วิธีปฐมพยาบาลและดูแลแผลไฟไหม้ น้ำร้อนลวก ที่บ้านให้ถูกวิธี

อุบัติเหตุเรื่องความร้อน ไม่ว่าจะเป็นเผลอไปโดนท่อไอเสีย น้ำร้อนลวกตอนทำครัว หรือน้ำมันกระเด็นใส่ มักเกิดขึ้นได้เสมอในชีวิตประจำวัน และเมื่อเกิดเรื่องขึ้น สิ่งแรกที่หลายคนทำด้วยความตกใจคือการคว้าของใกล้ตัวมาทา ซึ่งบางครั้งอาจทำให้แผลลุกลามกว่าเดิม วันนี้หมอเลยอยากมาเล่าให้ฟังถึงวิธีการจัดการแผลไฟไหม้และน้ำร้อนลวกในเบื้องต้นที่ถูกต้อง เพื่อช่วยลดความเจ็บปวดและป้องกันแผลเป็นกันครับ

น้ำสะอาดอุณหภูมิห้องคือนางเอกตัวจริง อย่าเพิ่งรีบใช้น้ำแข็ง

ทันทีที่โดนความร้อน สิ่งแรกที่ต้องทำไม่ใช่การวิ่งไปหยิบน้ำแข็งมาประคบอย่างที่หลายคนเข้าใจผิดกันครับ เพราะความเย็นจัดจากน้ำแข็งจะทำให้เส้นเลือดบริเวณนั้นหดตัวอย่างรวดเร็ว ส่งผลให้เนื้อเยื่อบริเวณแผลยิ่งเสียหายหนักขึ้นไปอีก สิ่งที่ถูกต้องที่สุดคือการรีบพาแผลไปผ่านน้ำสะอาดอุณหภูมิห้อง หรือเปิดก๊อกน้ำให้ไหลผ่านแผลเบาๆ นานประมาณ 10 ถึง 15 นาที วิธีนี้จะช่วยดึงความร้อนที่ยังตกค้างอยู่ออกไปจากผิวหนังชั้นลึก และช่วยลดอาการแสบร้อนได้อย่างชะงัก

ถอดเครื่องประดับออกก่อนที่แผลจะเริ่มบวมเป่ง

พอผ่านน้ำไปสักพัก ผิวหนังเริ่มมีความเปลี่ยนแปลง สิ่งที่หลายคนมักมองข้ามคือแหวน นาฬิกา กำไล หรือแม้แต่เสื้อผ้าที่อยู่ใกล้กับบริเวณแผล หมออยากให้รีบถอดออกเสียตั้งแต่ตอนที่แผลยังไม่บวม เพราะถ้าปล่อยทิ้งไว้จนผิวหนังเริ่มบวมอักเสบ เครื่องประดับเหล่านี้จะรัดแน่นจนเลือดไหลเวียนไม่สะดวก และจะถอดออกยากมากกว่าเดิมหลายเท่า แต่ถ้ามีเสื้อผ้าติดแน่นกับแผลจริงๆ ห้ามดึงออกเด็ดขาด ให้ใช้วิธีตัดผ้าบริเวณรอบๆ ออกแทน

ความเชื่อผิดๆ ที่ต้องหยุดทำทันที

จากประสบการณ์ที่เจอคนไข้มาเล่าให้ฟัง หลายคนมักจะโดนแนะนำให้เอาสารพัดสิ่งมาพอกแผล เช่น ยาสีฟัน ไข่ดิบ น้ำปลา หรือแม้แต่ผงวิเศษ หมอต้องขอเตือนตรงนี้เลยว่าห้ามทำเด็ดขาดครับ สิ่งเหล่านี้ไม่ได้ช่วยรักษาแผลไฟไหม้ให้ดีขึ้นเลย แถมยังเพิ่มความเสี่ยงเรื่องการติดเชื้อแบคทีเรียจากสิ่งแปลกปลอม ทำให้แผลหายช้าลง และมีโอกาสเกิดแผลเป็นนูนสูงมาก ให้จำง่ายๆ ว่าแผลไฟไหม้ระดับต้นต้องการความสะอาดและความชุ่มชื้นที่เหมาะสม ไม่ใช่การหมัก

เมื่อไหร่ที่ควรล้างแผลด้วยน้ำเกลือและทาเจลรักษาแผล

หลังจากผ่านน้ำสะอาดมาแล้ว หากแผลไม่ได้รุนแรงมาก ไม่มีตุ่มพองใหญ่โต เราสามารถทำความสะอาดแผลเบาๆ ด้วยน้ำเกลือสำหรับล้างแผลได้ จากนั้นซับให้แห้งด้วยผ้าสะอาดแบบเบามือที่สุด สำหรับใครที่มีเจลว่านหางจระเข้บริสุทธิ์ หรือขี้ผึ้งสำหรับทาแผลไฟไหม้โดยเฉพาะ ก็สามารถทาบางๆ เพื่อรักษาความชุ่มชื้นได้ แต่ถ้าเริ่มมีตุ่มน้ำใสเกิดขึ้น ห้ามเจาะหรือแกะตุ่มน้ำนั้นเด็ดขาด เพราะผิวหนังชั้นบนที่โป่งพองออกมาคือกำราะป้องกันเชื้อโรคธรรมชาติที่ดีที่สุด

อาการแบบไหนที่ควรเก็บกระเป๋าไปหาหมอโดยด่วน

แม้ว่าเราจะจัดการปฐมพยาบาลเบื้องต้นที่บ้านแล้ว แต่ก็มีบางสถานการณ์ที่เราไม่ควรฝืนรักษาเองครับ โดยเฉพาะแผลที่มีขนาดใหญ่กว่าฝ่ามือของคนไข้เอง หรือแผลที่เกิดขึ้นบริเวณใบหน้า มือ เท้า ข้อพับสำคัญ และจุดซ่อนเร้น รวมถึงในกรณีที่มีตุ่มพองขนาดใหญ่มากๆ หรือเริ่มมีอาการผิดปกติ เช่น มีไข้สูง ปวดแสบปวดร้อนมากขึ้นเรื่อยๆ หรือมีหนองไหลออกมาจากแผล แบบนี้ต้องรีบมาให้แพทย์ประเมินอาการและดูแลรักษาอย่างใกล้ชิดทันทีครับ