เจาะเลือดตรวจภูมิแพ้ในเด็กเล็ก เจ็บมากไหม เตรียมตัวอย่างไรดี?

ลูกน้อยจามไม่หยุด ผื่นขึ้นบ่อย หรือแพ้อะไรกันแน่?

เวลาเห็นลูกน้อยมีอาการคัน จาม น้ำูกไหลเรื้อรัง หรือมีผื่นแดงขึ้นตามตัวโดยไม่รู้สาเหตุ หัวอกคนเป็นพ่อเป็นแม่คงอดเครียดและกังวลไม่ได้เลยใช่ไหมครับ หลายบ้านพยายามสังเกตว่าลูกแพ้อาหารทะเล นมวัว ฝุ่น หรือไรฝุ่นกันแน่ จนบางครั้งต้องงดนู่นงดนี่ตามคำบอกเล่า จนเด็กๆ ขาดสารอาหารที่จำเป็นไปโดยเปล่าประโยชน์

การคลำทางเดาเองบางทีก็สร้างความเหนื่อยล้าและไม่แม่นยำ ทางออกที่ดีที่สุดคือการตรวจหาสารก่อภูมิแพ้ให้ชัดเจน เพื่อที่เราจะได้หลีกเลี่ยงสิ่งที่แพ้ได้อย่างตรงจุด โดยเฉพาะการตรวจเลือดที่เป็นวิธีมาตรฐานที่แพทย์นิยมใช้ในเด็กเล็กครับ

ทำไมต้องเลือกวิธีเจาะเลือดตรวจสารก่อภูมิแพ้ในเด็กเล็ก

คุณพ่อคุณแม่หลายคนมักกังวลว่าเด็กเล็กๆ แบบนี้ จะต้องใช้วิธีสะกิดผิวหนังหรือเปล่า ซึ่งวิธีนั้นค่อนข้างทรมานเด็กเพราะต้องโดนสะกิดหลายจุดแถมยังคันยิบๆ ทางการแพทย์จึงแนะนำวิธีการเจาะเลือดตรวจสารก่อภูมิแพ้มากกว่าในเด็กเล็ก ด้วยเหตุผลหลักๆ ดังนี้ครับ

• เจ็บครั้งเดียวจบ: เจาะเลือดเพียงหลอดเดียวสามารถตรวจหาสารก่อภูมิแพ้ได้หลายชนิดพร้อมกัน ทั้งกลุ่มอาหารและกลุ่มสารก่อภูมิแพ้ในอากาศ
• ไม่ต้องงดยาแก้แพ้: ต่างจากการสะกิดผิวหนังที่ต้องงดยาแก้แพ้ล่วงหน้าหลายวัน การเจาะเลือดสามารถตรวจได้เลยแม้เด็กจะกินยาแก้แพ้ค้างอยู่
• ปลอดภัยกับผิวที่แพ้ง่าย: เด็กที่เป็นผื่นแพ้ผิวหนังรุนแรงจนแทบไม่เหลือผิวปกติให้สะกิด การตรวจเลือดจึงเป็นทางเลือกที่เหมาะสมที่สุด

ขั้นตอนการเตรียมตัวพาลูกน้อยมาตรวจเลือด

ก่อนวันนัดหมาย คุณพ่อคุณแม่ไม่ต้องเครียดจนเกินไปครับ การเตรียมตัวสำหรับเด็กเล็กไม่ได้ยุ่งยากอย่างที่คิด

• ไม่ต้องงดน้ำและอาหาร: การตรวจเลือดหาภูมิแพ้ (Specific IgE) ไม่จำเป็นต้องอดอาหารหรือน้ำก่อนเจาะ ลูกสามารถกินนมและอาหารได้ตามปกติ
• เตรียมใจและสร้างความคุ้นเคย: สำหรับเด็กโตขึ้นมาหน่อย ควรอธิบายให้ฟังง่ายๆ ว่าพี่หมอจะขอแบ่งเลือดไปตรวจดูว่าอะไรทำให้หนูคัน โดยใช้เวลาแป๊บเดียว
• แต่งกายให้สบาย: สวมเสื้อผ้าที่ถอดง่าย แขนเสื้อหลวม เพื่อความสะดวกรวดเร็วในการเจาะเลือด

บรรยากาศตอนเจาะเลือดและวิธีรับมือไม่ให้ลูกกลัว

ห้องตรวจเลือดของเด็กมักจะมีเทคนิคเฉพาะตัว พยาบาลและเจ้าหน้าที่คุ้นเคยกับการดูแลเด็กเล็กเป็นอย่างดี บรรยากาศไม่ได้น่ากลัวอย่างที่คิด สิ่งที่คุณพ่อคุณแม่ช่วยได้คือการกอดลูกไว้แน่นๆ พูดคุยเบี่ยงเบนความสนใจ เช่น ชวนดูของเล่น หรือร้องเพลงโปรดด้วยกัน

เมื่อเจาะเลือดเสร็จแล้ว เจ้าหน้าที่อาจจะให้ปิดพลาสเตอร์ยาไว้ประมาณ 1 ถึง 2 ชั่วโมงก็สามารถแกะออกได้ รอยช้ำเล็กๆ บริเวณที่เจาะอาจเกิดขึ้นได้บ้างในเด็กบางคน ซึ่งจะค่อยๆ จางหายไปเองภายในไม่กี่วันครับ

อ่านผลตรวจอย่างไร และก้าวต่อไปของคุณพ่อคุณแม่

หลังจากรอผลตรวจประมาณไม่กี่วัน แพทย์จะนัดฟังผลเพื่อแปลความหมายให้เข้าใจง่าย ตัวเลขหรือระดับที่ปรากฏในใบรายงานผลจะบอกให้รู้ว่า ร่างกายของลูกมีปฏิกิริยาต่อสารตัวไหนมากน้อยแค่ไหน

สิ่งสำคัญที่สุดคือ ผลตรวจเลือดเป็นเพียงเครื่องมือช่วยชี้เป้า แพทย์จะต้องนำมาประเมินร่วมกับอาการจริงของเด็กด้วย เพราะเด็กบางคนผลเลือดขึ้นสูงแต่กินอาหารชนิดนั้นได้ปกติ ก็อาจจะยังไม่ต้องงดอาหารชนิดนั้นครับ เป้าหมายหลักคือการดูแลคุณภาพชีวิตของลูกให้เติบโตอย่างแข็งแรงและมีความสุข ไม่ใช่การจำกัดชีวิตจนเด็กเครียดเกินไปครับ