แนวทางการเสริมธาตุเหล็กในทารกคลอดก่อนกำหนดและทารกน้ำหนักตัวน้อย

ตอนที่อุ้มเจ้าตัวเล็กกลับมาจากโรงพยาบาล สิ่งที่คุณพ่อคุณแม่มือใหม่กังวลใจคงหนีไม่พ้นเรื่องการเจริญเติบโตและพัฒนาการของลูก โดยเฉพาะกลุ่มทารกที่คลอดก่อนกำหนดหรือมีน้ำหนักตัวน้อยกว่าเกณฑ์ เด็กๆ กลุ่มนี้มักจะมาพร้อมกับความท้าทายหลายอย่าง และหนึ่งในเรื่องสำคัญที่หมอมักจะย้ำเตือนอยู่เสมอคือเรื่องของธาตุเหล็กครับ

ทำไมลูกน้อยที่คลอดก่อนกำหนดถึงขาดธาตุเหล็กได้ง่ายกว่าเด็กทั่วไป?

ร่างกายของทารกจะสะสมธาตุเหล็กจากคุณแม่ในช่วงท้ายของการตั้งครรภ์เป็นหลักครับ หากเจ้าตัวเล็กคลอดออกมาก่อนกำหนด ช่วงเวลาในการกักตุนธาตุเหล็กตรงนี้จึงหายไป นอกจากนี้พวกเขายังมีอัตราการเติบโตที่รวดเร็วมากหลังคลอด ทำให้ปริมาณเลือดและเซลล์เม็ดเลือดแดงต้องขยายตัวตามอย่างรวดเร็ว ธาตุเหล็กที่มีอยู่เดิมจึงหมดลงอย่างรวดเร็วเช่นกัน นำไปสู่ภาวะโลหิตจางจากการขาดธาตุเหล็กที่ส่งผลต่อพัฒนาการทางสมองและร่างกายได้

เริ่มให้ธาตุเหล็กเสริมตอนไหนดี และปริมาณเท่าไหร่ถึงจะพอเหมาะ?

สำหรับแนวทางการเสริมธาตุเหล็กในทารกคลอดก่อนกำหนดและทารกน้ำหนักตัวน้อย ทางการแพทย์เรามีเกณฑ์ที่ชัดเจนครับ โดยทั่วไปจะแนะนำให้เริ่มให้ยาวิตามินธาตุเหล็กเสริมตั้งแต่อายุประมาณ 2 ถึง 4 สัปดาห์หลังคลอด ยาวไปจนถึงอายุครบ 1 ปี หรือจนกว่าจะเริ่มรับประทานอาหารเสริมตามวัยที่ให้ธาตุเหล็กเพียงพอ

ในส่วนของปริมาณ คุณหมอจะเป็นผู้คำนวณตามน้ำหนักตัวจริงของน้องในหน่วยมิลลิกรัมต่อน้ำหนักตัว เพื่อให้มั่นใจว่าได้รับเพียงพอต่อความต้องการในการสร้างเม็ดเลือดแดงแต่ไม่มากจนเกิดพิษสะสม คุณพ่อคุณแม่ห้ามไปหาซื้อยาหยอดเหล็กมาให้ลูกกินเองตามอำเภอใจเด็ดขาดนะครับ

เทคนิคป้อนยาธาตุเหล็กให้ลูกน้อยกินง่ายและไม่มีปัญหาท้องผูก

ยาธาตุเหล็กชนิดน้ำสำหรับเด็กส่วนใหญ่ มักจะมีรสชาติฝาดหรือคาวเล็กน้อย ทำให้เด็กๆ หลายคนเบือนหน้าหนี แถมผลข้างเคียงที่พบบ่อยคือเรื่องของอุจจาระเปลี่ยนเป็นสีเขียวเข้มหรือดำ ซึ่งเป็นเรื่องปกติไม่ต้องตกใจครับ แต่วิธีที่จะช่วยให้การกินยาราื่นรมย์ขึ้นมีดังนี้

• ใช้หลอดหยอดที่แถมมากับยา: ค่อยๆ หยอดที่บริเวณกระพุ้งแก้มทีละน้อย เพื่อป้องกันการสำลักและลดการสัมผัสกับฟันโดยตรง
• ผสมกับนมแม่หรือนมผงปริมาณน้อย: หากน้องกินยาก อาจผสมกับนมมื้อเล็กๆ แต่ต้องแน่ใจว่าลูกกินหมดเกลี้ยงเพื่อ1ให้ได้รับยาครบโดส
• เสริมวิตามินซีช่วยดูดซึม: สำหรับเด็กที่เริ่มอาหารเสริมแล้ว การให้กินผลไม้ที่มีวิตามินซีร่วมด้วยจะช่วยให้ร่างกายดูดซึมธาตุเหล็กได้ดียิ่งขึ้น

สัญญาณเตือนแบบไหนที่บอกว่าลูกอาจได้รับธาตุเหล็กไม่พอ

ระหว่างที่คุณพ่อคุณแม่ป้อนยาตามกำหนดและมาพบแพทย์ตามนัดสม่ำเสมอ คุณหมอจะมีการเจาะเลือดตรวจความเข้มข้นของเลือดเป็นระยะ แต่ที่บ้านเองสังเกตได้จากอาการเหล่านี้ครับ หากลูกดูเหนื่อยง่าย หอบเร็วกว่าปกติ ผิวซีดเซียว เล็บซีด หรือดูซึมลง ไม่ค่อยร่าเริงเหมือนเคย ควรรีบพามาพบแพทย์เพื่อประเมินซ้ำทันที เพราะนั่นอาจหมายถึงภาวะซีดที่ต้องปรับขนาดหรือเปลี่ยนแนวทางการดูแลรักษาครับ