เจ็บข้อมือตอนท้อง: ทำไมคุณแม่ถึงปวดเอ็นข้อมือและวิธีดูแลตัวเองให้หายไว

ทำไมช่วงตั้งครรภ์ถึงมักมีอาการปวดข้อมือตามมา

หลายคนมักนึกถึงอาการแพ้ท้องหรืออาการปวดหลัง แต่มีคุณแม่จำนวนไม่น้อยที่เดินเข้ามาปรึกษาหมอด้วยอาการปวดบริเวณโคนนิ้วหัวแม่มือ ลามไปถึงข้อมือโดยเฉพาะเวลาหยิบจับของหรืออุ้มลูกน้อย อาการเหล่านี้คือภาวะเอ็นข้อมืออักเสบในสตรีตั้งครรภ์ ซึ่งเป็นเรื่องที่พบได้บ่อยมากในช่วงไตรมาสที่สามหรือหลังคลอดไม่นาน สาเหตุหลักมาจากระดับฮอร์โมนที่เปลี่ยนแปลงไปในช่วงตั้งครรภ์ โดยเฉพาะฮอร์โมนรีแลกซินที่ทำให้เนื้อเยื่อและเส้นเอ็นมีความยืดหยุ่นมากขึ้น รวมถึงภาวะบวมน้ำที่ไปเบียดทับเส้นเอ็น ทำให้การเคลื่อนไหวข้อมือฝืดเคืองและอักเสบได้ง่ายขึ้น

สังเกตอย่างไรว่าเป็นเอ็นข้อมืออักเสบหรือแค่ปวดเมื่อยทั่วไป

อาการเด่นชัดของภาวะนี้คือความรู้สึกเจ็บแปลบเวลาขยับนิ้วหัวแม่มือ หรือเวลาที่ต้องบิดข้อมือเพื่อหยิบจับสิ่งของ ลองใช้วิธีทดสอบง่ายๆ คือการกำนิ้วหัวแม่มือไว้ในอุ้งมือแล้วค่อยๆ บิดข้อมือลงด้านนิ้วก้อย หากรู้สึกเจ็บจี๊ดขึ้นมาทันทีที่บริเวณโคนนิ้วหัวแม่มือ นั่นเป็นสัญญาณชัดเจนว่าเส้นเอ็นกำลังอักเสบ นอกจากนี้อาจมีอาการบวมเล็กน้อยหรือรู้สึกตึงๆ เวลาขยับ ซึ่งส่งผลโดยตรงต่อการใช้ชีวิตประจำวัน ไม่ว่าจะเป็นการเขียนหนังสือ การเปิดขวดน้ำ หรือแม้แต่การอุ้มลูก

วิธีปรับพฤติกรรมเพื่อลดอาการปวดโดยไม่ต้องพึ่งยา

หัวใจสำคัญของการรักษาคือการพักการใช้งานข้อมือให้มากที่สุด หมอแนะนำให้คุณแม่ปรับกิจกรรมในแต่ละวัน ดังนี้

• หลีกเลี่ยงการทำกิจกรรมที่ต้องเกร็งนิ้วหัวแม่มือหรือใช้ข้อมือซ้ำๆ เป็นเวลานาน
• หาอุปกรณ์พยุงข้อมือแบบที่มีช่องล็อกนิ้วหัวแม่มือมาใส่ เพื่อลดการขยับของเส้นเอ็นที่อักเสบ
• จัดท่าทางการอุ้มลูกหรือทำงานบ้าน โดยพยายามให้ข้อมืออยู่ในแนวตรง ไม่บิดงอหรือเกร็งมากจนเกินไป
• ใช้น้ำอุ่นประคบเบาๆ บริเวณที่ปวดเพื่อช่วยให้กล้ามเนื้อผ่อนคลายในกรณีที่อาการไม่บวมแดง

ยาและทางเลือกการรักษาเมื่ออาการปวดรบกวนชีวิตประจำวัน

ในระหว่างตั้งครรภ์ การกินยาแก้ปวดหลายชนิดมีข้อจำกัดเรื่องความปลอดภัยต่อทารกในครรภ์ หากมีอาการปวดมากจนทนไม่ไหว หมอแนะนำให้ใช้ยาทาบรรเทาอาการปวดเฉพาะจุดที่ไม่มีส่วนผสมของยาต้านการอักเสบกลุ่ม NSAIDs หรือใช้การทำกายภาพบำบัดเบาๆ เพื่อช่วยลดความตึงของเส้นเอ็น สำหรับในกรณีที่อาการรุนแรงมากจริงๆ แพทย์อาจพิจารณาฉีดสเตียรอยด์เฉพาะจุดในปริมาณต่ำเพื่อลดการอักเสบ ซึ่งต้องอยู่ในการดูแลของแพทย์อย่างใกล้ชิดเท่านั้น

เมื่อไหร่ที่อาการปวดแบบนี้ควรต้องรีบมาพบหมอ

หากคุณแม่พบว่าอาการปวดข้อมือเริ่มลุกลาม มีอาการนิ้วล็อกจนเหยียดนิ้วไม่ได้ หรือมีอาการชาที่นิ้วมือร่วมด้วย เพราะนั่นอาจบ่งบอกถึงภาวะเส้นประสาทที่ข้อมือถูกกดทับ ซึ่งมักพบบ่อยควบคู่กับเอ็นข้อมืออักเสบในช่วงตั้งครรภ์ การปล่อยทิ้งไว้จนมีอาการชาเรื้อรังอาจส่งผลเสียต่อกล้ามเนื้อในระยะยาวได้ ดังนั้นหากลองปรับพฤติกรรมแล้วอาการไม่ดีขึ้นภายใน 1-2 สัปดาห์ การเข้ามาปรึกษาเพื่อรับการรักษาที่ตรงจุดเป็นทางเลือกที่ดีที่สุด