อาการปวดท้องจากแก๊สในทางเดินอาหาร: แน่น จุก เสียด แบบนี้แก้ยังไงดี

หลายคนคงเคยมีประสบการณ์นั่งทำงานอยู่ดีๆ แล้วจู่ๆ ก็รู้สึกปวดเกร็งขึ้นมาในท้อง ท้องโตขึ้นเหมือนมีลูกโป่งอัดอยู่ข้างใน แถมยังมีเสียงโครกครากชวนให้อึดอัดใจ หรือบางทีก็ผายลมและเรอออกมาไม่หยุด อาการเหล่านี้มักทำให้เรากังวลว่าตัวเองกำลังเป็นโรคอะไรร้ายแรงหรือเปล่า แต่ในความเป็นจริงแล้ว ต้นตอส่วนใหญ่มักมาจากเรื่องใกล้ตัวอย่างแก๊สและลมที่มีปริมาณมากเกินไปในระบบทางเดินอาหารของเรานั่นเองครับ

ลมในท้องมาจากไหน ทำไมถึงทำให้เราปวดได้ขนาดนี้?

เวลาที่เราทานอาหารหรือดื่มน้ำ เรามักจะเผลอกลืนอากาศเข้าไปด้วยโดยไม่รู้ตัว ยิ่งถ้าใครเป็นคนทานเร็ว เคี้ยวอาหารไม่ค่อยละเอียด หรือชอบดื่มน้ำอัดลมและเครื่องดื่มที่มีฟอง ปริมาณอากาศที่หลุดเข้าไปในกระเพาะก็จะยิ่งเพิ่มมากขึ้น นอกจากนี้ กระบวนการย่อยอาหารของแบคทีเรียในลำไส้ใหญ่ เวลาที่เราทานอาหารจำพวกถั่ว แป้ง หรือผักบางชนิดที่ย่อยยาก ก็จะผลิตแก๊สออกมาเป็นเรื่องปกติ

เมื่อแก๊สเหล่านี้สะสมตัวจนแน่นและไม่สามารถระบายออกทางเบอหรือผายลมได้ทัน ผนังลำไส้และกระเพาะอาหารก็จะเกิดการยืดขยายตัว ส่งผลให้เรารู้สึกปวดเกร็ง แน่นท้อง หรือมีอาการจุกเสียดบริเวณลิ้นปี่เหมือนมีอะไรมาอัดแน่นอยู่ข้างใน

สำรวจตัวเองกันหน่อย อาการปวดแบบไหนที่เรียกว่ามาจากแก๊ส?

ลักษณะเด่นของอาการปวดท้องจากแก๊สในทางเดินอาหารมักจะมีเอกลักษณ์เฉพาะตัวที่สังเกตได้ไม่ยากครับ โดยมักจะแสดงออกมาในรูปแบบต่างๆ ดังนี้

• ปวดแบบจุกแน่นและย้ายที่ได้: บางครั้งรู้สึกปวดตรงนั้นที ตรงนี้ที เดี๋ยวซ้าย เดี๋ยวขวา เพราะลมกำลังเคลื่อนตัวไปตามลำไส้
• ท้องอืดและรู้สึกตัวพอง: ใส่กางเกงแล้วรู้สึกแน่นอึดอัด ทั้งที่เพิ่งทานอาหารไปไม่นาน
• มีอาการเรอหรือผายลมร่วมด้วย: ซึ่งพแระบายลมออกมาแล้ว อาการปวดจะทุเลาลงอย่างเห็นได้ชัด
• คลื่นไส้ร่วมด้วยบางครั้ง: เกิดจากแรงดันในกระเพาะอาหารที่ดันขึ้นมา

ปรับเปลี่ยนพฤติกรรมง่ายๆ เพื่อไล่ลมและป้องกันอาการปวดท้องกวนใจ

การแก้ปัญหาเรื่องแก๊สในทางเดินอาหารที่ดีที่สุด คือการตัดวงจรตั้งแต่ต้นเหตุ เพื่อไม่ให้ลมเข้าไปสะสมในท้องมากเกินไป ลองทำตามคำแนะนำเหล่านี้ในชีวิตประจำวันดูครับ

• เคี้ยวให้ช้าลงและปิดปากให้สนิท: การทานอาหารช้าๆ ช่วยลดปริมาณอากาศที่เรากลืนเข้าไปพร้อมกับอาหารได้มาก
• หลีกเลี่ยงอาหารที่สร้างแก๊สเยอะ: เช่น บร็อคโคลี กะหล่ำปลี ถั่วต่างๆ หัวหอม และเครื่องดื่มที่มีก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์
• ขยับร่างกายหลังมื้ออาหาร: การเดินเบาๆ สักสิบถึงสิบห้าสนาทีช่วยกระตุ้นการทำงานของลำไส้ให้ขับลมได้ดีขึ้น
• ดื่มน้ำเปล่าให้เพียงพอ: เลี่ยงการดื่มน้ำรวดเดียวหมดแก้วโตๆ เพราะจะทำให้กลืนอากาศเข้าไปด้วย

สัญญาณเตือนแบบไหนที่ควรไปพบแพทย์ทันที?

แม้ว่าอาการปวดท้องจากแก๊สส่วนใหญ่จะไม่อันตรายและหายไปได้เองเมื่อได้ระบายลม แต่ถ้าหากคุณมีอาการเหล่านี้ร่วมด้วย แนะนำว่าไม่ควรปล่อยไว้นาน ควรมาพบแพทย์เพื่อตรวจวินิจฉัยอย่างละเอียดครับ

• มีอาการปวดท้องรุนแรงมากขึ้นเรื่อยๆ และไม่ดีขึ้นเลยหลังผายลม
• มีไข้สูงร่วมกับอาการปวดท้อง
• อาเจียนติดต่อกันหลายครั้ง หรืออาเจียนมีเลือดปน
• ถ่ายอุจจาระเป็นเลือด หรืออุจจาระมีสีดำสนิทเหมือนยางมะตอย
• น้ำหนักลดลงโดยไม่มีสาเหตุชัดเจน

การดูแลสุขภาพทางเดินอาหารให้สมดุลเริ่มต้นจากการใส่ใจสิ่งที่เราทานและวิธีที่เราใช้ชีวิตในทุกๆ วันครับ หากเราเข้าใจกลไกของร่างกาย อาการปวดท้องจากแก๊สก็ไม่ใช่เรื่องน่ากลัวและสามารถจัดการได้ด้วยตัวเองอย่างแน่นอนครับ