เจาะลึกเรื่องการตรวจคัดกรองด้วยแมมโมแกรมและอัลตราซาวด์ สองตัวช่วยที่ผู้หญิงต้องรู้

ทำไมผู้หญิงอายุ 40 ปีขึ้นไป ถึงควรมาตรวจคัดกรองด้วยแมมโมแกรมและอัลตราซาวด์

หลายคนมักเดินเข้ามาปรึกษาที่คลินิกด้วยความกังวลว่า คลำเจออะไรผิดปกติที่หน้าอกหรือเปล่า หรือบางคนก็กลัวการตรวจเพราะคิดว่าต้องเจ็บแน่ๆ การตรวจคัดกรองมะเร็งเต้านมไม่ใช่เรื่องน่ากลัวอย่างที่คิดครับ ยิ่งตรวจพบเร็วเท่าไหร่ โอกาสในการรักษาให้หายขาดก็มีสูงมากเท่านั้น การตรวจหลักๆ สองวิธีที่หมอมักแนะนำคู่กัน คือ การตรวจคัดกรองด้วยแมมโมแกรมและอัลตราซาวด์ ซึ่งแต่ละอย่างมีหน้าที่ต่างกันและเติมเต็มกันได้ดีเยี่ยม

แมมโมแกรมคืออะไร และทำไมถึงห้ามขาด

แมมโมแกรมเปรียบเสมือนภาพถ่ายเอ็กซเรย์เต้านมด้วยรังสีปริมาณต่ำ ซึ่งเป็นมาตรฐานทองคำในการตรวจหาหินปูนขนาดเล็กๆ หรือก้อนเนื้อที่ยังไม่สามารถคลำพบด้วยมือเปล่าได้ การตรวจวิธีนี้ช่วยให้เราเห็นจุดที่น่าสงสัยได้อย่างชัดเจน ซึ่งเหมาะมากสำหรับผู้หญิงที่มีเนื้อเต้านมไม่แน่นมาก แต่สำหรับคนที่มีเนื้อเต้านมหนาแน่น การตรวจด้วยวิธีเดียวอาจมองเห็นได้ไม่ชัดเจนนัก นี่จึงเป็นเหตุผลว่าทำไมหมอถึงมักแนะนำให้ตรวจคู่กับการอัลตราซาวด์เสมอ

อัลตราซาวด์เต้านมเข้ามาช่วยตอนไหน

หากแมมโมแกรมคือการดูโครงสร้างภาพรวม อัลตราซาวด์ก็คือการใช้คลื่นเสียงความถี่สูงตรวจดูรายละเอียดภายในก้อนเนื้อนั้นๆ ครับ วิธีนี้ไม่มีรังสีเกี่ยวข้องเลย โดยจะช่วยบอกหมอได้ว่าก้อนที่พบนั้นเป็นก้อนของเหลวหรือซีสต์ (ถุงน้ำ) หรือเป็นก้อนเนื้อตันที่มีความเสี่ยง การทำควบคู่กันไปจะช่วยเพิ่มความแม่นยำในการวินิจฉัยโรคได้มากกว่าการใช้วิธีใดวิธีหนึ่งเพียงอย่างเดียว โดยเฉพาะในคนไข้ที่มีเนื้อเต้านมหนาแน่นที่แมมโมแกรมมองเห็นได้ยาก

เตรียมตัวอย่างไรก่อนมาตรวจให้สบายตัวที่สุด

• งดใช้ผลิตภัณฑ์ระงับกลิ่นกาย โลชั่น แป้งฝุ่น หรือน้ำหอมบริเวณใต้วงแขนและหน้าอกในวันที่จะมาตรวจ เพราะสารเหล่านี้อาจติดค้างอยู่บนแผ่นตรวจและทำให้ภาพที่ได้มีจุดรบกวนเหมือนหินปูนจริง
• ควรสวมเสื้อผ้าที่แยกชิ้นระหว่างท่อนบนและท่อนล่าง เพื่อให้สะดวกในการเปลี่ยนชุดเข้าห้องตรวจ
• หากใครมีประวัติการตรวจครั้งก่อนหน้า ให้นำผลตรวจเก่าติดตัวมาด้วย เพื่อให้หมอเปรียบเทียบความเปลี่ยนแปลงของเนื้อเยื่อเต้านม

ตรวจแล้วเจอความผิดปกติ ไม่ได้แปลว่าเป็นมะเร็งเสมอไป

จุดนี้คือสิ่งที่หมออยากให้ทุกคนคลายกังวล การตรวจพบก้อนเนื้อหรือจุดหินปูนไม่ได้หมายความว่าเราเป็นมะเร็งเสมอไป หลายครั้งที่ผลการตรวจออกมาเป็นถุงน้ำธรรมดา ก้อนไขมัน หรือหินปูนที่เกิดจากความเสื่อมตามวัย ซึ่งไม่เป็นอันตราย สิ่งสำคัญคือเมื่อพบความผิดปกติ หมอจะทำการประเมินเพิ่มเติม อาจจะเป็นการนัดมาติดตามผลในอีก 6 เดือน หรือหากมีจุดที่น่ากังวล หมออาจจะแนะนำให้เจาะชิ้นเนื้อไปตรวจเพื่อให้ได้คำตอบที่แน่ชัดที่สุด

ความถี่ในการตรวจที่เหมาะสมสำหรับผู้หญิงแต่ละช่วงวัย

สำหรับผู้หญิงที่อายุ 40 ปีขึ้นไป หมอแนะนำให้ตรวจคัดกรองด้วยแมมโมแกรมและอัลตราซาวด์เป็นประจำทุกปี แต่ถ้าหากใครมีประวัติครอบครัวสายตรงเคยเป็นมะเร็งเต้านม หรือมีความเสี่ยงสูงกว่าคนทั่วไป อาจต้องเริ่มตรวจเร็วกว่าอายุ 40 ปี ตามคำแนะนำของแพทย์เฉพาะทาง การดูแลสุขภาพเต้านมด้วยตัวเองอย่างสม่ำเสมอและการเข้าตรวจคัดกรองตามนัด คือเกราะป้องกันที่ดีที่สุดที่ทุกคนทำได้ตั้งแต่วันนี้