ภาวะลำไส้กลืนกัน: เมื่อไส้ไหลเข้าไปซ้อนกันจนน่าตกใจ

ลูกร้องงอแงกะทันหัน พร้อมอาการปวดบิดเป็นพักๆ ต้องระวังภาวะลำไส้กลืนกัน

หลายครั้งที่พ่อแม่พาลูกเล็กมาพบหมอด้วยอาการร้องไห้จ้าไม่หยุด ดูเหมือนเด็กปวดท้องรุนแรง เดี๋ยวร้อง เดี๋ยวเงียบ บางครั้งก็มีอาการอาเจียนร่วมด้วย อาการเหล่านี้เป็นสัญญาณเตือนที่หมอมักนึกถึงภาวะที่เรียกว่า ภาวะลำไส้กลืนกัน หรือภาวะไส้ 2 ส่วนซ้อนกัน ซึ่งเป็นภาวะฉุกเฉินในเด็กที่พ่อแม่ไม่ควรมองข้าม เพราะหากปล่อยไว้นานอาจส่งผลต่อสุขภาพลำไส้ของลูกน้อยได้

ลำไส้กลืนกันคืออะไร เกิดขึ้นได้อย่างไร

ภาวะนี้เปรียบเหมือนการที่เราพับแขนเสื้อเชิ้ตเข้าไปข้างใน โดยลำไส้ส่วนต้นเกิดมุดเข้าไปอยู่ในลำไส้ส่วนปลายที่อยู่ติดกัน ทำให้ลำไส้เกิดการซ้อนทับกันเหมือนกล้องส่องทางไกล เมื่อลำไส้ถูกดึงรั้งและบีบอัดเช่นนี้จะทำให้เกิดการอุดตัน เลือดที่ไปเลี้ยงบริเวณนั้นเริ่มไหลเวียนไม่สะดวก ซึ่งหากทิ้งไว้นานลำไส้อาจเกิดอาการบวมอักเสบ หรือในกรณีที่ร้ายแรงคือลำไส้ขาดเลือดจนเน่าเสียได้

สังเกตอาการลูกรักให้ทัน ก่อนจะสายเกินไป

อาการเด่นที่พบได้บ่อยคือ ลูกจะมีอาการปวดท้องรุนแรงเป็นพักๆ ในช่วงที่ปวดเด็กจะร้องไห้งอแงและมักจะดึงขาขึ้นมาแนบหน้าอก จากนั้นอาจจะดูเหมือนปกติหรือเพลียจนหลับไป แล้วก็กลับมาร้องไห้อีกรอบ อาการอื่นๆ ที่ต้องเฝ้าระวัง ได้แก่:

• อาการอาเจียนเป็นน้ำดีหรืออาเจียนบ่อยหลังกินนม
• เด็กดูอ่อนเพลียผิดปกติ หรือซึมลง
• อุจจาระมีลักษณะคล้ายเยลลี่สีแดงหรือมูกเลือดปน
• เมื่อคลำหน้าท้องอาจพบก้อนนูนๆ คล้ายไส้กรอกอยู่ภายใน

วิธีที่คุณหมอตรวจและรักษา เพื่อให้ลูกกลับมาแข็งแรงเร็วที่สุด

หากหมอสงสัยภาวะลำไส้กลืนกัน การตรวจยืนยันที่แม่นยำที่สุดคือการทำอัลตราซาวด์หน้าท้อง ซึ่งจะเห็นภาพลำไส้ที่ซ้อนกันได้อย่างชัดเจนโดยไม่เจ็บตัว เมื่อยืนยันการวินิจฉัยแล้ว แนวทางการรักษาหลักคือการดันลำไส้ที่ซ้อนกันให้ออกมาด้วยการสวนลมหรือสวนแป้งผ่านทางทวารหนักภายใต้การดูแลของรังสีแพทย์และกุมารแพทย์อย่างใกล้ชิด ซึ่งวิธีนี้มักได้ผลดีและไม่ต้องผ่าตัด แต่หากอาการรุนแรงหรือลำไส้มีความเสี่ยงที่จะเน่าเสีย หมอจะพิจารณาการผ่าตัดเป็นขั้นตอนถัดไป

ทำไมต้องรีบมาโรงพยาบาลทันทีเมื่อสงสัย

เวลาเป็นสิ่งสำคัญที่สุดสำหรับภาวะนี้ ยิ่งมาโรงพยาบาลเร็วเท่าไร โอกาสในการแก้ไขด้วยวิธีสวนลมก็ยิ่งสูงขึ้นเท่านั้น ซึ่งช่วยลดความจำเป็นในการผ่าตัดและลดความเสี่ยงที่ลำไส้จะเสียหายจนต้องตัดทิ้ง ดังนั้นหากพบอาการลูกปวดท้องบิดร่วมกับอาเจียนหรือถ่ายเป็นมูกเลือด ขอให้รีบพาน้องมาพบแพทย์โดยไม่ต้องรอดูอาการที่บ้าน เพราะการวินิจฉัยที่รวดเร็วคือหัวใจสำคัญของการรักษาให้หายขาด