วิธีปฐมพยาบาลและดูแลแผลไฟไหม้ น้ำร้อนลวกระดับต้นฉบับหมอเล่าให้ฟัง

พลาดโดนน้ำร้อนลวกหรือไฟไหม้ ทำไมนาทีแรกถึงสำคัญที่สุด?

เวลาที่เผลอทำน้ำร้อนลวกมือ หรือโดนไอน้ำจากหม้อก๋วยเตี๋ยวพ่นใส่ผิว สิ่งแรกที่ทุกคนมักจะทำคือตกใจแล้วก็วิ่งวุ่นหาของมาทา แต่หมออยากให้ตั้งสติแล้วจำคาถาบทเดียวให้ขึ้นใจเลยคือ รีบเอาผิวส่วนที่โดนความร้อนไปผ่านน้ำสะอาดอุณหภูมิปกติโดยด่วน เพราะความร้อนมันยังสะสมอยู่ใต้ผิวหนังของเรา แม้ว่าเราจะเอาออกมาจากเตาแล้วก็ตาม ถ้าไม่รีบทำให้ความร้อนมันคลายตัวออก ความร้อนนั้นจะยังคงลึกลงไปทำลายเนื้อเยื่อข้างใต้เรื่อยๆ ทำให้แผลจากที่ควรจะแค่แดงๆ กลายเป็นพองและลึกขึ้นได้

น้ำสะอาดนี่แหละยาดีที่สุด ห้ามใช้น้ำแข็งประคบเด็ดขาด

หลายคนเข้าใจผิดคิดว่าโดนความร้อนต้องรีบเอาน้ำแข็งมาโปะ เพื่อให้มันเย็นลงเร็วๆ หมอขอเบรกตรงนี้เลยว่า ห้ามใช้น้ำแข็งเด็ดขาด เพราะความเย็นจัดระดับจุดเยือกแข็งจะทำให้เส้นเลือดฝอยที่ผิวหนังหดตัวอย่างรุนแรง เนื้อเยื่อบริเวณนั้นจะยิ่งขาดเลือดและตายง่ายขึ้น กลายเป็นว่าแผลจะหายช้าและเสี่ยงติดเชื้อมากขึ้นไปอีก

ขั้นตอนล้างแผลที่ถูกต้องทำอย่างไร

เปิดน้ำก๊อกไหลผ่านเบาๆ บริเวณแผลต่อเนื่องนาน 10 ถึง 15 นาที เพื่อดึงความร้อนออกจากผิว ถอดเครื่องประดับหรือเสื้อผ้าบริเวณนั้นออกให้หมด ก่อนที่แผลจะบวมเป่งจนเอาออกไม่ได้ ซับผิวเบาๆ ด้วยผ้าสะอาดหรือผ้าก๊อซ อย่าถูแรงเด็ดขาดเพราะผิวหนังกำลังบอบบางมาก

ยาสสามัญประจำบ้านอะไรควรทา อะไรห้ามทาเด็ดขาด?

พอผ่านน้ำเสร็จแล้ว คำถามต่อมาคือเอาอะไรทาดี? ยอดฮิตอันดับหนึ่งในบ้านเราคือ ยาสีฟัน ไข่ขาว น้ำปลา หรือบางคนจัดสมุนไพรพอกบ้านๆ หมอต้องขอร้องเลยว่าอย่าหาทำโดยเด็ดขาด สิ่งเหล่านี้ไม่ได้ช่วยรักษาแผลไฟไหม้แถมยังเพิ่มความเสี่ยงเรื่องแบคทีเรียเข้าแผล ทำให้แผลเน่าและเป็นหนองได้ง่ายมากๆ

สิ่งที่ควรใช้และควรทำหลังแผลโดนความร้อน

ถ้าแผลเป็นแค่รอยแดง ไม่มีตุ่มน้ำพอง สามารถทาโลชั่นว่านหางจระเข้บริสุทธิ์หรือปิโตรเลียมเจลลี่บางๆ เพื่อรักษาความชุ่มชื้นได้ ถ้าเริ่มมีตุ่มน้ำใสๆ ขึ้นมา ห้ามเจาะหรือแกะตุ่มน้ำเด็ดขาด เพราะผิวหนังด้านบนที่พองขึ้นมานั้นคือแผ่นหนังแท้ที่ธรรมชาติสร้างมาปิดแผลเพื่อป้องกันเชื้อโรคที่ดีที่สุด ปิดแผลด้วยผ้าก๊อซปลอดเชื้อแบบที่ไม่ติดแผล เพื่อกันฝุ่นและสิ่งสกปรก

แผลแบบไหนที่เกินเยียวยาที่บ้าน ต้องรีบหิ้วกระเป๋าไปหาหมอทันที?

ไม่ใช่แผลไฟไหม้ทุกแผลที่จะรักษาเองที่บ้านได้ปลอดภัย ถ้าเจออาการเหล่านี้ หมอแนะนำว่าเก็บบ้านแล้วพุ่งตัวไปโรงพยาบาลด่วนเลยดีกว่า

สัญญาณเตือนภัยที่ต้องให้แพทย์ดูแล

ขนาดของแผลใหญ่กว่าฝ่ามือของคนไข้เอง แผลเกิดขึ้นบริเวณใบหน้า มือ เท้า อวัยวะเพศ หรือข้อพับต่างๆ ตุ่มน้ำพองมีขนาดใหญ่มาก หรือผิวหนังหลุดลอกจนเห็นเนื้อแดงๆ มีไข้สูง ปวดแผลมาก หรือสังเกตเห็นหนองและมีกลิ่นเหม็น ซึ่งแปลว่าแผลเริ่มติดเชื้อแล้ว