วิธีเช็ดตัวลดไข้ให้ลูกน้อยเมื่อติดโควิด พร้อมวิธีคำนวณขนาดยาพาราเซตามอลที่ถูกต้องตามน้ำหนักตัว

ลูกน้อยติดโควิดและมีไข้สูง คุณพ่อคุณแม่ควรรับมืออย่างไรให้ปลอดภัยที่สุด

เมื่อเด็กติดเชื้อไวรัสโคโรนาสายพันธุ์ใหม่ หรือโควิด-19 (COVID-19) อาการที่พบบ่อยที่สุดคือการมีไข้สูง ซึ่งเป็นกลไกธรรมชาติของร่างกายในการต่อสู้กับเชื้อโรค อย่างไรก็ตาม ในเด็กเล็ก ไข้ที่สูงเกินไปอาจนำไปสู่ภาวะแทรกซ้อนอย่างอาการชักจากไข้ (Febrile Seizure) หรือภาวะขาดน้ำได้ การดูแลเบื้องต้นที่ถูกต้องจึงมีความสำคัญอย่างยิ่ง เพื่อช่วยให้ลูกน้อยสุขสบายขึ้นและลดความเสี่ยงจากภาวะรุนแรง

ทำความเข้าใจกลไกการเกิดไข้ในเด็กเมื่อติดเชื้อโควิด

ไข้ (Fever) เกิดจากการที่สมองส่วนไฮโปทาลามัส (Hypothalamus) ปรับตั้งค่าอุณหภูมิร่างกายให้สูงขึ้นเพื่อยับยั้งการแบ่งตัวของไวรัส เมื่อร่างกายได้รับเชื้อ ไวรัสจะกระตุ้นระบบภูมิคุ้มกันให้หลั่งสารที่เรียกว่า ไพโรเจน (Pyrogens) ส่งผลให้ร่างกายสร้างความร้อนเพิ่มขึ้น การเช็ดตัวลดไข้ (Tepid Sponge) จึงเป็นวิธีช่วยระบายความร้อนทางกายภาพที่มีประสิทธิภาพในการลดอุณหภูมิแกนกลางของร่างกายได้โดยตรง

ขั้นตอนการเช็ดตัวลดไข้ที่ถูกต้องตามหลักการแพทย์

การเช็ดตัวที่ถูกต้องไม่ใช่การทำให้ตัวเย็นจนสั่น แต่เป็นการนำความร้อนออกจากร่างกายอย่างช้าๆ เพื่อป้องกันไม่ให้หลอดเลือดหดตัวจนทำให้อุณหภูมิภายในร่างกายยิ่งสูงขึ้น

• เตรียมน้ำอุ่นหรือน้ำอุณหภูมิห้อง (ห้ามใช้น้ำเย็นจัดหรือแอลกอฮอล์เด็ดขาด)
• ใช้ผ้าสะอาดชุบน้ำพอหมาด เช็ดบริเวณใบหน้า ศีรษะ ซอกคอ รักแร้ ขาหนีบ และข้อพับต่างๆ
• การเช็ดตัวควรเช็ดเข้าหาหัวใจ (เช็ดเข้าหาลำตัว) เพื่อให้เลือดไหลเวียนดีขึ้น
• เช็ดแต่ละส่วนประมาณ 10-15 นาที หากลูกเริ่มสั่นหรือหนาวสั่นให้หยุดเช็ดทันทีและห่มผ้าให้
• เปลี่ยนน้ำบ่อยๆ เพื่อรักษาอุณหภูมิที่เหมาะสมสำหรับการถ่ายเทความร้อน

ตารางขนาดยาพาราเซตามอลตามน้ำหนักตัวเด็ก

การให้ยาพาราเซตามอล (Paracetamol) ควรยึดตามน้ำหนักตัวเป็นหลัก โดยใช้ขนาด 10-15 มิลลิกรัม ต่อน้ำหนักตัว 1 กิโลกรัม ต่อครั้ง ทุก 4-6 ชั่วโมง เมื่อมีไข้เท่านั้น

สัญญาณอันตรายที่ต้องพบแพทย์ทันที (Red Flags)

หากพบอาการเหล่านี้ คุณพ่อคุณแม่ควรรีบพาบุตรหลานไปพบกุมารแพทย์โดยด่วน:

• ไข้สูงเกิน 39 องศาเซลเซียสติดต่อกันเกิน 3 วัน
• มีอาการชัก หายใจหอบเหนื่อย อกบุ๋ม หรือริมฝีปากเขียว
• ซึมลงมาก ไม่ยอมดื่มนมหรือน้ำ หรือมีอาการขาดน้ำ (ปากแห้ง ตาโหล ปัสสาวะน้อย)
• อาเจียนรุนแรง หรือถ่ายเหลวหลายครั้งจนอ่อนเพลีย

การป้องกันและการเสริมสร้างภูมิคุ้มกัน

การป้องกันโควิดในเด็กที่ดีที่สุดคือการให้วัคซีนตามเกณฑ์อายุ การสวมหน้ากากอนามัยในพื้นที่เสี่ยง และการหมั่นล้างมือ นอกจากนี้โภชนาการที่ดี การนอนหลับพักผ่อนอย่างเพียงพอ และการดูแลสุขภาพจิตของเด็กในช่วงที่เจ็บป่วย จะช่วยให้ระบบภูมิคุ้มกันฟื้นตัวได้อย่างรวดเร็ว