ปวดท้องรุนแรงแบบหาสาเหตุไม่พบ: รู้จักกับภาวะลิ่มเลือดอุดตันในหลอดเลือดดำ mesenteric

ปวดท้องแบบไหนที่หมอเริ่มกังวลมากกว่าโรคกระเพาะทั่วไป

เวลาที่คนไข้เดินเข้ามาหาหมที่ห้องตรวจด้วยอาการปวดท้อง สิ่งแรกที่เรามักจะนึกถึงมักจะเป็นโรคกระเพาะ อาหารเป็นพิษ หรือกรดไหลย้อน แต่มีอาการปวดท้องอยู่รูปแบบหนึ่งที่ต่อให้กินยาเคลือบกระเพาะเท่าไหร่ก็ไม่หาย แถมยังปวดรุนแรงขึ้นเรื่อยๆ จนเหงื่อตก นั่นคืออาการปวดท้องจากภาวะลิ่มเลือดอุดตันในหลอดเลือดดำ mesenteric ซึ่งเป็นท่อส่งเลือดสำคัญที่คอยหล่อเลี้ยงลำไส้ของเรา

ลิ่มเลือดเจ้ากรรมไปติดอยู่ในท้องเราได้อย่างไร

ลองนึกภาพลำไส้ของเราเป็นโรงงานขนาดใหญ่ที่ต้องการเลือดสะอาดมาหล่อเลี้ยง และต้องมีท่อระบายเลือดเสียออกไป ซึ่งก็คือเจ้าหลอดเลือดดำ mesenteric นี่เอง เมื่อไหร่ก็ตามที่มีก้อนเลือดไปอุดตันทางเดินระบายนี้ เปรียบเสมือนน้ำท่วมขังในท่อระบายน้ำ เลือดไม่สามารถไหลกลับได้ ความดันในหลอดเลือดจะสูงขึ้นเรื่อยๆ จนลำไส้เริ่มขาดเลือดและบวมช้ำ หากปล่อยทิ้งไว้นานเกินไป เนื้อเยื่อลำไส้ส่วนนั้นจะตาย ซึ่งเป็นภาวะฉุกเฉินทางศัลยกรรมที่อันตรายถึงชีวิต

ใครบ้างที่มีความเสี่ยงสูงที่จะเจอแจ็กพอตนี้

โรคนี้ไม่ได้เกิดขึ้นกับทุกคน แต่จะมีกลุ่มเสี่ยงหลักๆ ที่หมอมักจะคอยระวังเป็นพิเศษ เช่น

• คนที่มีภาวะเลือดแข็งตัวง่ายกว่าปกติ ไม่ว่าจะเป็นจากพันธุกรรมหรือโรคประจำตัวบางชนิด
• ผู้ป่วยโรคตับแข็งหรือมีความดันในระบบหลอดเลือดดำพอร์ทัลสูง
• คนที่เพิ่งผ่านการผ่าตัดใหญ่ในช่องท้อง หรือมีการติดเชื้อรุนแรงในช่องท้อง
• ผู้หญิงที่ใช้ยาคุมกำเนิดหรืออยู่ในภาวะตั้งครรภ์ ซึ่งทำให้เลือดมีความเข้มข้นและจับตัวเป็นก้อนได้ง่ายขึ้น
• ผู้สูงอายุที่มีภาวะหลอดเลือดแดงแข็งร่วมด้วย

สัญญาณเตือนภัยที่ร่างกายกำลังฟ้องว่าลำไส้กำลังขาดเลือด

ความน่ากลัวของภาวะลิ่มเลือดอุดตันในหลอดเลือดดำ mesenteric คืออาการปวดท้องมักจะไม่สัมพันธ์กับการตรวจร่างกายตอนแรก หมอกดท้องอาจจะรู้สึกเจ็บไม่มาก แต่คนไข้จะบอกว่าปวดบิดรุนแรงมาก มากกว่าความเจ็บปวดที่แสดงออกมา นอกจากนี้ยังมีอาการอื่นๆ ที่มักมาคู่กัน ได้แก่

• คลื่นไส้ อาเจียน หรือท้องเสียร่วมด้วยในระยะแรก
• ท้องอืดแน่น ท้องป่องขึ้นอย่างรวดเร็ว
• มีเลือดปนออกมากับอุจจาระ เนื่องจากผนังลำไส้เริ่มเสียหาย
• ไข้ต่ำๆ และรู้สึกอ่อนเพลียไม่มีแรง

เมื่อไหร่ที่ต้องรีบพามาโรงพยาบาลทันที

หากมีอาการปวดท้องรุนแรงเฉียบพลัน กินยาเท่าไหร่ก็ไม่บรรเทา ปวดบิดเป็นพักๆ หรือปวดต่อเนื่องไม่ยอมหาย ร่วมกับอาการอาเจียนและท้องอืดมาก ห้ามรอให้อาการดีขึ้นเองที่บ้านเด็ดขาด ต้องรีบมาพบแพทย์ที่ห้องฉุกเฉินทันที เพราะการวินิจฉัยและรักษาที่รวดเร็วด้วยการทำเอกซเรย์คอมพิวเตอร์ช่องท้อง (CT Scan) จะช่วยให้แพทย์มองเห็นจุดที่อุดตันและให้การรักษาได้อย่างทันท่วงทีก่อนที่ลำไส้จะเน่าเสีย