ปัสสาวะมีเลือดปน สัญญาณเตือนจากร่างกายที่หมออยากให้คุณรีบเช็ก

ตอนเข้าห้องน้ำแล้วเจอสีแปลกๆ ตกใจใช่ไหม มาทำความเข้าใจเรื่องนี้กัน

เวลาเข้าห้องน้ำแล้วเห็นน้ำปัสสาวะเป็นสีแดง ชมพู หรือออกน้ำตาลเข้มเหมือนน้ำอัดลม แน่นอนว่าต้องสร้างความตกใจและกังวลใจให้หลายคนไม่น้อย หมอเข้าใจดีว่าความกลัวมักจะมาเยือนทันทีที่เห็นความผิดปกตินี้ แต่การที่เราทำความเข้าใจกับ ภาวะปัสสาวะมีเลือดปน อย่างถูกต้อง จะช่วยให้เราตั้งสติและรับมือได้อย่างเหมาะสม ไม่ตื่นตระหนกจนเกินไป แต่ก็ไม่นิ่งนอนใจจนปล่อยให้โรคที่เป็นต้นเหตุลุกลาม

ทำความรู้จักเลือดในปัสสาวะ มันหลุดออกมาจากตรงไหน

ในทางการแพทย์ เราเรียกอาการนี้ว่า Hematuria ซึ่งแบ่งออกเป็นสองแบบหลักๆ แบบแรกคือมองเห็นได้ด้วยตาเปล่าว่าน้ำปัสสาวะเปลี่ยนสี กับแบบที่สองคือมองด้วยตาเปล่าไม่เห็น สีปกติใสดี แต่พอนำไปตรวจทางห้องปฏิบัติการแล้วเจอเม็ดเลือดแดงซ่อนอยู่ ระบบทางเดินปัสสาวะของเราตั้งแต่ไต ท่อไต กระเพาะปัสสาวะ จนถึงท่อปัสสาวะ หากมีจุดใดเกิดการอักเสบ บาดเจ็บ หรือมีแผล ก็สามารถทำให้เม็ดเลือดแดงรั่วไหลปะปนออกมากับน้ำปัสสาวะที่เราขับถ่ายได้ทั้งสิ้น

สาเหตุยอดฮิตที่ทำให้เราเจอเลือดปนในห้องน้ำ

เวลาคนไข้มาปรึกษาหมอด้วยเรื่องนี้ สาเหตุที่พบบ่อยและมักจะเป็นอันดับต้นๆ มีดังนี้

• การติดเชื้อทางเดินปัสสาวะ: มักเจอร่วมกับอาการแสบขัด ปัสสาวะบ่อย หรือปวดหน่วงบริเวณท้องน้อย
• นิ่วในทางเดินปัสสาวะ: ก้อนนิ่วที่ขยับไปมาสามารถขูดเนื้อเยื่อภายในให้เกิดแผลและมีเลือดออกได้ มักมีอาการปวดหลังหรือปวดท้องรุนแรงร่วมด้วย
• ต่อมลูกหมากโต: พบได้บ่อยในผู้ชายวัย 50 ปีขึ้นไป เส้นเลือดรอบต่อมลูกหมากที่โตขึ้นอาจเปราะและแตกได้ง่าย
• การออกกำลังกายหักโหมเกินไป: เช่น การวิ่งมาราธอนระยะไกลมากๆ ที่ทำให้กระเพาะปัสสาวะเกิดการกระแทกซ้ำๆ

สัญญาณเตือนภัยอันตรายแบบไหนที่แปลว่าต้องรีบหาหมอ

ไม่ใช่ทุกเคสที่จะอันตรายถึงชีวิต แต่มีบางลักษณะที่หมออยากเน้นย้ำว่าอย่านิ่งนอนใจเด็ดขาด หากคุณมีอาการเหล่านี้ร่วมด้วย ควรมาพบแพทย์โดยเร็วที่สุด

• มีลิ่มเลือดปนออกมาเป็นก้อนๆ ในน้ำปัสสาวะ
• ปวดหลังส่วนล่างหรือปวดเอวอย่างรุนแรง
• มีไข้หนาวสั่นร่วมด้วย
• ปัสสาวะไม่ออก หรือปัสสาวะสะดุดกลางคัน
• น้ำหนักลดโดยไม่ทราบสาเหตุ หรือมีอาการอ่อนเพลียเรื้อรัง

เมื่อมาหาหมอแล้ว เราจะต้องตรวจเช็กอะไรกันบ้าง

เวลาตรวจวินิจฉัย หมอไม่ได้แค่วินิจฉัยจากคำบอกเล่า แต่จะมีขั้นตอนตรวจทางวิทยาศาสตร์เพื่อให้รู้สาเหตุที่แท้จริง เริ่มตั้งแต่การเก็บตัวอย่างปัสสาวะไปตรวจหาเม็ดเลือดแดงและเชื้อโรค การเจาะเลือดดูการทำงานของไต ไปจนถึงการอัลตร้าซาวด์ช่องท้อง หรือการส่องกล้องตรวจกระเพาะปัสสาวะในบางรายที่สงสัยว่าอาจมีก้อนเนื้อผิดปกติซ่อนอยู่ การตรวจเหล่านี้จะช่วยให้เราวางแผนรักษาได้อย่างตรงจุดที่สุด

วิธีดูแลตัวเองเบื้องต้นและการป้องกันไม่ให้กลับมาเป็นซ้ำ

ระหว่างรอมาพบแพทย์ หรือแม้กระทั่งหลังการรักษาหายดีแล้ว การปรับพฤติกรรมในชีวิตประจำวันคือหัวใจสำคัญที่จะช่วยปกป้องระบบทางเดินปัสสาวะของเรา

• ดื่มน้ำเปล่าให้เพียงพอบ่อยๆ ในแต่ละวัน เพื่อช่วยชำระล้างแบคทีเรียและลดความเข้มข้นของปัสสาวะ
• ไม่ควรกลั้นปัสสาวะเป็นเวลานาน เพราะจะทำให้แบคทีเรียเจริญเติบโตได้ดีในกระเพาะปัสสาวะ
• ดูแลความสะอาดของจุดซ่อนเร้นอย่างเหมาะสม
• หลีกเลี่ยงการทานอาหารเค็มจัดหรืออาหารที่มีสารเคมีบางชนิดที่อาจกระตุ้นให้เกิดนิ่ว

ท้ายที่สุดนี้ หากพบความผิดปกติแม้เพียงเล็กน้อย การมาตรวจเช็กกับแพทย์ตั้งแต่เนิ่นๆ ย่อมดีกว่าปล่อยไว้ เพราะโรคหลายชนิดหากเจอเร็ว โอกาสรักษาให้หายขาดก็มีสูงมากและไม่ยุ่งยากอย่างที่คิด