น้ำตาลในเลือดสูงเกิน: สัญญาณเตือนที่ร่างกายอยากบอกคุณก่อนสายเกินไป

ทำไมจู่ๆ ร่างกายถึงบอกว่าเรามีน้ำตาลในเลือดสูงเกิน

หลายคนมักเดินเข้ามาปรึกษาด้วยความสงสัยว่า ทำไมช่วงนี้ถึงรู้สึกเพลียผิดปกติ หิวน้ำบ่อย หรือปัสสาวะถี่ขึ้น โดยเฉพาะตอนกลางคืน อาการเหล่านี้มักเป็นสัญญาณเงียบที่ร่างกายพยายามส่งเสียงเตือนว่า ภาวะน้ำตาลในเลือดสูงเกินกำลังเกิดขึ้นแล้ว ซึ่งหากปล่อยทิ้งไว้โดยไม่รู้ตัว น้ำตาลที่ค้างอยู่ในกระแสเลือดมากเกินไปจะค่อยๆ กัดกร่อนหลอดเลือดและอวัยวะภายในของเราทีละน้อยเหมือนสนิมที่เกาะกินเหล็ก

น้ำตาลในเลือดสูงเกินคืออะไร และทำไมมันถึงอันตราย

เวลาเราทานอาหารจำพวกแป้งหรือน้ำตาล ร่างกายจะย่อยให้กลายเป็นน้ำตาลกลูโคสเพื่อเปลี่ยนเป็นพลังงาน โดยมีฮอร์โมนที่ชื่อว่า อินซูลิน ทำหน้าที่เหมือนกุญแจไขประตูเซลล์เพื่อให้น้ำตาลเข้าไปใช้ แต่เมื่อไหร่ที่กุญแจนี้มีปัญหา หรือร่างกายดื้อต่อการใช้งาน น้ำตาลเหล่านั้นจะตกค้างอยู่ในกระแสเลือดจนระดับสูงเกินเกณฑ์ปกติ ส่งผลให้เกิดความผิดปกติในระบบต่างๆ ดังนี้

• หลอดเลือดเสียหาย: น้ำตาลที่สูงเกินจะทำลายผนังหลอดเลือด ทำให้หลอดเลือดแข็งตัวหรือตีบตัน
• ระบบประสาททำงานผิดปกติ: มักเริ่มจากอาการชาตามปลายมือปลายเท้า
• ไตทำงานหนัก: ไตต้องพยายามกรองน้ำตาลส่วนเกินออกไปกับปัสสาวะจนทำงานหนักเกินขีดจำกัด

เช็กสัญญาณเตือนเบื้องต้นที่ร่างกายกำลังฟ้อง

นอกจากอาการหิวน้ำบ่อยและปัสสาวะบ่อยแล้ว ยังมีสัญญาณอื่นๆ ที่หมอมักพบในคนไข้ที่มีภาวะนี้บ่อยครั้ง ได้แก่

• น้ำหนักตัวลดลงโดยไม่ทราบสาเหตุ ทั้งที่กินอิ่มปกติ
• แผลตามร่างกายหายช้ากว่าที่เคยเป็น
• สายตาเริ่มพร่ามัว มองเห็นไม่ชัดเหมือนก่อน
• เหนื่อยเพลียตลอดเวลาแม้ไม่ได้ทำกิจกรรมหนัก

ปรับเปลี่ยนพฤติกรรมอย่างไรให้ค่าน้ำตาลกลับมาอยู่ในเกณฑ์ปกติ

ข่าวดีคือ ภาวะนี้แก้ไขได้ด้วยการปรับเปลี่ยนนิสัยที่ทำเป็นประจำ หากค่าระดับน้ำตาลยังไม่ถึงขั้นต้องพึ่งยาทาน การปรับวิถีชีวิตถือเป็นยารักษาที่ดีที่สุด

เลือกทานแป้งไม่ขัดสีและเน้นใยอาหาร

ลองเปลี่ยนจากข้าวขาวมาเป็นข้าวไม่ขัดสี ขนมปังโฮลวีต และเพิ่มผักใบเขียวให้มากขึ้น เส้นใยอาหารเหล่านี้จะช่วยชะลอการดูดซึมน้ำตาลเข้าสู่กระแสเลือด ไม่ให้ค่าน้ำตาลพุ่งสูงขึ้นอย่างรวดเร็วหลังมื้ออาหาร

ขยับร่างกายให้บ่อยขึ้นเพื่อเผาผลาญพลังงาน

การออกกำลังกายแบบเบาๆ เช่น การเดินเร็ววันละ 30 นาที ช่วยให้เซลล์ในร่างกายไวต่ออินซูลินมากขึ้น ส่งผลให้น้ำตาลในเลือดถูกนำไปใช้เป็นพลังงานได้ดีขึ้นอย่างเห็นได้ชัด

เมื่อไหร่ที่ควรตัดสินใจมาพบแพทย์เพื่อตรวจเลือด

ถ้าคุณเริ่มสังเกตเห็นอาการที่เล่ามาข้างต้นติดต่อกันเกินหนึ่งสัปดาห์ หรือมีประวัติครอบครัวเป็นโรคเบาหวาน หมอแนะนำว่าอย่ารอให้ถึงจุดที่ร่างกายฟ้องหนักกว่านี้ การเจาะเลือดตรวจค่าน้ำตาลสะสม (HbA1c) เป็นวิธีที่แม่นยำที่สุดในการบอกว่า เรากำลังเผชิญกับภาวะน้ำตาลในเลือดสูงเกินมานานแค่ไหนแล้ว เพื่อที่จะได้วางแผนดูแลรักษาและปรับวิถีชีวิตก่อนที่ความเสียหายจะเกิดขึ้นในระยะยาว