใหม่ 2019 (COVID-19) มักสร้างความกังวลใจให้แก่ผู้ปกครองเป็นอย่างมาก โดยเฉพาะอาการไข้สูงที่เกิดขึ้นอย่างเฉียบพลัน โดยทั่วไปแล้วในเด็กที่ติดเชื้อโควิด-19 ไข้มักจะสูงในช่วง 2 ถึง 3 วันแรกหลังจากเริ่มมีอาการ และค่อยๆ ลดลงภายใน 3 ถึง 5 วัน หากการดูแลเป็นไปอย่างเหมาะสม อย่างไรก็ตาม ระยะเวลาของไข้อาจแปรผันตามภูมิคุ้มกันและความรุนแรงของการติดเชื้อในเด็กแต่ละคน

กลไกการเกิดโรคและการแพร่กระจายในเด็ก

เชื้อไวรัส SARS-CoV-2 เข้าสู่ร่างกายผ่านทางระบบทางเดินหายใจ โดยจับกับตัวรับ (ACE2 receptor) ในเซลล์เยื่อบุทางเดินหายใจ ส่งผลให้เกิดกระบวนการอักเสบในร่างกาย ปัจจัยที่ทำให้เด็กมีอาการไข้คือการที่ร่างกายพยายามต่อสู้กับเชื้อไวรัส ทำให้มีการหลั่งสารอักเสบ (Cytokines) ออกมา ส่งผลกระทบต่อศูนย์ควบคุมอุณหภูมิในสมองให้ปรับอุณหภูมิร่างกายให้สูงขึ้นเพื่อยับยั้งการเจริญเติบโตของไวรัส

สัญญาณอันตรายที่ต้องพาพบแพทย์ทันที (Red Flag Symptoms)

ผู้ปกครองต้องเฝ้าระวังอาการเหล่านี้อย่างใกล้ชิด หากพบอาการดังกล่าวควรรีบนำเด็กส่งโรงพยาบาลทันทีโดยไม่ต้องรอให้ครบกำหนดวัน:

• ไข้สูงลอยเกิน 39 องศาเซลเซียส หรือไข้ไม่ลดลงแม้จะให้ยาลดไข้แล้ว
• มีอาการซึมลง ไม่เล่น ไม่รับประทานอาหาร หรือปฏิเสธนมอย่างต่อเนื่อง
• มีภาวะหายใจหอบเหนื่อย ปีกจมูกบาน อกบุ๋ม หรือริมฝีปากเขียวคล้ำ
• มีภาวะขาดน้ำอย่างรุนแรง เช่น ปากแห้ง ไม่มีปัสสาวะนานเกิน 6 ชั่วโมง
• มีอาการชักเกร็งจากไข้สูง หรือมีอาการซึมสลับกระสับกระส่าย

วิธีดูแลรักษาและให้ยาอย่างถูกต้องตามหลักการแพทย์

การดูแลเด็กป่วยที่บ้านต้องเน้นการประคับประคองอาการเพื่อให้ร่างกายมีศักยภาพในการกำจัดเชื้อไวรัสได้ดีที่สุด

การให้ยาลดไข้ที่ถูกต้อง

ยาที่ปลอดภัยที่สุดสำหรับเด็กคือ ยาพาราเซตามอล (Paracetamol) ชนิดน้ำเชื่อม โดยให้ในขนาด 10-15 มิลลิกรัม ต่อน้ำหนักตัว 1 กิโลกรัม ต่อครั้ง ทุก 4-6 ชั่วโมง ห้ามให้เกิน 5 ครั้งต่อวัน และต้องคำนวณขนาดให้เหมาะสมกับน้ำหนักตัวจริงเสมอ

วิธีเช็ดตัวลดไข้ที่ได้ผล

การเช็ดตัวลดไข้ (Tepid Sponge) ควรใช้ผ้าชุบน้ำอุณหภูมิห้องหรือน้ำอุ่นเล็กน้อย ห้ามใช้น้ำเย็นจัดเพราะจะทำให้หลอดเลือดหดตัวและไข้สูงขึ้นกว่าเดิม ให้เช็ดเข้าหาหัวใจเพื่อช่วยระบายความร้อนผ่านผิวหนัง

โภชนาการและการพักผ่อน

ควรให้เด็กดื่มน้ำสะอาดหรือน้ำเกลือแร่ (ORS) ทีละน้อยแต่บ่อยครั้งเพื่อป้องกันภาวะขาดน้ำ รวมถึงเน้นอาหารที่ย่อยง่ายและมีสารอาหารครบถ้วนเพื่อเสริมสร้างภูมิคุ้มกัน

การป้องกันและการเสริมสร้างภูมิคุ้มกัน

การป้องกันที่ดีที่สุดคือการรับวัคซีนป้องกันโควิด-19 ตามเกณฑ์อายุที่กระทรวงสาธารณสุขกำหนด รวมถึงการปลูกฝังสุขอนามัยที่ดี เช่น การล้างมือบ่อยๆ สวมหน้ากากอนามัยในพื้นที่เสี่ยง และการรักษาระยะห่าง เพื่อลดความเสี่ยงในการรับเชื้อและลดความรุนแรงของโรคหากมีการติดเชื้อเกิดขึ้น

สรุปรายการสิ่งที่ต้องปฏิบัติ (Checklist for Parents)

• หมั่นตรวจวัดอุณหภูมิร่างกายสม่ำเสมอทุก 4 ชั่วโมง
• จดบันทึกปริมาณการดื่มนม น้ำ และจำนวนครั้งของการปัสสาวะ
• เตรียมยาลดไข้ที่เหมาะสมกับน้ำหนักตัวให้พร้อมเสมอ
• สังเกตอาการหอบเหนื่อยและระดับความรู้สึกตัวของลูกอย่างใกล้ชิด
• แยกกักตัวในบริเวณที่อากาศถ่ายเทสะดวกและรักษาสุขอนามัยในบ้านอย่างเคร่งครัด