ร่างกายฟ้องว่าเครียด: เมื่อความกังวลกลายเป็นอาการปวดท้องและปวดหัว

ทำไมร่างกายถึงประท้วงด้วยความเจ็บปวด?

บ่อยครั้งที่คนไข้เดินเข้ามาปรึกษาด้วยอาการปวดหัวตุบๆ หรือปวดท้องมวนแบบหาสาเหตุไม่เจอ ทั้งที่ไปตรวจร่างกายหรือส่องกล้องแล้วก็ไม่พบความผิดปกติของอวัยวะภายใน นี่คือสิ่งที่ผมเรียกว่าการแสดงออกทางร่างกายผ่านอาการปวดจากความเครียด ร่างกายและสมองของคนเราเชื่อมโยงกันอย่างแนบแน่นผ่านระบบประสาทและฮอร์โมน เมื่อเราสะสมความเครียดไว้มากจนเกินขีดจำกัด สมองจะหลั่งฮอร์โมนแห่งความเครียดออกมา ซึ่งส่งผลโดยตรงต่อการบีบตัวของลำไส้และการหดเกร็งของกล้ามเนื้อรอบศีรษะ

เมื่อความเครียดพุ่งเป้าไปที่ท้อง

หลายคนมักบ่นว่าเวลาเครียดจัดมักจะปวดท้อง หรือท้องเสียฉับพลัน นั่นไม่ใช่เรื่องบังเอิญครับ ลำไส้ของเรามีระบบประสาทที่เรียกว่าระบบประสาทในทางเดินอาหาร ซึ่งมีความไวต่ออารมณ์สูงมาก เมื่อเราเครียด ร่างกายจะดึงเลือดไปเลี้ยงส่วนอื่นเพื่อเตรียมพร้อมสำหรับการต่อสู้หรือหนี ทำให้การย่อยอาหารรวนไปหมด บางคนจึงมีอาการดังนี้

• อาการปวดมวนท้องแบบบีบๆ
• ภาวะลำไส้แปรปรวนที่ทำให้ท้องอืดหรือถ่ายเหลว
• รู้สึกคลื่นไส้เหมือนจะมีไข้ทั้งที่ไม่มีอาการป่วย

ปวดหัวจากความเครียด มีลักษณะอย่างไร?

อาการปวดหัวจากความเครียดหรือ Tension-type headache มักไม่ได้มาแบบจี๊ดๆ แต่จะเป็นอาการปวดหนึบเหมือนมีเข็มขัดมารัดรอบศีรษะ อาการนี้เกิดจากการที่กล้ามเนื้อคอ บ่า และไหล่เกร็งตัวโดยที่เราไม่รู้ตัวระหว่างทำงานหรือเผชิญกับภาวะกดดัน ร่างกายจะเก็บความตึงเครียดไว้ในกล้ามเนื้อเหล่านี้จนส่งผลให้ปวดลามขึ้นมาถึงบริเวณขมับหรือท้ายทอย

จัดการความเครียดก่อนที่ร่างกายจะล้มป่วย

การรักษาที่ตรงจุดไม่ใช่แค่การกินยาแก้ปวด แต่คือการจัดการที่ต้นเหตุอย่างความเครียด หมอแนะนำให้ลองวิธีปรับสมดุลเหล่านี้ดูครับ

• ฝึกการหายใจแบบใช้กะบังลม เพื่อส่งสัญญาณให้ระบบประสาทสั่งการให้ร่างกายผ่อนคลาย
• หมั่นยืดเหยียดกล้ามเนื้อส่วนคอและบ่าในระหว่างวันเพื่อลดความตึงเกร็ง
• บันทึกความรู้สึกในแต่ละวันเพื่อสำรวจว่าอะไรคือจุดเปลี่ยนที่ทำให้เราเริ่มเครียด
• การนอนหลับพักผ่อนให้เพียงพอเป็นเครื่องมือที่ดีที่สุดในการซ่อมแซมสมองที่อ่อนล้า

อาการแบบไหนที่ต้องระวังและมาพบแพทย์?

แม้ว่าอาการปวดส่วนใหญ่จากความเครียดจะไม่อันตรายร้ายแรง แต่หากคนไข้มีอาการเหล่านี้ไม่ควรนิ่งนอนใจและควรเข้ามาปรึกษาแพทย์โดยเร็วครับ

• น้ำหนักลดลงโดยไม่ทราบสาเหตุ
• ถ่ายอุจจาระเป็นเลือดหรือมีสีดำผิดปกติ
• ปวดหัวรุนแรงมากที่สุดในชีวิตแบบที่ไม่เคยเป็นมาก่อน
• มีอาการอ่อนแรงของแขนขาหรือพูดไม่ชัดร่วมด้วย

การเข้าใจว่าร่างกายกำลังพยายามบอกอะไรเรา คือก้าวแรกของการกลับมามีสุขภาพที่ดีและมีความสุขกับการใช้ชีวิตครับ