ลูกติดโควิดมีไข้สูงจนชัก: วิธีปฐมพยาบาลเบื้องต้นที่ถูกต้องและปลอดภัยที่สุดที่คุณแม่ต้องรู้

ลูกติดโควิดจนไข้สูงและเกิดอาการชัก: รับมืออย่างไรให้ปลอดภัยที่สุด

การที่บุตรหลานติดเชื้อไวรัสโคโรนา 2019 (COVID-19) แล้วมีอาการไข้สูงจนนำไปสู่ภาวะชักจากไข้ (Febrile Seizure) ถือเป็นสถานการณ์ที่สร้างความตื่นตระหนกให้กับผู้ปกครองเป็นอย่างมาก อย่างไรก็ตาม ในทางการแพทย์ภาวะนี้มักพบได้บ่อยในเด็กอายุ 6 เดือนถึง 5 ปี โดยมีกลไกสำคัญคือสมองที่กำลังพัฒนาของเด็กมีความไวต่อการเปลี่ยนแปลงของอุณหภูมิร่างกายที่สูงขึ้นอย่างรวดเร็ว ส่งผลให้เกิดการกระตุ้นคลื่นไฟฟ้าสมองผิดปกติชั่วคราว

ทำความเข้าใจภาวะชักจากไข้ในเด็กเมื่อติดเชื้อโควิด

เมื่อลูกติดเชื้อโควิด ร่างกายจะตอบสนองต่อเชื้อโรคด้วยการสร้างสารกระตุ้นภูมิคุ้มกันที่ทำให้ศูนย์ควบคุมอุณหภูมิที่สมองสั่งให้ร่างกายมีไข้สูงขึ้นอย่างฉับพลัน ในเด็กบางรายที่ไม่มีประวัติชักมาก่อน อาจเกิดภาวะชักจากไข้ได้หากอุณหภูมิร่างกายพุ่งสูงขึ้นอย่างรวดเร็ว (Rapid Rise of Body Temperature) ทั้งนี้อาการชักจากไข้ทั่วไปมักไม่ทิ้งความเสียหายต่อสมองถาวร หากได้รับการปฐมพยาบาลอย่างถูกวิธี

วิธีปฐมพยาบาลเบื้องต้นเมื่อลูกมีอาการชักจากไข้สูง

สัญญาณอันตราย (Red Flags) ที่ต้องพาไปโรงพยาบาลทันที

แม้ภาวะชักจากไข้ส่วนใหญ่จะหยุดเองได้ภายใน 5 นาที แต่หากพบอาการดังต่อไปนี้ ถือเป็นภาวะเร่งด่วนทางการแพทย์ที่ต้องรีบพบกุมารแพทย์:

• อาการชักนานเกิน 5 นาที
• ชักซ้ำหลายครั้งในรอบ 24 ชั่วโมง
• ชักเฉพาะส่วนใดส่วนหนึ่งของร่างกาย (เช่น กระตุกเฉพาะแขนข้างเดียว)
• หลังหยุดชักแล้วลูกยังคงไม่รู้สึกตัว หรือซึมลงมากผิดปกติ
• มีอาการหายใจหอบเหนื่อย อกบุ๋ม หรือระดับออกซิเจนในเลือดลดต่ำลง
• มีภาวะขาดน้ำรุนแรง เช่น ปากแห้ง ผิวหนังแห้ง ไม่ปัสสาวะเกิน 6 ชั่วโมง

การดูแลรักษาและการลดไข้ที่ถูกต้องตามหลักการแพทย์

การจัดการไข้เป็นหัวใจสำคัญในการป้องกันภาวะชักซ้ำ ดังนี้:

• การให้ยาลดไข้: ยาพาราเซตามอล (Paracetamol) ขนาด 10-15 มิลลิกรัม ต่อน้ำหนักตัว 1 กิโลกรัม ทุก 4-6 ชั่วโมง เป็นมาตรฐานความปลอดภัยสูงสุด
• การเช็ดตัวลดไข้: ใช้น้ำอุ่นหรือน้ำอุณหภูมิห้อง ไม่แนะนำน้ำเย็นจัดหรือน้ำแข็ง เพราะจะทำให้หลอดเลือดหดตัวและอุณหภูมิแกนกลางร่างกายสูงขึ้นกว่าเดิม
• การให้น้ำ: กระตุ้นให้เด็กดื่มน้ำบ่อยๆ เพื่อทดแทนน้ำที่เสียไปจากไข้ หากเด็กอาเจียนควรใช้สารละลายเกลือแร่ (ORS) เพื่อชดเชยเกลือแร่ที่สูญเสีย

วิธีป้องกันในอนาคต

การป้องกันที่ดีที่สุดคือการสร้างภูมิคุ้มกันด้วยวัคซีนโควิด-19 ตามเกณฑ์อายุที่กระทรวงสาธารณสุขกำหนด รวมถึงการรักษาสุขอนามัยพื้นฐาน เช่น การสวมหน้ากากอนามัย การล้างมือ และการเว้นระยะห่าง เพื่อลดโอกาสการได้รับเชื้อซ้ำซ้อน นอกจากนี้ การเสริมสร้างโภชนาการให้ครบ 5 หมู่ และการนอนหลับพักผ่อนที่เพียงพอ จะช่วยให้ร่างกายเด็กสามารถฟื้นตัวได้รวดเร็วเมื่อต้องเผชิญกับเชื้อโรคต่างๆ