เข้าใจแนวทางการรักษาตามอาการและการประคับประคอง เพื่อคุณภาพชีวิตที่ดีขึ้น

รักษาตามอาการคืออะไร หมออธิบายให้เข้าใจง่ายๆ

เวลาที่เราป่วย หลายคนมักจะคาดหวังว่าการรักษาคือการกำจัดต้นตอของโรคให้หายไปในทันที แต่ในความเป็นจริงโรคหลายชนิดโดยเฉพาะโรคเรื้อรังหรือภาวะที่ร่างกายกำลังฟื้นตัว สิ่งที่สำคัญไม่แพ้การรักษาหลักคือ แนวทางการรักษาตามอาการและการประคับประคอง ซึ่งเป็นการดูแลที่เน้นไปที่การลดความทุกข์ทรมาน ไม่ว่าจะเป็นความเจ็บปวด ความเหนื่อยล้า หรืออาการไม่สบายตัวต่างๆ เพื่อให้คนไข้ใช้ชีวิตได้อย่างมีความสุขที่สุดเท่าที่จะเป็นไปได้ในขณะนั้น

ทำไมการดูแลแบบประคับประคองถึงสำคัญ

เป้าหมายหลักของการดูแลแบบนี้ไม่ได้หมายถึงการถอดใจ แต่คือการเติมเต็มช่องว่างที่การรักษาหลักอาจเข้าไม่ถึง หมอขอยกตัวอย่างว่า หากคนไข้มีอาการไอเรื้อรังจากโรคปอด การรักษาหลักอาจเป็นยาฆ่าเชื้อหรือยาขยายหลอดลม แต่การรักษาตามอาการคือการใช้ยาแก้ไอที่เหมาะสม การจัดท่าทางให้นอนสบาย หรือการใช้เครื่องพ่นละอองฝอย เพื่อให้คนไข้นอนหลับได้สนิทขึ้น ซึ่งการพักผ่อนที่ดีนี่เองที่จะส่งผลให้ร่างกายฟื้นตัวได้เร็วกว่าเดิม

วิธีจัดการกับความเจ็บปวดที่กวนใจคนไข้

ความปวดเป็นเรื่องส่วนบุคคลที่ไม่มีใครบอกได้ดีเท่าตัวคนไข้เอง ในแนวทางนี้ หมอจะทำงานร่วมกับคนไข้เพื่อประเมินความปวดและเลือกใช้ยาที่ปลอดภัยและเหมาะสมที่สุด โดยมีหลักการสำคัญดังนี้

• การใช้ยาแก้ปวดอย่างเป็นเวลา ไม่รอให้ปวดมากค่อยกิน เพื่อให้ระดับยาในเลือดคงที่
• การใช้ยาเสริมเพื่อเพิ่มประสิทธิภาพของยาแก้ปวดหลัก ในกรณีที่ความปวดมีความซับซ้อน
• การปรับเปลี่ยนสภาพแวดล้อม เช่น การใช้หมอนรองที่เหมาะสม หรือการทำกายภาพบำบัดเบาๆ เพื่อลดความตึงเครียดของกล้ามเนื้อ

การดูแลจิตใจควบคู่ไปกับการรักษาทางกาย

หลายครั้งที่ความทุกข์ไม่ได้เกิดจากตัวโรคเพียงอย่างเดียว แต่เกิดจากความกังวลใจ การรักษาแบบประคับประคองจึงให้ความสำคัญกับการรับฟัง การสร้างพื้นที่ปลอดภัยให้คนไข้ได้ระบายความรู้สึก หรือการให้คำแนะนำกับครอบครัวในการดูแลผู้ป่วยอย่างถูกวิธี เพื่อลดภาระทางใจของทั้งคนไข้และผู้ดูแล

เมื่อไหร่ที่ควรปรึกษาหมอเรื่องการดูแลแบบประคับประคอง

คนไข้ไม่จำเป็นต้องรอให้ถึงระยะท้ายของโรคเสมอไป หากรู้สึกว่าอาการป่วยที่เป็นอยู่กำลังบั่นทอนคุณภาพชีวิตจนไม่สามารถทำกิจกรรมที่เคยทำได้ หรือรู้สึกเหนื่อยล้าเกินกว่าจะรับมือด้วยตัวเอง สามารถเข้ามาปรึกษาหมอเพื่อขอรับคำแนะนำในการปรับเปลี่ยนแนวทางการรักษาให้เหมาะสมกับวิถีชีวิตได้ทันที เพราะเป้าหมายของเราคือการทำให้ทุกๆ วันของคนไข้เป็นวันที่ดีที่สุด