ลูกกินยากหรือมีพฤติกรรมการกินที่ผิดปกติกันแน่? สังเกตอย่างไรให้ทันท่วงที

ทำไมลูกถึงไม่ยอมกินข้าว หรือนี่คือสัญญาณของพฤติกรรมการกินที่ผิดปกติในเด็ก

คุณพ่อคุณแม่หลายคนมักจะกังวลใจเวลาเห็นลูกไม่ยอมกินข้าว หรือเลือกกินเฉพาะของที่ชอบ จนเกิดความสงสัยว่าลูกแค่กินยากตามวัย หรือจริงๆ แล้วเขากำลังมีปัญหา พฤติกรรมการกินที่ผิดปกติในเด็ก กันแน่ ปัญหานี้ไม่ใช่เรื่องเล่นๆ เพราะหากปล่อยไว้นานอาจส่งผลต่อการเจริญเติบโต พัฒนาการทางสมอง และที่สำคัญคือความสัมพันธ์ในครอบครัวช่วงมื้ออาหารที่ควรจะเป็นเวลาแห่งความสุข กลับกลายเป็นสมรภูมิรบ

ลูกแค่เลือกกิน หรือเข้าข่ายมีพฤติกรรมผิดปกติ

เราต้องแยกให้ออกก่อนว่า พฤติกรรมการกินที่ผิดปกติในเด็ก ต่างจากการที่เด็กอยากลองของใหม่หรือปฏิเสธอาหารบางชนิดอย่างไร โดยปกติเด็กวัยเตาะแตะมักจะมีความเป็นตัวของตัวเองสูงและเริ่มเลือกกิน แต่ถ้าพฤติกรรมนั้นเริ่มรุนแรงจนกระทบต่อชีวิตประจำวัน ให้ลองสังเกตอาการเหล่านี้

• ปฏิเสธอาหารเกือบทุกชนิด หรือกินได้เพียงไม่กี่อย่างจนสารอาหารไม่เพียงพอ
• มีอาการสำลัก อาเจียน หรือกลัวการกลืนอาหารอย่างรุนแรง
• น้ำหนักตัวไม่เพิ่มขึ้น หรือลดลงอย่างต่อเนื่อง
• มีปัญหาเรื่องการขับถ่ายเรื้อรังจากการเลือกกินแต่ของเดิมๆ
• เด็กดูมีความวิตกกังวลสูงมากเวลาต้องนั่งทานข้าว

ต้นเหตุของปัญหาที่ซ่อนอยู่ใต้พฤติกรรมการกิน

สาเหตุของปัญหานี้ไม่ได้มาจากนิสัยเสียของเด็กเพียงอย่างเดียว แต่มีปัจจัยอื่นร่วมด้วยเสมอ ไม่ว่าจะเป็นเรื่องของร่างกาย เช่น ภาวะกรดไหลย้อน การแพ้อาหาร หรือปัญหากล้ามเนื้อในช่องปากที่ทำให้การเคี้ยวและกลืนทำได้ลำบาก หรือจะเป็นปัจจัยทางจิตวิทยา เช่น การถูกบังคับให้กินจนเกินอิ่ม การถูกกดดันจากคนรอบข้าง หรือการใช้หน้าจอแท็บเล็ตเป็นพี่เลี้ยงจนเด็กไม่ได้รับรู้รสชาติและปริมาณอาหารที่แท้จริง

วิธีรับมือและปรับพฤติกรรมในบ้านที่คุณพ่อคุณแม่เริ่มเองได้

การปรับพฤติกรรมต้องใช้ความอดทนและใจเย็นเป็นที่ตั้ง ลองนำหลักการเหล่านี้ไปใช้ปรับใช้ดู

• สร้างตารางเวลาอาหารให้ชัดเจน มื้อหลักต้องเป็นเวลาเพื่อให้เด็กรู้สึกหิว
• ลดการกินจุกจิกระหว่างมื้อ โดยเฉพาะขนมหวานหรือนมที่อาจทำให้อิ่มจนไม่ยอมกินข้าว
• เลิกบังคับหรือกดดัน การดุว่าหรือบังคับให้กินจะยิ่งสร้างทัศนคติเชิงลบต่อมื้ออาหาร
• ให้ลูกมีส่วนร่วมในการทำอาหาร เพื่อให้เขาเกิดความภาคภูมิใจและอยากลองชิมผลงานของตัวเอง
• เป็นแบบอย่างที่ดีในการทานอาหารที่หลากหลายให้ลูกเห็น

เมื่อไหร่ที่ควรพาเจ้าตัวเล็กไปปรึกษาคุณหมอ

หากคุณพ่อคุณแม่ลองปรับสภาพแวดล้อมแล้วแต่สถานการณ์ยังไม่ดีขึ้น หรือสังเกตเห็นว่าลูกเริ่มมีปัญหาด้านสุขภาพ เช่น ซีด อ่อนเพลีย ตัวเล็กกว่าเกณฑ์มาก หรือมีภาวะทางอารมณ์ที่รุนแรงเกี่ยวกับการกิน ไม่ต้องรอให้สายเกินไป การพาไปพบกุมารแพทย์หรือผู้เชี่ยวชาญด้านพัฒนาการเด็กจะช่วยให้เราหาสาเหตุที่แท้จริง และวางแผนการรักษาได้อย่างถูกต้อง ไม่ว่าจะเป็นการปรับโภชนาการ การทำกายภาพบำบัดการกลืน หรือการให้คำปรึกษาเพื่อลดความวิตกกังวลของเด็กครับ