ผื่นจากเชื้อราแคนดิดาคืออะไร และวิธีดูแลผิวให้หายคันแบบคนเข้าใจธรรมชาติของเชื้อ

ผื่นจากเชื้อราแคนดิดาคืออะไร ทำไมถึงชอบมาเยือนจุดอับชื้น

หลายครั้งที่คนไข้เดินเข้ามาในห้องตรวจด้วยอาการคันตามซอกพับของร่างกาย เช่น ใต้ราวนม ง่ามนิ้ว หรือขาหนีบ แล้วบ่นว่าทายาแก้คันเท่าไหร่ก็ไม่หาย จริงๆ แล้วอาการเหล่านี้มักเกิดจาก ผื่นจากเชื้อราแคนดิดา ซึ่งเป็นเชื้อรากลุ่มยีสต์ที่ปกติก็อาศัยอยู่บนผิวหนังเราอยู่แล้ว เพียงแต่ถ้าเมื่อไหร่ที่ผิวหนังเราอับชื้น ร้อน หรือภูมิต้านทานร่างกายตกลงไป เจ้ายีสต์ตัวนี้จะฉวยโอกาสแบ่งตัวเพิ่มจำนวนจนกลายเป็นผื่นแดงคันและสร้างความรำคาญใจให้เราอย่างมาก

สัญญาณเตือนที่บอกว่าเรากำลังเจอกับเชื้อราแคนดิดา

ลักษณะเด่นของผื่นจากเชื้อราแคนดิดาคือจะมาเป็นปื้นสีแดงสด ผิวบริเวณนั้นจะดูแฉะๆ หรือบางครั้งอาจเห็นเป็นขุยสีขาวเล็กน้อย ขอบของผื่นมักจะไม่เรียบ และสิ่งที่สำคัญที่สุดคือ มักจะมีผื่นจุดเล็กๆ แดงๆ กระจายตัวอยู่รอบๆ ผื่นหลัก ซึ่งทางการแพทย์เราเรียกว่า Satellite lesions ซึ่งเป็นจุดที่ช่วยแยกโรคนี้ออกจากผื่นแพ้หรือผื่นอักเสบทั่วไปได้ดีทีเดียว

ใครบ้างที่มีความเสี่ยงสูงต่อการเกิดเชื้อรา

• คนที่มีภาวะน้ำหนักตัวเกินหรืออ้วน ทำให้เกิดซอกพับที่กักเก็บความร้อนและความชื้นได้ง่าย
• ผู้ป่วยเบาหวานที่ควบคุมระดับน้ำตาลได้ไม่ดี เพราะเชื้อราแคนดิดาชอบกินน้ำตาลเป็นอาหาร
• คนที่ต้องใส่เสื้อผ้าคับแน่น หรือวัสดุผ้าที่ระบายอากาศไม่ได้ดี
• คนที่ใช้ยาปฏิชีวนะต่อเนื่องนานๆ เพราะยาไปทำลายแบคทีเรียตัวดีที่ช่วยคุมจำนวนเชื้อราตามธรรมชาติ
• ผู้ที่ต้องแช่น้ำหรือมือเปียกชื้นอยู่ตลอดเวลา

วิธีดูแลรักษาและกำจัดผื่นให้หายขาด

หลักการรักษาที่สำคัญที่สุดคือการทำลายวงจรของเชื้อราครับ การใช้เพียงแค่ยาทาสเตียรอยด์อย่างเดียวมักไม่เพียงพอ เพราะสเตียรอยด์อาจทำให้เชื้อราลุกลามมากขึ้นกว่าเดิมด้วยซ้ำ ดังนั้นการรักษาที่ถูกต้องประกอบด้วย

• การใช้ยาทาต้านเชื้อราเฉพาะที่ เช่น กลุ่มคลอไทรมาโซล หรือคีโตโคนาโซล ซึ่งต้องทาต่อเนื่องจนกว่าผื่นจะหายสนิทและทาต่อไปอีกสักระยะตามหมอสั่ง เพื่อป้องกันการกลับมาเป็นซ้ำ
• การทำให้ผิวบริเวณที่เป็นผื่นแห้งอยู่เสมอ หลังอาบน้ำควรซับให้แห้งสนิทก่อนใส่เสื้อผ้า
• เลือกสวมใส่เสื้อผ้าที่โปร่งสบาย ระบายอากาศได้ดี เพื่อลดการสะสมของเหงื่อ

เมื่อไหร่ที่ควรปรึกษาแพทย์มากกว่าซื้อยาทาเอง

หากทายาตามร้านขายยามาหนึ่งสัปดาห์แล้วผื่นไม่มีท่าทีจะดีขึ้น หรือผื่นมีการลุกลามขยายเป็นวงกว้าง มีอาการเจ็บปวดบวมแดงร้อน หรือเริ่มมีหนองเกิดขึ้น นั่นเป็นสัญญาณว่าอาจมีการติดเชื้อแบคทีเรียซ้ำซ้อน หรือผื่นนั้นอาจไม่ใช่แค่เชื้อราธรรมดา การตรวจวินิจฉัยโดยการขูดขุยจากผิวหนังไปส่องกล้องดูเชื้อจะช่วยให้เราเลือกใช้ยาที่ตรงจุดและหายจากอาการคันได้อย่างรวดเร็วครับ