เจาะลึกเรื่องสุขภาพทางสายตาและภาวะสายตาสั้น: เมื่อโลกเริ่มเบลอต้องรับมืออย่างไร

ทำไมช่วงนี้มองไกลแล้วไม่ค่อยชัดเหมือนก่อน

หลายคนมักเริ่มสังเกตตัวเองจากการที่ต้องหรี่ตาเวลาอ่านป้ายบอกทางบนถนน หรือบางคนอาจจะรู้สึกว่าการมองกระดานหรือจอคอมพิวเตอร์ในระยะไกลเริ่มมีความมัวจนต้องโน้มตัวเข้าไปใกล้ขึ้น อาการเหล่านี้คือสัญญาณเตือนยอดฮิตของภาวะสายตาสั้น ซึ่งในปัจจุบันเกิดขึ้นได้ทั้งในเด็ก วัยรุ่น ไปจนถึงวัยทำงานที่ใช้สายตาอยู่หน้าจอตลอดทั้งวัน

ภาวะสายตาสั้นเกิดจากอะไร ทำไมลูกตาเราถึงเปลี่ยนไป

สายตาสั้นไม่ได้เกิดจากความผิดปกติของโรคเสมอไป แต่ส่วนใหญ่มักมีสาเหตุหลักมาจากสองปัจจัย ได้แก่

• รูปร่างของลูกตายาวเกินไป: เมื่อลูกตายาวกว่าปกติ ทำให้แสงที่ผ่านเข้ามาในดวงตาไปโฟกัสไม่ถึงจุดรับภาพที่อยู่บริเวณจอประสาทตา แต่กลับไปตกอยู่ด้านหน้าแทน ส่งผลให้ภาพที่มองเห็นในระยะไกลมีความเบลอ
• ความโค้งของกระจกตามากเกินไป: กระจกตาที่โค้งนูนมากกว่าปกติจะทำให้การหักเหของแสงเปลี่ยนไปจนโฟกัสภาพผิดตำแหน่ง

พฤติกรรมเสี่ยงที่ทำให้สายตาสั้นลงเร็วกว่าที่คิด

การใช้สายตาผิดวิธีเป็นตัวเร่งสำคัญที่ทำให้ภาวะสายตาสั้นแย่ลง โดยเฉพาะในยุคดิจิทัลที่เราอยู่กับหน้าจอมากเกินไป พฤติกรรมที่ควรระวังมีดังนี้

• การใช้สายตาระยะใกล้ติดต่อกันนานเกินไปโดยไม่พักสายตา เช่น การอ่านหนังสือหรือเล่นมือถือในที่มืด
• การจ้องจอสมาร์ทโฟนหรือแท็บเล็ตในระยะที่ใกล้เกินไป ซึ่งเป็นการบังคับให้กล้ามเนื้อตาต้องทำงานหนักตลอดเวลา
• การขาดการทำกิจกรรมกลางแจ้ง เพราะแสงธรรมชาติมีส่วนช่วยยับยั้งการยืดตัวของลูกตาในเด็กและวัยรุ่นได้

วิธีดูแลสายตาให้คงอยู่กับเราไปนานๆ

สำหรับใครที่ยังไม่มีภาวะสายตาสั้น หรือมีอยู่บ้างแล้วแต่ไม่อยากให้ค่าสายตาพุ่งสูงขึ้น การปรับเปลี่ยนพฤติกรรมเพียงเล็กน้อยช่วยได้มาก

กฎ 20-20-20 ตัวช่วยสำคัญถนอมสายตา

ทุกๆ การทำงานหรืออ่านหนังสือ 20 นาที ให้พักสายตาจากการจ้องหน้าจอเป็นเวลา 20 วินาที โดยมองไปที่วัตถุไกลๆ ในระยะ 20 ฟุต เพื่อช่วยคลายกล้ามเนื้อตาที่กำลังเพ่งอยู่ให้ได้พักบ้าง

ปรับแสงสว่างและการจัดสภาพแวดล้อม

การจัดโต๊ะทำงานให้มีแสงสว่างเพียงพอ ไม่มืดจนเกินไปหรือสว่างจ้าจนแยงตา จะช่วยลดภาระของดวงตาในการเพ่งมองวัตถุ และควรหลีกเลี่ยงการเปิดจอภาพที่สว่างจ้าในห้องที่มืดสนิท

เมื่อไหร่ที่ต้องเริ่มตัดแว่นหรือปรึกษาจักษุแพทย์

หากเริ่มมีอาการปวดหัวบ่อยครั้งหลังจากใช้สายตา ขยี้ตาบ่อย หรือต้องหรี่ตาเพื่อให้เห็นชัดขึ้น นั่นคือสัญญาณว่าคุณควรเข้าพบจักษุแพทย์เพื่อตรวจวัดระดับสายตาอย่างละเอียด การแก้ไขด้วยแว่นสายตา คอนแทคเลนส์ หรือการปรึกษาเรื่องการทำเลสิก จะช่วยคืนทัศนวิสัยที่ชัดเจนและลดความเหนื่อยล้าของดวงตาลงได้มาก การปล่อยทิ้งไว้นานเกินไปนอกจากจะใช้ชีวิตลำบากแล้ว ยังส่งผลต่อประสิทธิภาพการทำงานและการเรียนในระยะยาวอีกด้วย