เจาะลึกภาวะหลอดลมฝอยอักเสบจากเชื้อ RSV ในเด็กเล็ก

ทำไมช่วงนี้ได้ยินชื่อเชื้อ RSV บ่อยจัง มันคืออะไรกันแน่

ช่วงที่ผ่านมาคุณพ่อคุณแม่หลายคนคงได้ยินชื่อไวรัสตัวนี้หนาหูขึ้น โดยเฉพาะเวลาที่พาลูกไปหาหมอตอนลูกมีอาการไอ หอบ หรือหายใจครืดคราด เชื้อ RSV หรือชื่อเต็มคือ Respiratory Syncytial Virus เป็นไวรัสตัวร้ายที่จู่โจมระบบทางเดินหายใจของเด็กเล็กได้รุนแรงกว่าหวัดธรรมดา โดยเฉพาะเมื่อเชื้อลามลงไปถึงหลอดลมฝอย จนทำให้เกิดภาวะหลอดลมฝอยอักเสบ หรือที่หมอเรียกกันว่า Bronchiolitis

สัญญาณเตือนที่บอกว่าลูกอาจกำลังเผชิญกับภาวะหลอดลมฝอยอักเสบจากเชื้อ RS

อาการเริ่มต้นมักจะดูเหมือนหวัดปกติ คือมีน้ำมูก ไอ จาม และไข้ต่ำๆ แต่ความน่ากลัวของ RSV คือในเด็กเล็กที่หลอดลมยังเล็กอยู่ เมื่อเกิดการอักเสบจะทำให้บวมและมีเสมหะเหนียวข้นไปอุดกั้นทางเดินหายใจส่วนปลาย ส่งผลให้:

• ลูกหายใจเร็วขึ้น หายใจลำบาก หรือเห็นหน้าอกบุ๋มเวลาหายใจเข้า
• มีเสียงวี้ดเวลาหายใจ เนื่องจากหลอดลมตีบแคบลง
• กินนมหรืออาหารได้น้อยลง เพราะเหนื่อยหอบจากการหายใจ
• เด็กบางคนอาจมีอาการซึมลง หรือเพลียมากกว่าปกติ

ทำไมเชื้อตัวนี้ถึงอันตรายกับเด็กเล็กมากกว่าผู้ใหญ่

สาเหตุหลักเป็นเพราะขนาดของหลอดลมในเด็กเล็กนั้นแคบมาก เมื่อไวรัสเข้าไปทำให้เยื่อบุหลอดลมบวมและผลิตเสมหะออกมา เสมหะปริมาณไม่มากก็สามารถอุดตันทางเดินหายใจจนลูกหายใจไม่ออกได้ง่าย ต่างจากผู้ใหญ่ที่มีขนาดหลอดลมกว้างกว่า ทำให้ความเสี่ยงในการหายใจล้มเหลวต่ำกว่ามาก

วิธีดูแลลูกน้อยในวันที่ติดเชื้อ RSV

ปัจจุบันยังไม่มียาฆ่าเชื้อไวรัส RSV โดยตรง การรักษาจึงเป็นการประคับประคองตามอาการเป็นหลักครับ

• ให้ลูกดื่มน้ำบ่อยๆ เพื่อช่วยละลายเสมหะให้เหนียวข้นน้อยลง
• ใช้ลูกยางแดงดูดน้ำมูก หรือพ่นน้ำเกลือเพื่อช่วยให้จมูกโล่งขึ้น
• ถ้าลูกมีไข้ ให้เช็ดตัวลดไข้และให้ยาลดไข้ตามขนาดที่หมอสั่ง
• หมั่นสังเกตลักษณะการหายใจอย่างใกล้ชิด เพราะอาการสามารถเปลี่ยนจากน้อยไปมากได้ในเวลาอันรวดเร็ว

อาการแบบไหนที่ต้องรีบพามาหาหมอทันทีโดยไม่รอช้า

หากลูกเข้าข่ายอาการเหล่านี้ อย่ารอดูอาการที่บ้านเด็ดขาดครับ:

• หายใจหอบเหนื่อยเห็นซี่โครงบุ๋มชัดเจน
• ริมฝีปากหรือปลายนิ้วเริ่มเขียวคล้ำ
• ลูกซึมลงมาก ปลุกตื่นยาก หรือกินนมไม่ได้เลยจนมีภาวะขาดน้ำ
• มีไข้สูงต่อเนื่อง หรืออาการไอแย่ลงเรื่อยๆ จนมีเสียงหายใจดังผิดปกติ

การป้องกันเพื่อลดความเสี่ยงไม่ให้ลูกป่วยซ้ำ

การป้องกันที่ดีที่สุดคือการสร้างสุขอนามัยที่ดี ล้างมือบ่อยๆ แยกของใช้ลูกออกจากคนป่วย และพยายามเลี่ยงการพาลูกไปในที่ที่มีคนพลุกพล่านในช่วงที่มีการระบาด เพราะภูมิคุ้มกันของเด็กเล็กยังพัฒนาไม่เต็มที่ การได้รับเชื้อเพียงเล็กน้อยก็อาจทำให้อาการรุนแรงได้ครับ