ลูกติดโควิดมีไข้สูงถึงกี่องศาถึงต้องไปโรงพยาบาลด่วน และสัญญาณอันตรายที่พ่อแม่ห้ามมองข้าม

เข้าใจวิกฤตไข้สูงในเด็กเมื่อติดเชื้อโควิด-19

การระบาดของโรคติดเชื้อไวรัสโคโรนา 2019 (COVID-19) ในเด็กยังคงเป็นประเด็นที่สร้างความกังวลให้แก่พ่อแม่และผู้ปกครองอย่างต่อเนื่อง แม้ว่าในเด็กส่วนใหญ่อาการมักจะไม่รุนแรงเท่าผู้ใหญ่ แต่การเฝ้าระวังเรื่องไข้สูงเป็นสิ่งสำคัญที่สุด เพราะเด็กเล็กมีระบบภูมิคุ้มกันที่กำลังพัฒนา หากลูกติดโควิดมีไข้สูงถึงกี่องศาถึงต้องไปโรงพยาบาลด่วน เป็นคำถามที่กุมารแพทย์ได้รับบ่อยที่สุด เพื่อความปลอดภัยของบุตรหลาน การทำความเข้าใจเกณฑ์อุณหภูมิร่างกายและสัญญาณเตือนวิกฤตจึงเป็นทักษะที่พ่อแม่ทุกคนต้องมี

สาเหตุและกลไกการเกิดโรคในเด็ก

โรคโควิด-19 เกิดจากเชื้อไวรัส SARS-CoV-2 ซึ่งแพร่กระจายผ่านทางละอองฝอยจากการไอ จาม หรือสัมผัสสารคัดหลั่ง เมื่อเชื้อเข้าสู่ร่างกายจะไปจับกับตัวรับในเซลล์เยื่อบุทางเดินหายใจ กระตุ้นให้ร่างกายสร้างการตอบสนองทางภูมิคุ้มกัน ส่งผลให้เกิดอาการอักเสบ ไข้ และอาการผิดปกติในระบบต่างๆ ในเด็กเล็ก ระบบทางเดินหายใจยังมีความไวต่อการอักเสบได้ง่าย ทำให้เกิดอาการไข้สูงได้เร็วกว่าผู้ใหญ่

ไข้สูงแค่ไหนที่ถือว่าเป็นอันตรายและควรพบแพทย์

ในทางการแพทย์ เราถือว่าภาวะไข้สูง (High Fever) คืออุณหภูมิร่างกายที่วัดได้ตั้งแต่ 38.5 องศาเซลเซียสขึ้นไป หากลูกติดโควิดแล้วมีไข้สูงเกิน 39 องศาเซลเซียส และไม่ลดลงหลังจากการเช็ดตัวหรือกินยาลดไข้ภายใน 30-60 นาที ถือเป็นสัญญาณที่ต้องเฝ้าระวังอย่างใกล้ชิด

สัญญาณอันตราย (Red Flag Symptoms) ที่ต้องไปโรงพยาบาลด่วน

นอกเหนือจากตัวเลขของอุณหภูมิร่างกาย พ่อแม่ต้องสังเกตอาการร่วมอื่นๆ หากพบอาการเหล่านี้ควรรีบพาไปพบแพทย์โดยไม่รอช้า:

• อาการหายใจหอบเหนื่อย หายใจเร็วผิดปกติ อกบุ๋ม ปีกจมูกบานขณะหายใจ
• ซึมลง ปลุกตื่นยาก ไม่ยอมกินนมหรือน้ำ นำไปสู่ภาวะขาดน้ำ
• มีอาการปากแห้ง ปัสสาวะออกน้อยลงหรือไม่มีปัสสาวะนานเกิน 6-8 ชั่วโมง
• ไข้สูงต่อเนื่องเกิน 3 วัน หรือไข้ที่ลดลงแล้วกลับมาสูงใหม่
• มีอาการชัก เกร็ง หรือหมดสติ
• ริมฝีปากหรือปลายนิ้วเริ่มเขียวคล้ำ ซึ่งบ่งบอกถึงภาวะออกซิเจนในเลือดต่ำ

การดูแลรักษาที่บ้านอย่างถูกต้อง

หากเด็กยังมีอาการคงที่ สามารถดูแลเบื้องต้นได้ดังนี้:

• การเช็ดตัวลดไข้ (Tepid Sponge): ใช้น้ำอุ่นหรือน้ำอุณหภูมิห้อง เช็ดตัวย้อนรูขุมขนเพื่อให้เลือดไหลเวียนดีขึ้น
• การให้ยาลดไข้: ให้พาราเซตามอล (Paracetamol) ขนาด 10-15 มิลลิกรัม ต่อน้ำหนักตัว 1 กิโลกรัม ทุก 4-6 ชั่วโมง
• การให้น้ำและสารอาหาร: ให้เด็กดื่มน้ำสะอาดหรือน้ำเกลือแร่ (ORS) บ่อยๆ เพื่อป้องกันภาวะขาดน้ำ

การป้องกันและการเสริมสร้างภูมิคุ้มกัน

วิธีที่ดีที่สุดในการป้องกันคือการพาเด็กเข้ารับวัคซีนโควิด-19 ตามเกณฑ์อายุที่กระทรวงสาธารณสุขกำหนด รักษาอนามัยส่วนบุคคล เช่น การสวมหน้ากากอนามัยในที่ชุมชน การล้างมือด้วยแอลกอฮอล์เจลบ่อยๆ และการรับประทานอาหารที่ครบ 5 หมู่เพื่อเสริมสร้างความแข็งแรงของร่างกาย

กล่องสรุปคำแนะนำสำหรับพ่อแม่ (Parent Actionable Checklist)

• หมั่นวัดอุณหภูมิร่างกายสม่ำเสมอ หากสูงเกิน 38.5 ให้เริ่มการดูแลตามคำแนะนำ
• สังเกตการหายใจและการตอบสนองของลูก หากพบอาการหอบหรือซึม ต้องไปโรงพยาบาลทันที
• จัดเตรียมยาลดไข้ให้พร้อมและใช้ยาตามน้ำหนักตัวที่ถูกต้อง
• บันทึกอาการและเวลาที่ไข้ขึ้น เพื่อเป็นข้อมูลให้แพทย์วินิจฉัยได้อย่างแม่นยำ