เจ็บเหงือกเพราะฟันกำลังจะขึ้น รับมืออย่างไรให้หายปวด

ทำไมเวลาฟันจะขึ้นถึงรู้สึกเจ็บเหงือกนัก

หลายคนมักเข้าใจผิดว่าอาการเจ็บเหงือกเป็นเรื่องของเด็กเล็กเท่านั้น แต่ในความเป็นจริง ผู้ใหญ่เองก็ประสบปัญหานี้ได้บ่อยครั้ง โดยเฉพาะในช่วงที่ฟันกรามซี่ที่สามหรือฟันคุดกำลังพยายามดันตัวขึ้นมาผ่านชั้นเหงือกที่หนาและแน่น การอักเสบที่เกิดขึ้นเป็นกลไกธรรมชาติของร่างกายเมื่อมีวัตถุแปลกปลอมพยายามแทรกตัวผ่านเนื้อเยื่อ ซึ่งมักมาพร้อมกับอาการบวม แดง และความรู้สึกหน่วงๆ บริเวณขากรรไกร

สัญญาณเตือนว่าฟันกำลังจะขึ้นและเหงือกอักเสบ

อาการเจ็บเหงือกจากการที่ฟันกำลังจะขึ้นมักไม่ได้มาแค่ความเจ็บปวดอย่างเดียว แต่ยังมีสัญญาณอื่นๆ ที่ช่วยให้สังเกตได้ชัดเจนขึ้น ได้แก่

• รู้สึกปวดตื้อๆ บริเวณเหงือกด้านในสุดของขากรรไกร
• เหงือกบวมแดงหรือมีอาการบวมนูนขึ้นมาเห็นได้ชัด
• อาจมีรสชาติแปลกๆ หรือกลิ่นเหม็นในปากเนื่องจากเศษอาหารเข้าไปติดใต้เหงือกที่กำลังแยกตัว
• รู้สึกปวดร้าวไปถึงหูหรือลำคอในกรณีที่ฟันคุดพยายามดันตัวขึ้นมาผิดตำแหน่ง

วิธีดูแลตัวเองเบื้องต้นเพื่อลดอาการเจ็บเหงือก

เมื่อเริ่มรู้สึกว่ามีอาการปวดรบกวนการใช้ชีวิตประจำวัน การดูแลสุขอนามัยในช่องปากอย่างถูกวิธีเป็นด่านแรกที่จะช่วยบรรเทาความทรมานลงได้

• บ้วนปากด้วยน้ำเกลือ: ผสมเกลือครึ่งช้อนชาในน้ำอุ่นหนึ่งแก้ว แล้วกลั้วปากเบาๆ เพื่อช่วยลดจำนวนแบคทีเรียและลดการอักเสบของเหงือก
• รักษาความสะอาดให้มากกว่าปกติ: แม้จะเจ็บ แต่ต้องแปรงฟันบริเวณนั้นให้สะอาดด้วยแปรงขนอ่อน เพื่อป้องกันไม่ให้เศษอาหารสะสมจนเกิดการติดเชื้อซ้ำซ้อน
• ประคบเย็นช่วยลดบวม: หากเริ่มมีอาการบวมที่แก้ม ให้ใช้ถุงน้ำแข็งห่อผ้าขนหนูประคบข้างแก้มด้านที่ปวดครั้งละ 15 นาที จะช่วยลดอาการอักเสบได้ดี

กินยาแก้ปวดตัวไหนดีและใช้อย่างไรให้ปลอดภัย

สำหรับการใช้ยาบรรเทาปวดในเบื้องต้น ยาพาราเซตามอลเป็นทางเลือกที่ปลอดภัยที่สุด โดยให้รับประทานตามขนาดน้ำหนักตัวและไม่ควรทานติดต่อกันเกินขนาดที่กำหนด หากอาการปวดรุนแรงจนยาพาราเซตามอลเอาไม่อยู่ ควรปรึกษาทันตแพทย์เพื่อประเมินความจำเป็นในการใช้ยาปฏิชีวนะหรือยาต้านการอักเสบที่ไม่ใช่สเตียรอยด์ ซึ่งควรอยู่ภายใต้การดูแลของผู้เชี่ยวชาญเท่านั้น

อาการแบบไหนที่ต้องรีบไปหาหมอฟันทันที

บางครั้งอาการเจ็บเหงือกอาจไม่ใช่แค่เรื่องฟันจะขึ้น แต่เป็นสัญญาณของการติดเชื้อรุนแรง หากมีอาการดังต่อไปนี้ไม่ควรซื้อยากินเอง แต่ต้องพบทันตแพทย์เพื่อเอกซเรย์ดูตำแหน่งฟัน

• มีไข้ร่วมด้วย หรือต่อมน้ำเหลืองบริเวณลำคอโต
• อ้าปากได้ลำบาก หรือกลืนน้ำลายแล้วเจ็บมาก
• มีหนองไหลออกมาจากบริเวณเหงือกที่อักเสบ
• อาการปวดรุนแรงขึ้นจนนอนไม่หลับ หรือมีอาการบวมลามไปที่บริเวณใบหน้าหรือใต้ตา

การปล่อยให้เหงือกอักเสบเรื้อรังจากฟันที่ขึ้นไม่พ้น อาจนำไปสู่การติดเชื้อในช่องว่างใต้คางหรือลุกลามไปยังส่วนอื่นๆ ของร่างกายได้ การตรวจวินิจฉัยตั้งแต่เนิ่นๆ จะช่วยให้วางแผนการรักษาได้ง่ายขึ้น ไม่ว่าจะเป็นการตัดเหงือกส่วนเกินหรือการถอนฟันเจ้าปัญหาออกไป