การติดเชื้อในกระแสเลือด: ภาวะฉุกเฉินที่นาทีชีวิตมีความหมาย

ทำความรู้จักภาวะการติดเชื้อในกระแสเลือด

หลายคนอาจเคยได้ยินคำว่าเลือดเป็นพิษ ซึ่งทางการแพทย์เราเรียกภาวะนี้ว่า การติดเชื้อในกระแสเลือด นี่ไม่ใช่โรคชนิดหนึ่งที่เกิดจากเชื้อโรคเพียงตัวเดียว แต่เป็นภาวะที่ร่างกายตอบสนองต่อการติดเชื้ออย่างรุนแรงจนเกิดความผิดปกติในระบบต่างๆ เมื่อเชื้อโรคไม่ว่าจะเป็นแบคทีเรีย ไวรัส หรือเชื้อรา เข้าสู่กระแสเลือด ร่างกายจะหลั่งสารเคมีออกมาต่อสู้กับเชื้อเหล่านั้น แต่บางครั้งปฏิกิริยานี้กลับรุนแรงจนทำลายเนื้อเยื่อและอวัยวะของตัวเองแทน

สัญญาณเตือนที่ห้ามมองข้าม

อาการเริ่มแรกของการติดเชื้อในกระแสเลือดมักมาแบบฉับพลันและดูคล้ายไข้หวัดใหญ่ แต่สังเกตให้ดีว่าอาการจะทรุดลงอย่างรวดเร็ว โดยอาการหลักที่ต้องระวังมีดังนี้

• มีไข้สูง หนาวสั่นอย่างรุนแรง หรือในบางรายอาจมีอุณหภูมิร่างกายต่ำกว่าปกติจนตัวเย็น
• ชีพจรเต้นเร็วผิดปกติ หายใจหอบเหนื่อย
• ความดันโลหิตต่ำลง ทำให้รู้สึกหน้ามืด เวียนศีรษะ
• มีอาการสับสน กระสับกระส่าย หรือซึมลงอย่างเห็นได้ชัด
• ปัสสาวะน้อยลงผิดปกติ ซึ่งเป็นสัญญาณว่าไตเริ่มทำงานผิดปกติ

กลุ่มเสี่ยงที่ต้องระวังเป็นพิเศษ

แม้ใครก็สามารถติดเชื้อในกระแสเลือดได้ แต่มีกลุ่มคนบางกลุ่มที่มีโอกาสเกิดภาวะนี้ได้ง่ายกว่าคนทั่วไป เนื่องจากระบบภูมิคุ้มกันทำงานได้ไม่เต็มประสิทธิภาพ

• ผู้สูงอายุที่มีโรคประจำตัวเรื้อรัง เช่น เบาหวาน หรือโรคไต
• ผู้ป่วยที่กำลังรักษาด้วยยาเคมีบำบัด หรือได้รับยากดภูมิคุ้มกัน
• ผู้ที่มีบาดแผลขนาดใหญ่ แผลไฟไหม้ หรือเพิ่งผ่านการผ่าตัดมาไม่นาน
• ผู้ที่ใส่สายสวนปัสสาวะหรือสายน้ำเกลือเป็นเวลานาน

ทำไมต้องรีบไปโรงพยาบาลทันที

การติดเชื้อในกระแสเลือดเป็นภาวะวิกฤตที่เวลาทุกนาทีมีค่ามาก หากปล่อยทิ้งไว้โดยไม่ได้รับยาปฏิชีวนะที่ตรงกับเชื้อหรือการรักษาที่เหมาะสม อาจเกิดภาวะช็อก อวัยวะล้มเหลวหลายระบบ และนำไปสู่การเสียชีวิตได้ภายในเวลาไม่กี่ชั่วโมง การรีบมาพบแพทย์เพื่อให้ได้รับสารน้ำและยาฆ่าเชื้อเข้าทางหลอดเลือดดำโดยเร็วที่สุด คือกุญแจสำคัญที่จะช่วยยื้อชีวิตและเพิ่มโอกาสรอดให้กับผู้ป่วย

วิธีป้องกันเบื้องต้นด้วยตัวเอง

แม้จะดูเป็นเรื่องไกลตัว แต่เราสามารถป้องกันการติดเชื้อได้ตั้งแต่จุดเริ่มต้น คือการดูแลสุขอนามัยให้ดี หากมีแผลต้องรีบล้างทำความสะอาดและปิดแผลให้มิดชิด อย่าปล่อยให้แผลสกปรกหรือมีหนอง ที่สำคัญคือการรักษาโรคประจำตัวให้คงที่และการรักษาสุขภาพร่างกายให้แข็งแรงอยู่เสมอ เพื่อให้ระบบภูมิคุ้มกันของเราพร้อมรับมือกับเชื้อโรคที่อาจเข้ามาในร่างกายได้ทุกเมื่อ