ข้อผิดพลาดร้ายแรงในการเช็ดตัวลดไข้เด็กด้วยน้ำเย็นจัดหรือน้ำแข็ง

ลูกตัวร้อนจี๋ อย่าเพิ่งรีบเอาน้ำแข็งมาเช็ดตัว

เวลาเห็นลูกตัวร้อนจัด หลายบ้านมักลนลานจนเผลอทำในสิ่งที่เข้าใจว่าช่วยลดอุณหภูมิได้เร็วที่สุด นั่นคือการนำน้ำเย็นจัดหรือน้ำแข็งมาเช็ดตัวให้ลูก ความเข้าใจนี้เป็นสิ่งที่หมออยากเตือนว่าอันตรายมาก เพราะแทนที่ลูกจะไข้ลดลง วิธีนี้กลับสร้างผลกระทบย้อนกลับที่รุนแรงต่อร่างกายเด็กได้โดยไม่รู้ตัว

กลไกประหลาดของร่างกายเมื่อเจอความเย็นจัด

ร่างกายมนุษย์มีกลไกควบคุมอุณหภูมิที่ซับซ้อน เมื่อเราเช็ดตัวด้วยน้ำเย็นจัดหรือน้ำแข็ง ผิวหนังของลูกจะสัมผัสกับอุณหภูมิที่ต่ำมากอย่างกะทันหัน ร่างกายจะเกิดปฏิกิริยาป้องกันตัวทันที โดยเส้นเลือดที่ผิวหนังจะหดตัวลงอย่างรวดเร็วเพื่อรักษาความร้อนภายในไว้ ทำให้เลือดไม่สามารถระบายความร้อนออกมาผ่านทางผิวหนังได้

ทำไมลูกถึงตัวสั่นและไข้ไม่ลดเสียที

นอกจากเส้นเลือดจะหดตัวแล้ว ร่างกายยังสั่งให้กล้ามเนื้อเกิดการสั่นเพื่อสร้างความร้อนขึ้นมาทดแทนส่วนที่เสียไป ผลที่ตามมาคือลูกจะตัวสั่นกึกๆ และอุณหภูมิแกนกลางในร่างกายกลับพุ่งสูงขึ้นกว่าเดิม นี่คือข้อผิดพลาดร้ายแรงในการเช็ดตัวลดไข้ ที่ทำให้การรักษาล้มเหลวและสร้างความทรมานให้เด็กเพิ่มขึ้นโดยใช่เหตุ

เช็ดตัวลดไข้ที่ถูกต้อง ต้องทำแบบไหน

การเช็ดตัวที่ถูกต้องคือการใช้น้ำอุณหภูมิห้อง หรือน้ำอุ่นเล็กน้อยเท่านั้น หลักการคือการเช็ดเพื่อเปิดรูขุมขนและให้ความร้อนระเหยออกจากร่างกายอย่างช้าๆ หมอแนะนำขั้นตอนดังนี้

• เตรียมน้ำอุณหภูมิปกติ ไม่ต้องใช้น้ำเย็น
• ใช้ผ้าชุบน้ำบิดพอหมาด เช็ดเข้าหาหัวใจเพื่อให้เลือดหมุนเวียนได้ดี
• เน้นบริเวณซอกคอ รักแร้ และขาหนีบ เพราะเป็นจุดที่มีเส้นเลือดใหญ่ผ่าน ช่วยระบายความร้อนได้ดีที่สุด
• ห้ามใช้แอลกอฮอล์เช็ดตัวเด็ดขาด เพราะจะทำให้ผิวหนังแห้งและเด็กอาจสูดดมไอระเหยจนเป็นอันตราย

สัญญาณอันตรายที่พ่อแม่ห้ามมองข้าม

หากเช็ดตัวและให้ยาลดไข้แล้วอุณหภูมิยังไม่ลดลง หรือมีอาการร่วมที่น่าเป็นห่วง เช่น ลูกซึมลงมาก ไม่ยอมดื่มน้ำ ปากแห้ง อาเจียนบ่อย หรือมีอาการชักเกร็งจากไข้สูง ให้รีบพาไปพบแพทย์โดยเร็วที่สุด การเฝ้าระวังอย่างใกล้ชิดและใช้วิธีลดไข้ที่ถูกต้องจะช่วยให้ลูกผ่านช่วงเวลาที่ป่วยไปได้อย่างปลอดภัย ไม่ต้องเสี่ยงกับภาวะแทรกซ้อนจากการใช้วิธีที่ไม่เหมาะสม