ตรวจคัดกรองมะเร็งปากมดลูกและมดลูก เรื่องใกล้ตัวที่ผู้หญิงทุกคนไม่ควรละเลย

ทำไมผู้หญิงทุกคนถึงต้องตรวจคัดกรองมะเร็งปากมดลูก

หลายคนมักมีความกังวลหรือรู้สึกอายเมื่อต้องเข้ามาตรวจภายในที่คลินิก แต่หมออยากให้มองว่านี่เป็นเรื่องปกติธรรมดาเหมือนกับการตรวจสุขภาพประจำปีทั่วไป มะเร็งปากมดลูกเป็นมะเร็งที่ผู้หญิงไทยเป็นกันมากเป็นอันดับต้นๆ แต่ข่าวดีคือมันเป็นมะเร็งที่ตรวจพบได้เร็วและป้องกันได้ตั้งแต่ยังไม่มีอาการ การตรวจคัดกรองมะเร็งปากมดลูกและมดลูกจึงเป็นวิธีที่ดีที่สุดที่จะช่วยให้เราใช้ชีวิตได้อย่างสบายใจโดยไม่ต้องกังวลกับโรคที่แฝงอยู่

ความแตกต่างระหว่างการตรวจปากมดลูกและการตรวจมดลูก

คนไข้มักสับสนว่าการตรวจภายในคือการตรวจอะไรบ้าง หมอขอแยกให้เข้าใจง่ายๆ ดังนี้

• การตรวจมะเร็งปากมดลูก (Pap Smear หรือ HPV Test): คือการเก็บเซลล์บริเวณปากมดลูกไปตรวจหาเชื้อไวรัส HPV หรือดูการเปลี่ยนแปลงของเซลล์ เพื่อหาความเสี่ยงก่อนที่จะกลายเป็นมะเร็ง
• การตรวจตัวมดลูกและรังไข่ (Ultrasound): คือการใช้คลื่นเสียงความถี่สูงตรวจดูความผิดปกติภายในตัวมดลูกและรังไข่ เช่น ดูภาวะเนื้องอก ผังผืด หรือถุงน้ำในรังไข่ ซึ่งเป็นคนละส่วนกับการตรวจเซลล์ที่ปากมดลูก

ตรวจคัดกรองมะเร็งปากมดลูกและมดลูก ต้องเตรียมตัวอย่างไร

การเตรียมตัวมาตรวจไม่ได้ยุ่งยากอย่างที่คิด เพียงแค่ทำตามคำแนะนำง่ายๆ ดังนี้

• ควรมาตรวจในช่วงที่ไม่มีประจำเดือน หรือหลังจากประจำเดือนหมดไปแล้วอย่างน้อย 7 วัน
• งดการมีเพศสัมพันธ์ก่อนมาตรวจอย่างน้อย 24-48 ชั่วโมง
• งดการสวนล้างช่องคลอด หรือการใช้ยาเหน็บช่องคลอดก่อนมาตรวจ เพื่อให้ผลการตรวจมีความแม่นยำที่สุด

ตรวจตอนไหนถึงจะเรียกว่าทันเวลา

คำถามยอดฮิตคือต้องเริ่มตรวจตั้งแต่อายุเท่าไหร่ หมอแนะนำว่าผู้หญิงที่มีเพศสัมพันธ์แล้วควรเริ่มตรวจได้ตั้งแต่อายุ 21 ปีขึ้นไป หรืออย่างช้าไม่เกินอายุ 25 ปี ส่วนความถี่ในการตรวจนั้น หากผลตรวจปกติมักจะเว้นระยะได้ทุก 1 ถึง 3 ปี ขึ้นอยู่กับชนิดของการตรวจและประวัติความเสี่ยงของแต่ละบุคคล หากใครไม่แน่ใจว่าครั้งล่าสุดตรวจไปเมื่อไหร่ หรือถึงเวลาต้องตรวจซ้ำหรือยัง สามารถปรึกษาหมอเพื่อประเมินความเสี่ยงเฉพาะบุคคลได้เลย

อาการแบบไหนที่เตือนว่าถึงเวลาต้องรีบมาพบหมอ

อย่ารอจนถึงรอบตรวจประจำปีหากเริ่มมีอาการผิดปกติเหล่านี้ เพราะนั่นอาจเป็นสัญญาณเตือนที่ร่างกายกำลังส่งถึงเรา

• มีเลือดออกผิดปกติหลังมีเพศสัมพันธ์ หรือมีเลือดออกกะปริดกะปรอยระหว่างรอบเดือน
• ตกขาวมีสี กลิ่น หรือลักษณะที่เปลี่ยนไปจากเดิมอย่างมาก
• ปวดท้องน้อยเรื้อรังโดยไม่ทราบสาเหตุ
• ประจำเดือนมาไม่ปกติ หรือมามากผิดปกติจนส่งผลต่อการใช้ชีวิต

การหมั่นสังเกตตัวเองและเข้ารับการตรวจคัดกรองอย่างสม่ำเสมอ ไม่เพียงแต่ช่วยลดความเสี่ยงจากการตรวจพบโรคร้ายในระยะลุกลาม แต่ยังช่วยให้เรามีความเข้าใจและดูแลสุขภาพระบบสืบพันธุ์ของตัวเองได้อย่างถูกต้องและมั่นใจมากขึ้น