ตรวจคัดกรองมะเร็งปากมดลูกและมดลูก เรื่องใกล้ตัวที่ผู้หญิงไม่ควรละเลย

ทำไมผู้หญิงเราถึงไม่ควรเมินเฉยต่อการตรวจคัดกรองมะเร็งปากมดลูก

หลายครั้งที่คนไข้เดินเข้ามาปรึกษาหมอด้วยความกังวลเพียงเพราะมีอาการตกขาวผิดปกติหรือเลือดออกกะปริดกะปรอย แต่เมื่อหมอถามถึงประวัติการตรวจภายใน กลับพบว่าหลายคนไม่เคยตรวจมานานหลายปี หรือบางคนไม่ทราบด้วยซ้ำว่าต้องตรวจอะไรบ้าง มะเร็งปากมดลูกเป็นมะเร็งที่หมออยากเน้นย้ำที่สุด เพราะมันเป็นหนึ่งในไม่กี่ชนิดที่ถ้าเราตรวจพบตั้งแต่ระยะเริ่มต้น หรือตรวจเจอในขั้นตอนที่ยังเป็นเซลล์ผิดปกติ เราสามารถรักษาให้หายขาดได้แทบจะร้อยเปอร์เซ็นต์

ความแตกต่างระหว่างการตรวจปากมดลูกและการตรวจมดลูกที่ควรรู้

คนไข้หลายคนมักสับสนว่าการตรวจภายในเป็นการตรวจแบบเดียวหรือเปล่า หมอขอแยกให้เข้าใจง่ายดังนี้ครับ

• การตรวจคัดกรองมะเร็งปากมดลูก: คือการเก็บเซลล์บริเวณปากมดลูกไปส่องกล้องดูว่ามีการเปลี่ยนแปลงที่เสี่ยงต่อการเกิดมะเร็งหรือไม่ ซึ่งปัจจุบันเรานิยมทำ Pap Smear ควบคู่ไปกับการตรวจหาเชื้อ HPV ซึ่งเป็นสาเหตุหลักของโรคนี้
• การตรวจมดลูกและรังไข่: ส่วนใหญ่จะใช้การอัลตราซาวนด์ เพื่อดูความผิดปกติภายในตัวมดลูกและรังไข่ เช่น เนื้องอกมดลูก ช็อกโกแลตซีสต์ หรือพังผืด ซึ่งเป็นการตรวจคนละจุดกับการคัดกรองมะเร็งปากมดลูก

วิธีเตรียมตัวก่อนมาพบหมอเพื่อรับการตรวจ

ไม่ต้องกังวลจนเกินไปครับ การเตรียมตัวง่ายมาก เพียงแค่หลีกเลี่ยงการมีเพศสัมพันธ์ การสวนล้างช่องคลอด หรือการใช้ยาเหน็บช่องคลอดในช่วง 24-48 ชั่วโมงก่อนมาตรวจ เพราะสิ่งเหล่านี้อาจรบกวนการเก็บตัวอย่างเซลล์และทำให้ผลการตรวจคลาดเคลื่อนได้ นอกจากนี้ ช่วงเวลาที่เหมาะที่สุดคือช่วงที่ไม่มีประจำเดือน หรือหลังจากหมดประจำเดือนไปแล้วประมาณ 5-7 วัน เพื่อให้หมอเก็บเซลล์ได้ชัดเจนที่สุด

ทำไมการตรวจหาเชื้อ HPV ถึงกลายเป็นเรื่องสำคัญในยุคนี้

ในอดีตเราอาจเน้นแค่การทำ Pap Smear แต่ปัจจุบันเราให้ความสำคัญกับการตรวจ HPV DNA มากขึ้น เพราะเชื้อไวรัสชนิดนี้เป็นตัวการสำคัญที่ทำให้เกิดการเปลี่ยนแปลงของเซลล์ปากมดลูก หากผลตรวจพบว่าไม่มีเชื้อ HPV ความเสี่ยงที่จะเป็นมะเร็งปากมดลูกในอนาคตจะต่ำมาก ทำให้เรามั่นใจได้มากขึ้นและไม่ต้องมาตรวจถี่จนเกินไปโดยไม่จำเป็น

สัญญาณเตือนแบบไหนที่บ่งบอกว่าต้องรีบมาหาหมอทันที

อย่ารอให้ถึงรอบตรวจประจำปีหากมีอาการเหล่านี้เกิดขึ้น เพราะอาจเป็นสัญญาณที่ร่างกายฟ้องว่าควรได้รับการตรวจเช็กละเอียดโดยด่วน

• มีเลือดออกผิดปกติหลังมีเพศสัมพันธ์
• มีเลือดออกกะปริดกะปรอยระหว่างรอบเดือน หรือมีเลือดออกหลังวัยหมดประจำเดือนไปแล้ว
• ตกขาวมีสี กลิ่น หรือลักษณะที่เปลี่ยนไปอย่างชัดเจน และมีอาการแสบคันร่วมด้วย
• ปวดท้องน้อยเรื้อรังโดยหาสาเหตุไม่ได้

การตรวจคัดกรองมะเร็งปากมดลูกไม่ใช่เรื่องน่ากลัว และใช้เวลาเพียงไม่กี่นาที แต่สิ่งที่ได้กลับมาคือความอุ่นใจและโอกาสในการป้องกันโรคที่อาจรุนแรงในอนาคตครับ