ความแตกต่างระหว่างการแหวะนมปกติและการอาเจียนพุ่ง: เรื่องที่พ่อแม่มือใหม่ต้องแยกให้ออก

ลูกแหวะนมบ่อย หลังกินอิ่มเป็นเรื่องปกติหรือต้องกังวล

เวลาเห็นลูกน้อยแหวะนมออกมาหลังจากเพิ่งกินอิ่ม พ่อแม่หลายคนมักจะตกใจและกังวลว่าลูกมีอาการป่วยหรือเปล่า ความจริงแล้วการแหวะนมเป็นเรื่องปกติที่พบได้บ่อยในทารก โดยเฉพาะในช่วง 3-4 เดือนแรก เนื่องจากกล้ามเนื้อหูรูดบริเวณกระเพาะอาหารของเด็กยังทำงานได้ไม่สมบูรณ์ ทำให้มีนมไหลย้อนขึ้นมาได้ง่าย แต่เราจะแยกได้อย่างไรว่าแบบไหนคือการแหวะนมปกติ และแบบไหนคือการอาเจียนพุ่งที่ผิดปกติจนต้องไปพบหมอ

แหวะนมปกติเป็นอย่างไร

การแหวะนม หรือที่ทางการแพทย์เรียกว่าภาวะย้อนนม (Regurgitation) จะมีลักษณะที่สังเกตได้ง่าย คือนมจะไหลย้อนออกมาจากปากโดยไม่มีแรงดัน ไม่ได้พุ่งออกมา และที่สำคัญคือลูกไม่ได้มีอาการทรมานหรือร้องไห้โยเยขณะที่แหวะ

• นมไหลออกมาปริมาณเล็กน้อย หลังกินนมเสร็จ
• ลูกยังดูอารมณ์ดี เล่นได้ ร่าเริงปกติ
• น้ำหนักตัวขึ้นตามเกณฑ์ปกติ
• ไม่มีอาการไอ สำลัก หรือหน้าเขียวขณะแหวะ

เมื่อไหร่ที่เรียกว่าอาเจียนพุ่ง

คำว่าอาเจียนพุ่ง (Projectile Vomiting) จะมีลักษณะต่างออกไปอย่างชัดเจน โดยจะมีแรงดันสูงทำให้นมพุ่งออกมาจากปากเป็นระยะทางไกลกว่าปกติ และมักเกิดจากภาวะที่ทางออกของกระเพาะอาหารตีบตันหรือมีการติดเชื้อในระบบทางเดินอาหาร

อาการเตือนที่บอกว่าไม่ใช่แค่การแหวะนมธรรมดา

• อาเจียนออกมาด้วยแรงดันสูง พุ่งออกมาเหมือนน้ำพุ
• มีอาการอาเจียนซ้ำๆ หลายครั้งติดต่อกัน
• ลูกดูเพลีย ร้องงอแงผิดปกติ หรือดูอ่อนแรง
• น้ำหนักตัวไม่ขึ้น หรือมีภาวะขาดน้ำ เช่น ปัสสาวะน้อยลง ปากแห้ง หรือตาลึกโหล
• มีไข้ร่วมด้วย หรืออาเจียนเป็นสีเขียวปนน้ำดี หรือมีเลือดปน

วิธีรับมือเมื่อลูกแหวะนม

ถ้าลูกแค่แหวะนมออกมาเล็กน้อยแต่ยังร่าเริงดี พ่อแม่สามารถลดอาการนี้ได้ด้วยการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมเพียงเล็กน้อย เริ่มจากการแบ่งมื้อนมให้บ่อยขึ้นแต่ปริมาณน้อยลง ไม่ให้ลูกกินนมอิ่มจนเกินไป และที่สำคัญที่สุดคือการจับลูกเรอหลังกินนมทุกครั้ง โดยให้ลูกอยู่ในท่าตั้งตัวตรงประมาณ 15-20 นาที จะช่วยให้ลมในกระเพาะระบายออกและลดแรงดันที่อาจทำให้นมย้อนขึ้นมาได้

อาการแบบไหนที่ต้องรีบพาไปพบหมอ

หากลูกมีอาการอาเจียนพุ่งรุนแรง โดยเฉพาะในเด็กเล็กที่อายุยังไม่กี่สัปดาห์ หรือมีการอาเจียนพุ่งเกิดขึ้นทุกครั้งหลังกินนมจนลูกไม่สามารถเก็บน้ำนมไว้ในท้องได้เลย รวมไปถึงลูกมีอาการขาดน้ำหรือซึมลงอย่างเห็นได้ชัด ต้องรีบพามาพบแพทย์เพื่อตรวจประเมินอย่างละเอียด เพราะอาการอาเจียนพุ่งอาจเป็นสัญญาณของภาวะกล้ามเนื้อหูรูดกระเพาะอาหารส่วนปลายตีบตัน ซึ่งจำเป็นต้องได้รับการรักษาทางการแพทย์ที่ถูกต้อง ไม่ควรปล่อยทิ้งไว้