เจ็บเหงือกเพราะฟันกำลังจะขึ้น รับมืออย่างไรให้หายทรมาน

ทำไมฟันที่กำลังโผล่พ้นเหงือกถึงทำให้เราเจ็บจี๊ดได้ขนาดนี้

หลายคนมักเข้าใจว่าปัญหาฟันขึ้นเป็นเรื่องของเด็กเล็กเท่านั้น แต่ในความเป็นจริง ผู้ใหญ่หลายคนก็เผชิญกับภาวะฟันคุดหรือฟันกรามซี่ในสุดพยายามดันตัวขึ้นมา ซึ่งกระบวนการนี้ทำให้เกิดอาการเจ็บเหงือกจากการที่ฟันกำลังจะขึ้นได้อย่างชัดเจน สาเหตุหลักมาจากเนื้อเยื่อเหงือกที่คลุมอยู่ถูกแรงกดทับจากตัวฟันที่กำลังเบียดขึ้นมา จนเกิดการอักเสบ บวมแดง หรือในบางรายอาจมีอาการปวดร้าวไปถึงขากรรไกรและหูได้เลยทีเดียว

สัญญาณเตือนที่บอกว่าเหงือกอักเสบเพราะฟันกำลังเบียดขึ้นมา

หากรู้สึกเจ็บผิดปกติบริเวณเหงือกด้านในสุด ให้ลองสังเกตอาการเหล่านี้ประกอบกัน เพราะนี่คือสิ่งที่เป็นตัวบ่งชี้ว่าฟันกำลังพยายามแทรกตัวผ่านเนื้อเยื่อขึ้นมา:

• เหงือกบริเวณนั้นมีสีแดงจัด หรือดูบวมเป่งกว่าปกติ
• รู้สึกปวดตื้อๆ ตลอดเวลา หรือเจ็บแปลบเวลาเคี้ยวอาหาร
• มีรสชาติแปลกๆ ในปาก หรือมีกลิ่นเหม็น ซึ่งอาจเกิดจากการสะสมของเศษอาหารใต้เหงือกที่เริ่มเปิดออก
• บางรายอาจมีอาการต่อมน้ำเหลืองใต้คางอักเสบร่วมด้วย เนื่องจากร่างกายพยายามสู้กับการอักเสบในช่องปาก

วิธีจัดการความปวดเบื้องต้นด้วยตัวเองที่บ้าน

เมื่ออาการเจ็บเริ่มรบกวนการใช้ชีวิตประจำวัน การดูแลตัวเองอย่างถูกวิธีจะช่วยบรรเทาความทรมานลงได้บ้าง:

• การประคบเย็น: ใช้ผ้าสะอาดห่อน้ำแข็งแล้วประคบที่แก้มบริเวณที่ปวด ครั้งละ 10-15 นาที ความเย็นจะช่วยลดอาการบวมและลดความไวของเส้นประสาทในบริเวณนั้น
• การใช้น้ำเกลืออุ่น: ผสมเกลือครึ่งช้อนชาในน้ำอุ่น 1 แก้ว แล้วอมกลั้วปากเบาๆ เพื่อลดการสะสมของแบคทีเรียและทำความสะอาดบริเวณเหงือกที่อักเสบ
• การทำความสะอาดเฉพาะจุด: ใช้แปรงสีฟันขนอ่อนนุ่มค่อยๆ แปรงทำความสะอาดบริเวณนั้นอย่างเบามือที่สุด เพื่อไม่ให้เศษอาหารหมักหมมจนการอักเสบแย่ลง

กินยาแก้ปวดอย่างไรให้ปลอดภัยและได้ผล

หากอาการปวดเริ่มรบกวนการนอนหลับหรือการรับประทานอาหาร การใช้ยาพาราเซตามอลถือเป็นทางเลือกแรกที่ปลอดภัยที่สุด โดยควรรับประทานตามน้ำหนักตัวและขนาดที่ระบุไว้ข้างฉลาก แต่ต้องระวังการใช้ยาในกลุ่มต้านการอักเสบที่ไม่ใช่สเตียรอยด์ (NSAIDs) หากผู้ป่วยมีโรคประจำตัว เช่น โรคกระเพาะอาหาร หรือปัญหาเกี่ยวกับไต ควรปรึกษาเภสัชกรหรือหมอก่อนซื้อยามารับประทานเองเสมอ

อาการแบบไหนที่เตือนว่าต้องรีบไปพบหมอฟันทันที

แม้ว่าอาการเจ็บเหงือกจากการที่ฟันกำลังจะขึ้นจะเป็นเรื่องปกติ แต่ถ้ามีอาการเหล่านี้ปรากฏขึ้น นั่นคือสัญญาณว่าการอักเสบอาจรุนแรงเกินกว่าจะจัดการเองได้:

• มีไข้สูง หรือรู้สึกหนาวสั่น
• อาการบวมลามไปถึงบริเวณใบหน้าหรือลำคอจนเห็นได้ชัด
• กลืนน้ำลายลำบาก หรืออ้าปากได้ไม่สุด
• มีหนองไหลออกมาจากเหงือกบริเวณที่ฟันขึ้น

หากพบอาการเหล่านี้ ควรรีบไปพบทันตแพทย์เพื่อทำการเอกซเรย์ดูทิศทางการขึ้นของฟัน หากฟันขึ้นในแนวที่ผิดปกติ หรือมีโอกาสเกิดการติดเชื้อซ้ำซาก หมออาจพิจารณาเรื่องการผ่าตัดเอาเหงือกที่คลุมฟันออก หรือการถอนฟันซี่นั้นออกเพื่อจบปัญหาในระยะยาว