การติดเชื้อเรื้อรังภายในข้อเข่า: เมื่ออาการปวดเรื้อรังไม่ใช่แค่เรื่องของความเสื่อม

ทำไมการติดเชื้อในข้อเข่าถึงน่ากลัวกว่าที่คิด

หลายครั้งที่คนไข้เดินเข้ามาปรึกษาหมอด้วยอาการปวดเข่าเรื้อรัง รักษาด้วยการกินยาแก้อักเสบหรือทำกายภาพมานานหลายเดือนแต่อาการไม่ดีขึ้น จริงๆ แล้วอาการปวดเข่าที่ยืดเยื้ออาจไม่ได้เกิดจากข้อเสื่อมเสมอไป แต่มีสาเหตุซ่อนเร้นอย่าง การติดเชื้อเรื้อรังภายในข้อเข่า ที่หากปล่อยทิ้งไว้ เชื้อโรคจะค่อยๆ กัดกินกระดูกอ่อนและทำลายเนื้อเยื่อในข้อไปเรื่อยๆ จนนำไปสู่ความพิการของข้อในระยะยาว

สังเกตอาการอย่างไรว่าไม่ใช่แค่เข่าเสื่อมทั่วไป

การแยกแยะระหว่างเข่าเสื่อมกับเข่าติดเชื้อทำได้ยากในระยะแรก แต่มีจุดสังเกตสำคัญที่หมอมักจะถามคนไข้เสมอ ดังนี้

• เข่าบวมร้อนเรื้อรังโดยไม่ทราบสาเหตุชัดเจน
• มีอาการปวดรุนแรงขึ้นเรื่อยๆ โดยเฉพาะเวลากลางคืน
• ขยับเข่าได้น้อยลงจนรู้สึกว่าข้อเข่ายึดติด
• ผิวหนังรอบข้อเข่ามีสีเปลี่ยนไป หรือมีรอยแผลเป็นเก่าที่อาจเป็นช่องทางให้เชื้อโรคหลุดเข้าไป

ทำไมเชื้อโรคถึงเข้าไปแอบอยู่ในเข่าเราได้นานขนาดนี้

การติดเชื้อในข้อเข่าแบบเรื้อรัง มักเกิดจากเชื้อโรคที่มีความรุนแรงต่ำแต่ขยายตัวได้ช้า หรืออาจเกิดจากการที่คนไข้เคยได้รับการผ่าตัดเปลี่ยนข้อเข่าเทียมมาก่อน ทำให้เชื้อแบคทีเรียไปเกาะตัวอยู่บนผิววัสดุเทียมและสร้างเกราะป้องกันตัวเองที่เรียกว่า ไบโอฟิล์ม ทำให้ยาปฏิชีวนะที่เรากินเข้าไปไม่สามารถซึมเข้าไปจัดการเชื้อได้หมด หรือบางรายอาจได้รับเชื้อผ่านกระแสเลือดจากแผลติดเชื้อที่อื่นในร่างกายแล้วมาหยุดพักอยู่ที่ข้อเข่าโดยบังเอิญ

ขั้นตอนการตรวจวินิจฉัยของหมอ เพื่อไขความกระจ่าง

เมื่อสงสัยว่ามีการติดเชื้อ หมอจะไม่เพียงแค่ดูจากภาพถ่ายเอกซเรย์เท่านั้น แต่เราต้องตรวจให้ลึกถึงตัวเชื้อ

• การเจาะน้ำในข้อเข่า: นำน้ำไขข้อไปตรวจหาปริมาณเม็ดเลือดขาวและเพาะเชื้อในห้องปฏิบัติการ
• การตรวจเลือดดูค่าการอักเสบ: เพื่อดูว่าร่างกายมีการตอบสนองต่อการติดเชื้อในระดับไหน
• การตรวจด้วยคลื่นแม่เหล็กไฟฟ้า (MRI): เพื่อประเมินความเสียหายภายในและดูว่ามีการก่อตัวของหนองหรือพังผืดมากน้อยเพียงใด

วิธีรักษาให้หายขาดจากเชื้อดื้อยา

การรักษาการติดเชื้อเรื้อรังภายในข้อเข่าไม่ใช่เรื่องของการกินยาฆ่าเชื้อเพียงอย่างเดียว แต่ต้องเป็นการทำงานร่วมกันหลายส่วน

• การผ่าตัดล้างทำความสะอาดข้อ: หากมีการติดเชื้อรุนแรงหรือมีเนื้อตาย หมอจำเป็นต้องผ่าตัดเพื่อกำจัดเนื้อเยื่อที่ติดเชื้อและหนองออกให้หมด
• การให้ยาปฏิชีวนะทางเส้นเลือด: ในกรณีติดเชื้อเรื้อรัง จำเป็นต้องให้ยาอย่างต่อเนื่องในระยะเวลานานหลายสัปดาห์ภายใต้การดูแลอย่างใกล้ชิด
• การผ่าตัดเปลี่ยนข้อเข่าใหม่: หากการติดเชื้อทำให้ผิวข้อเสียหายไปมากจนไม่สามารถกลับมาใช้งานได้ตามปกติ หมออาจต้องวางแผนผ่าตัดเปลี่ยนข้อเข่าใหม่หลังจากคุมการติดเชื้อได้สำเร็จแล้ว

อย่าปล่อยทิ้งไว้จนสายเกินแก้

ถ้าคุณมีอาการปวดเข่าที่รักษาไม่หายสักที หรือปวดบวมโดยหาสาเหตุที่แน่ชัดไม่ได้ อย่าเพิ่งซื้อยาแก้ปวดมากินเองต่อเนื่องยาวนาน เพราะนั่นอาจทำให้เชื้อโรคขยายตัวและทำลายข้อเข่าของคุณไปมากกว่าที่คิด การรีบเข้ามาพบแพทย์เพื่อวินิจฉัยให้ถูกต้องคือทางออกที่ดีที่สุดในการรักษาข้อเข่าให้กลับมาใช้งานได้ดังเดิม