ลูกเรียนไม่เก่งหรือมีภาวะความบกพร่องทางการเรียนรู้ แยกอย่างไรดี

ลูกสอบตกบ่อย ไม่ใช่เพราะขี้เกียจเสมอไป

เวลาที่เราเห็นผลการเรียนของลูกออกมาไม่ค่อยดี หรือเวลาที่นั่งทำการบ้านด้วยกันแล้วลูกจำไม่ได้ อ่านหนังสือไม่ได้สักที คุณพ่อคุณแม่อาจจะเผลอดุหรือคิดว่าลูกไม่มีวินัยพอ แต่ในฐานะหมอที่ตรวจเด็กๆ มาเยอะ อยากชวนมามองมุมใหม่ เพราะบ่อยครั้งที่ปัญหาเหล่านี้ไม่ได้เกิดจากความเกียจคร้าน แต่อาจมาจาก ภาวะความบกพร่องทางการเรียนรู้ หรือที่เรียกสั้นๆ ว่าแอลดี ซึ่งเป็นภาวะที่สมองประมวลผลข้อมูลบางอย่างแตกต่างจากเด็กทั่วไปโดยกำเนิด ไม่ใช่ความผิดของตัวเด็กและไม่ใช่เพราะเลี้ยงดูไม่ดี

ภาวะความบกพร่องทางการเรียนรู้ คืออะไรกันแน่

พูดให้เข้าใจง่ายที่สุด ภาวะความบกพร่องทางการเรียนรู้ คือความผิดปกติในการทำงานของสมองเฉพาะด้าน ทำให้เด็กมีความสามารถในการเรียนรู้เรื่องการอ่าน การเขียน หรือการคำนวณ ต่ำกว่าระดับสติปัญญาหรือไอคิวที่แท้จริงของเขา เด็กกลุ่มนี้อาจจะมีไอคิวปกติหรือฉลาดในเรื่องอื่นๆ เช่น ศิลปะ ดนตรี การกีฬา หรือการเข้าสังคม แต่พอต้องมาจับปากกาอ่านเขียนหรือคำนวณ สมองส่วนนั้นกลับเชื่อมโยงข้อมูลได้ยากลำบากเหมือนคนสะดุดขาตัวเองเวลาวิ่ง

ประเภทหลักๆ ที่หมอพบได้บ่อยในห้องตรวจ

ความบกพร่องนี้ไม่ได้เป็นกับทุกวิชา แต่จะแบ่งออกเป็นด้านหลักๆ ที่คุณพ่อคุณแม่สังเกตได้ชัดเจน:

• ด้านการอ่าน: เด็กกลุ่มนี้จะมีปัญหากับการสะกดคำ การผสมคำ อ่านหนังสือข้าม บรรทัดกระโดด อ่านช้ามาก และจำหน้าตาคำศัพท์ไม่ได้แม้จะเจอซ้ำๆ ทำให้จับใจความเรื่องที่อ่านไม่ค่อยได้
• ด้านการเขียน: เขียนสะกดคำผิดบ่อยมาก เขียนพยัญชนะหรือสระกลับด้าน เช่น บ กับ ด, ม กับ น หรือเขียนสลับลำดับคำ จับดินสอแน่นเกินไปจนมือเกร็ง และกล้ามเนื้อมือไม่สัมพันธ์กัน
• ด้านการคำนวณ: มีปัญหาในการเข้าใจตัวเลข ค่าของตัวเลข การจำสูตรคูณ การตั้งหาร และการแก้โจทย์ปัญหาคณิตศาสตร์ ถึงแม้จะสอนหลายครั้งก็ยังสับสน

สังเกตอย่างไรว่าลูกเริ่มมีสัญญาณเตือน

ช่วงอนุบาลเด็กอาจจะยังมีความแตกต่างกันมาก แต่พอขึ้นประถมศึกษาปีที่ 1 หรือ 2 อาการจะเริ่มเด่นชัดขึ้น ถ้าคุณพ่อคุณแม่เริ่มสังเกตว่าลูกใช้เวลานานผิดปกติในการทำการบ้านวิชาใดวิชาหนึ่ง ร้องไห้ไม่อยากไปโรงเรียนเพราะวิชานั้น หรือผลการเรียนตกต่ำลงสวนทางกับความตั้งใจและความฉลาดทั่วไป นี่คือสัญญาณที่ควรพามาปรึกษาแพทย์เพื่อประเมินอย่างละเอียด

วิธีช่วยเหลือเมื่อลูกเป็นแอลดี

ข่าวดีคือ ภาวะความบกพร่องทางการเรียนรู้ สามารถฝึกฝนและพัฒนาได้ หากได้รับการช่วยเหลือที่ถูกวิธีตั้งแต่เนิ่นๆ การรักษาไม่ได้หมายถึงการกินยา แต่เป็นการฝึกอบรมเฉพาะทาง (Remedial Education) โดยครูการศึกษาพิเศษหรือนักแก้ไขความบกพร่อง เพื่อปรับวิธีเรียนให้เข้ากับการทำงานของสมองเด็ก เช่น ใช้สื่อการสอนที่เป็นรูปภาพ ใช้การฟังแทนการอ่าน หรือให้เวลาสอบนานขึ้น เพื่อให้เด็กได้แสดงความสามารถที่แท้จริงออกมา

กำลังใจจากหมอถึงคุณพ่อคุณแม่ทุกคน

การเลี้ยงลูกที่เป็นแอลดีต้องใช้ความเข้าใจและความอดทนสูงมาก อยากให้คุณพ่อคุณแม่จำไว้เสมอว่าลูกไม่ได้ตั้งใจดื้อหรือแกล้งทำ ลูกพยายามอย่างเต็มที่แล้วในแบบที่สมองเขาจะทำได้ การกอด ให้กำลังใจ และมองหาจุดเด่นนอกห้องเรียนของเขา จะช่วยให้เด็กเติบโตไปพร้อมกับความภาคภูมิใจในตัวเอง และใช้ชีวิตได้อย่างมีความสุขในสังคมครับ