สุขภาพทางสายตาและภาวะสายตาสั้น: ทำความเข้าใจก่อนสายเกินแก้

มองภาพไม่ชัดเหมือนเมื่อก่อน เริ่มเป็นสัญญาณของสายตาสั้นหรือเปล่า

หลายคนมักเริ่มสังเกตเห็นว่าตัวเองมองกระดานหน้าห้องไม่ชัด หรือต้องหรี่ตาเวลาอ่านป้ายบอกทางไกลๆ อาการเหล่านี้คือจุดเริ่มต้นที่บอกว่าดวงตาอาจกำลังเปลี่ยนไป การเข้าใจเรื่องสุขภาพทางสายตาและภาวะสายตาสั้นให้ถูกต้อง จะช่วยให้เราดูแลดวงตาให้ใช้งานได้ดีไปอีกนาน

สายตาสั้นเกิดขึ้นได้ยังไง ทำไมเราถึงมองไกลไม่ชัด

สายตาสั้นไม่ใช่โรคที่อันตรายร้ายแรง แต่เป็นลักษณะทางกายภาพของลูกตาที่ยาวเกินไป หรือกระจกตาที่มีความโค้งมากเกินพอดี ส่งผลให้จุดโฟกัสของภาพไปตกอยู่หน้าจอประสาทตาแทนที่จะตกบนจอประสาทตาพอดี ภาพที่เห็นจึงเบลอเมื่อต้องมองวัตถุในระยะไกล แต่ถ้าเป็นระยะใกล้กลับเห็นชัดเจนปกติ

ปัจจัยรอบตัวที่เร่งให้สายตาสั้นเร็วขึ้น

พฤติกรรมการใช้สายตามีผลอย่างมากในยุคปัจจุบัน โดยเฉพาะการเพ่งหน้าจอคอมพิวเตอร์หรือสมาร์ทโฟนนานๆ โดยไม่พักสายตา การอยู่ในที่แสงสว่างไม่เพียงพอ รวมถึงพันธุกรรมที่มีส่วนกำหนดความยาวของลูกตา ซึ่งทั้งหมดนี้เป็นปัจจัยที่ทำให้ค่าสายตาเปลี่ยนเร็วขึ้นกว่าที่ควรจะเป็น

พฤติกรรมเสี่ยงที่คนมองข้าม

• การจ้องหน้าจอติดต่อกันนานเกิน 1 ชั่วโมงโดยไม่พัก
• การอ่านหนังสือในที่มืด หรือสภาพแวดล้อมที่มีแสงน้อย
• การถือโทรศัพท์ใกล้ใบหน้าเกินไป ทำให้กล้ามเนื้อตาทำงานหนัก

เมื่อไหร่ที่ควรต้องเริ่มใส่แว่นหรือเลนส์สัมผัส

หากอาการเบลอเริ่มกระทบต่อการใช้ชีวิตประจำวัน เช่น การขับรถที่ต้องใช้ความมั่นใจในการกะระยะ หรือการทำงานที่ต้องมองรายละเอียดไกลๆ การเริ่มใช้แว่นสายตาที่วัดค่าอย่างแม่นยำจากจักษุแพทย์คือทางออกที่ดีที่สุด การพยายามฝืนเพ่งสายตาไปเรื่อยๆ นอกจากจะทำให้ปวดหัวแล้ว ยังอาจส่งผลให้ค่าสายตาขยับขึ้นเร็วกว่าเดิม

เคล็ดลับถนอมสายตาให้ใช้งานได้ยาวนาน

การพักสายตาเป็นเรื่องสำคัญที่สุด ลองใช้กฎ 20-20-20 คือทุกๆ 20 นาที ให้ละสายตาจากหน้าจอ แล้วมองออกไปไกล 20 ฟุต เป็นเวลา 20 วินาที เพื่อให้กล้ามเนื้อตาได้ผ่อนคลาย รวมถึงการรับประทานอาหารที่มีลูทีนและซีแซนทีนอย่างผักใบเขียว ก็เป็นอีกทางเลือกในการบำรุงสุขภาพดวงตาจากภายใน

อาการแบบไหนที่เตือนว่าควรไปหาหมอทันที

นอกเหนือจากเรื่องสายตาสั้น หากมีอาการดังต่อไปนี้ไม่ควรนิ่งนอนใจและควรเข้ารับการตรวจโดยละเอียดจากจักษุแพทย์:

• เห็นจุดดำหรือเส้นใยลอยไปมาในสายตาแบบฉับพลัน
• เห็นแสงแฟลชวูบวาบในตาแม้ในที่มืด
• มีม่านสีดำบังการมองเห็นบางส่วนของภาพ
• ปวดตาอย่างรุนแรงร่วมกับการมองเห็นที่แย่ลงอย่างรวดเร็ว