ความสำคัญของการล้างมือและการรักษาสุขอนามัยเพื่อลดการติดเชื้อ: เรื่องง่ายที่ช่วยชีวิตคนได้มากกว่าที่คิด

มือคู่สวยที่อาจเป็นพาหะนำโรคโดยไม่รู้ตัว

ในแต่ละวันที่ออกไปใช้ชีวิต ทั้งจับลูกบิดประตู กดลิฟต์ จ่ายเงิน หรือแม้แต่หยิบจับของใช้ส่วนตัว เราอาจลืมไปว่ามือของคนเราคือด่านหน้าที่มีโอกาสสัมผัสกับเชื้อโรคมากที่สุด หมอมักพบคนไข้ที่เจ็บป่วยด้วยโรคทางเดินหายใจหรืออาการท้องเสียจากการติดเชื้อทางเดินอาหาร ซึ่งหลายครั้งต้นเหตุมาจากการที่เชื้อโรคจากมือเดินทางเข้าสู่ร่างกายผ่านการขยี้ตา แคะจมูก หรือหยิบอาหารเข้าปากโดยไม่ได้ล้างมือให้สะอาดก่อน

ทำไมต้องการล้างมือและการรักษาสุขอนามัยในชีวิตประจำวัน

การล้างมือไม่ใช่แค่เรื่องของความสะอาดที่ทำไปตามนิสัย แต่เป็นเครื่องมือทางการแพทย์ที่มีประสิทธิภาพสูงที่สุดในการตัดวงจรการแพร่กระจายของเชื้อโรค ไม่ว่าจะเป็นเชื้อไวรัสไข้หวัดใหญ่ โควิด-19 หรือเชื้อแบคทีเรียที่ทำให้เกิดอาการอาหารเป็นพิษ การล้างมือที่ถูกวิธีจะช่วยลดปริมาณเชื้อโรคที่เกาะอยู่บนฝ่ามือและซอกนิ้วลงได้อย่างมหาศาล ทำให้เชื้อโรคไม่สามารถเดินทางต่อไปยังส่วนต่างๆ ของร่างกายหรือแพร่ไปสู่คนรอบข้างได้

ล้างมือแค่ไหนถึงจะเรียกว่าสะอาดจริง

หลายคนล้างมือด้วยน้ำเปล่าผ่านๆ หรือแค่ใช้เจลแอลกอฮอล์ถูพอเป็นพิธี ซึ่งนั่นอาจยังไม่เพียงพอต่อการกำจัดเชื้อโรคให้หมดไป หมอแนะนำให้ยึดหลักการล้างมือที่ได้มาตรฐานดังนี้

• ใช้สบู่และน้ำสะอาด: เป็นวิธีที่ดีที่สุด โดยเฉพาะเมื่อมือเปื้อนคราบสกปรกชัดเจน หรือหลังจากเข้าห้องน้ำ
• ถูให้ครบทุกซอก: อย่าลืมถูฝ่ามือ หลังมือ ง่ามนิ้ว ปลายนิ้ว และรอบๆ เล็บ ซึ่งมักเป็นจุดที่เชื้อโรคซ่อนตัวอยู่
• เวลาที่เหมาะสม: ควรใช้เวลาถูสบู่ประมาณ 20 วินาที หรือเทียบเท่ากับการร้องเพลงแฮปปี้เบิร์ธเดย์จนจบสองรอบ
• การใช้เจลแอลกอฮอล์: เหมาะสำหรับการทำความสะอาดมือในกรณีที่ไม่สะดวกใช้น้ำและสบู่ โดยต้องเลือกที่มีความเข้มข้นแอลกอฮอล์อย่างน้อย 70 เปอร์เซ็นต์ และถูให้แห้งสนิท

จังหวะสำคัญที่ต้องล้างมือเพื่อความปลอดภัยของทุกคน

การฝึกนิสัยให้เป็นกิจวัตรคือหัวใจสำคัญ หมออยากให้ทุกคนใส่ใจล้างมือในช่วงเวลาเหล่านี้เป็นพิเศษ

• ก่อนและหลังการจัดเตรียมอาหารหรือรับประทานอาหาร
• หลังจากไอ จาม หรือสั่งน้ำมูก
• หลังจากเข้าห้องน้ำหรือเปลี่ยนผ้าอ้อมให้เด็ก
• หลังจากสัมผัสสัตว์เลี้ยงหรือขยะ
• เมื่อกลับเข้าบ้านทันทีหลังจากออกไปข้างนอก

เมื่อสุขอนามัยที่ดีกลายเป็นเกราะป้องกันโรค

การรักษาสุขอนามัยไม่ได้หยุดอยู่แค่เรื่องการล้างมือ แต่รวมไปถึงการดูแลความสะอาดของสิ่งของที่สัมผัสบ่อยๆ เช่น โทรศัพท์มือถือ คีย์บอร์ด หรือลูกบิดประตู รวมถึงการมีมารยาทในการไอจามโดยการใช้กระดาษทิชชูหรือต้นแขนปิดปากและจมูก พฤติกรรมเล็กๆ เหล่านี้เมื่อทำจนเป็นนิสัยจะกลายเป็นเกราะคุ้มกันที่แข็งแกร่ง ช่วยลดโอกาสการเจ็บป่วยของตัวคุณเองและลดการแพร่กระจายของเชื้อโรคไปยังคนใกล้ชิด โดยเฉพาะในกลุ่มเด็กเล็กและผู้สูงอายุที่มีภูมิคุ้มกันต่ำกว่าปกติ