ลูกติดโควิดไข้สูงกี่วัน และวิธีดูแลลูกน้อยให้ปลอดภัยจากภาวะแทรกซ้อนที่พ่อแม่ต้องรู้

เข้าใจอาการไข้จากโควิดในเด็ก: ไข้สูงกี่วันถึงจะปกติ

เมื่อเด็กติดเชื้อไวรัสโคโรนา 2019 (COVID-19) อาการที่พ่อแม่มักพบเป็นอันดับแรกคือไข้สูง โดยปกติแล้วไข้จากการติดเชื้อไวรัสในเด็กมักจะเกิดขึ้นในช่วง 2 ถึง 3 วันแรกของการป่วย หลังจากนั้นไข้จะค่อยๆ ลดลงและหายไปเองภายใน 5 ถึง 7 วัน หากเด็กมีอาการไข้สูงติดต่อกันเกิน 3 วัน หรือไข้ไม่ยอมลดแม้จะได้รับยาลดไข้แล้ว พ่อแม่ควรเฝ้าระวังอย่างใกล้ชิดและเตรียมตัวปรึกษาแพทย์ เนื่องจากอาจเกิดจากการอักเสบในระบบทางเดินหายใจส่วนล่างหรือภาวะแทรกซ้อนอื่นๆ

สาเหตุและกลไกการเกิดโรคในวัยเด็ก

โรคโควิด-19 เกิดจากการติดเชื้อไวรัส SARS-CoV-2 ซึ่งติดต่อได้ผ่านละอองฝอยจากการไอ จาม หรือการสัมผัสพื้นผิวที่มีเชื้อแล้วนำเข้าสู่ร่างกาย เมื่อเชื้อเข้าสู่เยื่อบุทางเดินหายใจ ร่างกายจะตอบสนองด้วยการสร้างสารอักเสบ ซึ่งกระตุ้นศูนย์ควบคุมอุณหภูมิในสมองให้ปรับอุณหภูมิร่างกายสูงขึ้นจนเกิดภาวะไข้ ในเด็กเล็กระบบภูมิคุ้มกันยังพัฒนาไม่เต็มที่ ทำให้มีโอกาสแสดงอาการไข้สูงกว่าผู้ใหญ่ โดยเฉพาะในกลุ่มเด็กที่มีโรคประจำตัว เช่น โรคหอบหืด โรคหัวใจ หรือภาวะภูมิคุ้มกันบกพร่อง

สัญญาณเตือนอันตรายที่พ่อแม่ห้ามมองข้าม (Red Flags)

การสังเกตอาการลูกน้อยเป็นหัวใจสำคัญ หากพบอาการดังต่อไปนี้ให้รีบพาไปโรงพยาบาลทันทีโดยไม่ต้องรอให้ครบกำหนดวัน:

• ลูกมีอาการซึมลงมาก ไม่ยอมเล่น ไม่ยอมดื่มนมหรือน้ำ
• หายใจหอบเหนื่อย หายใจเร็วผิดปกติ อกบุ๋ม หรือมีเสียงครางขณะหายใจ
• ริมฝีปากเขียว ปลายมือปลายเท้าเขียวคล้ำ
• ภาวะขาดน้ำรุนแรง เช่น ปากแห้ง ผิวหนังแห้ง ไม่ปัสสาวะนานเกิน 6-8 ชั่วโมง
• ไข้สูงลอยเกิน 39 องศาเซลเซียส และไม่ลดลงหลังจากทานยาลดไข้ตามขนาดที่กำหนด
• มีอาการชักจากไข้ (Febrile Convulsion)

การดูแลรักษาและการให้ยาที่ถูกต้องตามหลักการแพทย์

การรักษาโรคโควิด-19 ในเด็กเน้นการรักษาตามอาการเป็นหลัก ดังนี้:

• ยาลดไข้พาราเซตามอล (Paracetamol): ให้ทานในขนาด 10-15 มิลลิกรัม ต่อน้ำหนักตัว 1 กิโลกรัม ต่อครั้ง ทุก 4-6 ชั่วโมงเมื่อมีไข้ ห้ามทานเกินวันละ 5 ครั้ง
• การเช็ดตัวลดไข้ (Tepid Sponge): ใช้ผ้าชุบน้ำอุณหภูมิห้องหรือน้ำอุ่นเล็กน้อย เช็ดเข้าหาหัวใจเพื่อระบายความร้อน ห้ามใช้น้ำเย็นจัดหรือน้ำแข็งเพราะจะทำให้หลอดเลือดหดตัวและไข้สูงขึ้นกว่าเดิม
• การได้รับน้ำและสารอาหาร: ให้ลูกดื่มน้ำสะอาด นม หรือน้ำเกลือแร่ (ORS) เพื่อป้องกันภาวะขาดน้ำ พักผ่อนให้เพียงพอในห้องที่มีอากาศถ่ายเทสะดวก

วิธีวินิจฉัยทางการแพทย์

เมื่อเข้าสู่กระบวนการรักษาที่สถานพยาบาล แพทย์จะทำการซักประวัติอย่างละเอียด ตรวจร่างกายเพื่อดูระดับออกซิเจนในเลือด ฟังเสียงปอด และอาจทำการตรวจ Antigen Test Kit (ATK) หรือ RT-PCR ในกรณีที่จำเป็น รวมถึงการตรวจเลือดเพื่อดูค่าเม็ดเลือดขาว หรือการเอกซเรย์ปอดหากสงสัยภาวะปอดอักเสบ เพื่อประเมินความรุนแรงของโรคและตัดสินใจในการให้ยาต้านไวรัสตามดุลยพินิจของแพทย์เฉพาะทาง

การป้องกันและเสริมสร้างภูมิคุ้มกันในระยะยาว

การป้องกันที่ดีที่สุดคือการสร้างภูมิคุ้มกันผ่านวัคซีนตามคำแนะนำของกุมารแพทย์ การรักษาความสะอาดด้วยการล้างมือบ่อยๆ สวมหน้ากากอนามัยในพื้นที่ปิดหรือพื้นที่แออัด และการดูแลโภชนาการให้ครบ 5 หมู่ รวมถึงการนอนหลับพักผ่อนอย่างเพียงพอ เพื่อให้ร่างกายมีภูมิคุ้มกันที่แข็งแรงพร้อมรับมือกับเชื้อโรคทุกชนิด

สรุปขั้นตอนปฏิบัติสำหรับพ่อแม่

• หมั่นวัดไข้และจดบันทึกอุณหภูมิรวมถึงเวลาที่ให้ยา
• ให้ลูกดื่มน้ำบ่อยๆ เพื่อช่วยระบายความร้อนและป้องกันภาวะขาดน้ำ
• สังเกตการหายใจและการตอบสนองของลูกอย่างใกล้ชิด
• ห้ามใช้ยาไอบูโพรเฟนหากยังไม่ทราบแน่ชัดว่าเด็กไม่มีภาวะไข้เลือดออกร่วมด้วย
• หากลูกอาการไม่ดีขึ้นภายใน 3 วัน ต้องพบกุมารแพทย์ทันที