ลูกไอเรื้อรังใช่หอบหืดไหม? วิธีสังเกตและการวินิจฉัยโรคหอบหืดในเด็กเล็กที่คุณพ่อคุณแม่ควรรู้

ทำไมการวินิจฉัยโรคหอบหืดในเด็กเล็กถึงเป็นเรื่องท้าทาย

เวลาเห็นลูกไอ หายใจเสียงวี้ด หรือเหนื่อยหอบ พ่อแม่มักจะกังวลใจว่าลูกเป็นหอบหืดหรือเปล่า แต่ในทางการแพทย์ การจะบอกว่าเด็กเล็กสักคนเป็นหอบหืดนั้นไม่ง่ายเหมือนในผู้ใหญ่ เพราะเด็กยังไม่สามารถเป่าปอดเพื่อตรวจสมรรถภาพปอดแบบละเอียดได้เหมือนผู้ใหญ่ หมอจึงต้องอาศัยการสังเกตอาการอย่างละเอียดร่วมกับการซักประวัติครอบครัวเป็นหลัก

ลูกมีอาการแบบไหนที่หมอจะสงสัยว่าเป็นหอบหืด

อาการที่เป็นสัญญาณเตือนสำคัญ ไม่ได้มีแค่การไอ แต่ยังมีลักษณะเฉพาะที่พ่อแม่ต้องสังเกตดังนี้

• ไอแห้งๆ โดยเฉพาะเวลากลางคืน หรือไอหลังวิ่งเล่นออกกำลังกาย
• หายใจมีเสียงวี้ดเหมือนเสียงนกหวีด หรือเสียงคืดคราดในลำคอ
• เหนื่อยง่ายกว่าเด็กคนอื่น หรือมีอาการหอบจนอกบุ๋มเวลาหายใจ
• อาการเหล่านี้มักเป็นๆ หายๆ หรือแย่ลงเมื่อเจอตัวกระตุ้น เช่น ฝุ่น ควันบุหรี่ อากาศเย็น หรือเวลาที่เป็นหวัด

เมื่อพาลูกมาหาหมอ จะมีกระบวนการตรวจอย่างไรบ้าง

หมอไม่ได้ใช้เครื่องมือวัดค่าเพียงอย่างเดียว แต่หัวใจสำคัญของการวินิจฉัยโรคหอบหืดในเด็กเล็กอยู่ที่การซักประวัติอย่างละเอียด:

• ถามถึงประวัติภูมิแพ้หรือหอบหืดในพ่อแม่หรือพี่น้อง
• ถามถึงลักษณะอาการที่เกิดขึ้นว่าเกิดขึ้นบ่อยแค่ไหน ในช่วงเวลาใด
• ตรวจร่างกายเพื่อฟังเสียงปอดว่ามีความผิดปกติที่บ่งชี้ถึงการตีบตันของหลอดลมหรือไม่
• หากอาการไม่ชัดเจน หมออาจแนะนำให้ลองใช้ยาพ่นขยายหลอดลมเพื่อดูว่าอาการดีขึ้นอย่างชัดเจนหรือไม่

ข้อดีและประโยชน์ของการซักประวัติครอบครัวและการตรวจร่างกาย

หลายครั้งที่เด็กเล็กมักจะมีอาการไอจากสาเหตุอื่น เช่น หลอดลมอักเสบจากการติดเชื้อไวรัส หมอจึงต้องคัดแยกโรคเหล่านี้ออกก่อน โดยพิจารณาจากว่าเด็กมีประวัติเป็นโรคภูมิแพ้ทางผิวหนังหรือจมูกอักเสบร่วมด้วยหรือไม่ เพราะเด็กที่มีพื้นฐานเป็นภูมิแพ้มักมีความเสี่ยงสูงกว่าที่จะพัฒนาไปเป็นโรคหอบหืด

ข้อแนะนำสำหรับพ่อแม่ในการเตรียมตัวก่อนมาพบหมอ

เพื่อให้การวินิจฉัยแม่นยำที่สุด พ่อแม่ควรจดบันทึกข้อมูลเหล่านี้มาเล่าให้หมอฟัง:

• จดวันเวลาที่ลูกเริ่มมีอาการไอหรือหอบ
• สังเกตสิ่งที่อยู่รอบตัวลูกตอนที่มีอาการ เช่น เพิ่งไปเล่นที่สนามหญ้ามา หรือช่วงนี้อากาศเปลี่ยน
• บันทึกว่าลูกมีอาการไอหลังหัวเราะหรือร้องไห้หนักๆ หรือไม่
• ถ่ายคลิปวิดีโอตอนที่ลูกหายใจลำบากหรือมีเสียงวี้ดเก็บไว้ให้หมอช่วยดู จะช่วยให้วินิจฉัยได้รวดเร็วขึ้นมาก

การวินิจฉัยโรคหอบหืดในเด็กเล็กไม่ใช่เรื่องน่ากลัว หากได้รับคำแนะนำและการดูแลที่ถูกต้องจากหมอ เด็กส่วนใหญ่สามารถใช้ชีวิตได้ปกติเหมือนเพื่อนวัยเดียวกัน เพียงแค่ต้องเข้าใจธรรมชาติของโรคและดูแลเรื่องสิ่งแวดล้อมให้เหมาะสม