คุณแม่ตั้งครรภ์ควรรู้: ความเสี่ยงในการแพร่เชื้อจากมารดาสู่ทารกและวิธีป้องกัน

ลูกน้อยในท้องติดเชื้อจากคุณแม่ได้อย่างไร

เวลาตรวจครรภ์ คุณแม่หลายคนมักกังวลเรื่องสุขภาพของลูกน้อยเป็นธรรมดา คำถามหนึ่งที่หมอได้รับบ่อยคือเรื่องความเสี่ยงในการแพร่เชื้อจากมารสู่ทารก ซึ่งเชื้อโรคบางชนิดสามารถเดินทางผ่านรก เข้าสู่กระแสเลือดของลูก หรือบางครั้งก็ติดต่อกันในช่วงระหว่างการคลอดได้ โดยธรรมชาติแล้วร่างกายจะมีรกเป็นปราการด่านแรกคอยป้องกันเชื้อโรค แต่ในบางภาวะที่ร่างกายอ่อนแอหรือเชื้อโรคมีขนาดเล็กและร้ายแรงพอ ก็อาจเล็ดลอดผ่านด่านนี้ไปได้

เชื้อโรคตัวร้ายที่ต้องเฝ้าระวังเป็นพิเศษ

เชื้อโรคแต่ละชนิดมีวิธีการเดินทางไปหาลูกน้อยต่างกัน หมอขอแบ่งกลุ่มที่พบบ่อยให้เข้าใจง่ายดังนี้

• กลุ่มเชื้อไวรัส: เช่น เชื้อไวรัสตับอักเสบบี เชื้อเอชไอวี หรือเชื้อหัดเยอรมัน กลุ่มนี้หากคุณแม่ได้รับเชื้อมา ร่างกายอาจส่งผ่านเชื้อไปสู่ลูกได้ทั้งในช่วงที่ลูกยังอยู่ในท้องหรือในขณะที่กำลังเบ่งคลอด
• กลุ่มเชื้อแบคทีเรีย: มักพบปัญหาระหว่างการคลอดหากในช่องคลอดคุณแม่มีเชื้อแบคทีเรียบางชนิดสะสมอยู่ ทำให้ทารกได้รับเชื้อขณะเดินทางผ่านช่องคลอดออกมา
• กลุ่มเชื้อปรสิต: เช่น เชื้อที่มาจากอาหารไม่สุกหรือการสัมผัสมูลสัตว์ ซึ่งสามารถแทรกซึมผ่านสายสะดือเข้าสู่ทารกได้

ตรวจครรภ์ฝากครรภ์สำคัญอย่างไรกับเรื่องนี้

การฝากครรภ์ตั้งแต่เนิ่นๆ ไม่ใช่แค่การดูว่าลูกดิ้นไหม แต่เป็นการคัดกรองความเสี่ยงในการแพร่เชื้อจากมารที่อาจไม่แสดงอาการ หากคุณแม่ได้รับการตรวจเลือดตามโปรแกรมที่หมอแนะนำ เราจะสามารถวางแผนรักษาได้ทันที เช่น หากพบว่าคุณแม่เป็นพาหะไวรัสตับอักเสบบี เราสามารถวางแผนให้วัคซีนแก่ลูกน้อยได้ทันทีหลังคลอด ซึ่งช่วยลดโอกาสการติดเชื้อไปได้มากกว่าเก้าสิบเปอร์เซ็นต์

วิธีลดความเสี่ยงเพื่อให้ลูกน้อยปลอดภัย

การดูแลตัวเองอย่างถูกวิธีคือเกราะป้องกันที่ดีที่สุดที่ทำได้ทุกวัน:

• ฉีดวัคซีนตามนัด: วัคซีนบางชนิดฉีดได้ขณะตั้งครรภ์เพื่อสร้างภูมิคุ้มกันส่งต่อไปยังลูก
• ดูแลสุขอนามัยอาหาร: เลี่ยงของดิบหรืออาหารกึ่งสุกกึ่งดิบ เพื่อป้องกันเชื้อปรสิตและแบคทีเรีย
• สังเกตความผิดปกติ: หากมีไข้ มีผื่น หรือมีตกขาวผิดปกติ ให้รีบมาปรึกษาหมอทันที อย่าปล่อยทิ้งไว้จนกลายเป็นเรื่องใหญ่
• ปฏิบัติตามคำแนะนำของหมออย่างเคร่งครัด: โดยเฉพาะหากคุณแม่ทราบว่าตัวเองมีโรคประจำตัวหรือเป็นพาหะของเชื้อบางชนิด

เมื่อไหร่ที่ต้องปรึกษาแพทย์ทันที

หากคุณแม่รู้สึกว่ามีอาการไม่สบายตัวผิดปกติ เช่น มีไข้หนาวสั่น ปวดท้องน้อย หรือมีสารคัดหลั่งจากช่องคลอดที่เปลี่ยนสีและมีกลิ่นเหม็น ไม่ต้องรอให้ถึงวันนัดตามปกติ การมาพบหมอเพื่อตรวจเช็กให้แน่ใจจะช่วยลดความกังวลและป้องกันความเสี่ยงที่อาจเกิดขึ้นกับลูกน้อยได้ดีที่สุดครับ