ภาวะปัสสาวะคั่งเรื้อรัง: เมื่อห้องน้ำกลายเป็นเรื่องยากที่ไม่อยากให้มองข้าม

ปัสสาวะไม่ออกแต่รู้สึกปวดหน่วงตลอดเวลา: สัญญาณเตือนที่ต้องรีบเช็ก

หลายคนมักเข้าใจผิดว่าการปัสสาวะติดขัดหรือปัสสาวะไม่ออกเป็นเรื่องปกติของวัยที่สูงขึ้น โดยเฉพาะในคุณผู้ชายที่มักคิดว่าเป็นเรื่องของต่อมลูกหมากโต แต่ความจริงแล้ว ภาวะปัสสาวะคั่งเรื้อรัง เป็นภาวะที่กระเพาะปัสสาวะไม่สามารถขับปัสสาวะออกมาได้หมด หรือขับออกมาได้ยากจนเกิดการสะสมค้างอยู่ภายใน ซึ่งหากปล่อยทิ้งไว้นานโดยไม่รักษา จะส่งผลกระทบต่อระบบทางเดินปัสสาวะและไตในระยะยาว

ภาวะปัสสาวะคั่งเรื้อรังคืออะไรกันแน่

ภาวะนี้ไม่ได้เกิดขึ้นแบบฉับพลันเหมือนการอุดกั้นรุนแรง แต่เป็นการที่กระเพาะปัสสาวะค่อยๆ เสื่อมสมรรถภาพในการบีบตัว หรือมีสิ่งกีดขวางทางเดินปัสสาวะมาเป็นเวลานาน ทำให้แต่ละครั้งที่เราไปเข้าห้องน้ำ ปัสสาวะจะไม่ถูกขับออกมาทั้งหมด เกิดเป็นปัสสาวะตกค้างเรื้อรัง (Chronic Urinary Retention) ซึ่งส่งผลให้ความดันในกระเพาะปัสสาวะสูงขึ้นเรื่อยๆ จนส่งผลย้อนกลับไปยังไต

สังเกตตัวเองหน่อย อาการแบบไหนที่เข้าข่าย

ส่วนใหญ่คนไข้ที่มาพบหมอมักจะมีอาการเหล่านี้สะสมมานานจนชิน โดยไม่รู้ตัวว่าเป็นโรค:

• ต้องออกแรงเบ่งนานกว่าปกติกว่าปัสสาวะจะไหล
• ปัสสาวะเป็นสายเล็ก หรือไหลๆ หยุดๆ ไม่พุ่ง
• รู้สึกว่าปัสสาวะไม่สุด อยากเข้าห้องน้ำบ่อยครั้ง
• ตื่นมาปัสสาวะตอนกลางคืนบ่อยขึ้น
• บางรายอาจมีอาการปัสสาวะเล็ดราดออกมาโดยไม่ตั้งใจ เพราะกระเพาะปัสสาวะมันเต็มจนล้น

สาเหตุยอดฮิตที่ทำให้เกิดปัสสาวะคั่ง

การเข้าใจสาเหตุจะช่วยให้เราวางแผนการรักษากับคุณหมอได้ง่ายขึ้น โดยสาเหตุที่พบบ่อยได้แก่:

• ต่อมลูกหมากโต: เป็นสาเหตุอันดับหนึ่งในผู้ชาย ซึ่งต่อมลูกหมากที่โตขึ้นจะไปกดทับท่อทางเดินปัสสาวะ
• นิ่วในกระเพาะปัสสาวะ: ก้อนนิ่วไปขวางทางไหลของปัสสาวะ
• กล้ามเนื้อกระเพาะปัสสาวะอ่อนแรง: มักพบในผู้ป่วยเบาหวานเรื้อรังหรือผู้ที่มีปัญหาเส้นประสาทที่ควบคุมการบีบตัวของกระเพาะปัสสาวะ
• การกินยาบางชนิด: ยาแก้แพ้ ยาลดน้ำมูก หรือยาคลายเครียดบางกลุ่ม อาจส่งผลต่อการบีบตัวของกระเพาะปัสสาวะได้

ทำไมเราถึงไม่ควรปล่อยทิ้งไว้

หากปล่อยให้ปัสสาวะค้างอยู่ในร่างกายนานๆ จะเกิดปัญหาตามมาดังนี้:

• ติดเชื้อในระบบทางเดินปัสสาวะ: ปัสสาวะที่ค้างอยู่คือแหล่งสะสมเชื้อโรคชั้นดี
• นิ่วในกระเพาะปัสสาวะ: ตะกอนจากปัสสาวะที่ค้างจะรวมตัวกันจนกลายเป็นนิ่ว
• ไตเสื่อม: นี่คือเรื่องที่น่ากลัวที่สุด เพราะแรงดันจากปัสสาวะที่ค้างจะย้อนกลับไปกดทับเนื้อไต ทำให้ไตทำงานหนักจนสูญเสียการทำงานไปในที่สุด

เมื่อไหร่ที่ต้องตัดสินใจมาหาหมอ

อย่ารอจนปัสสาวะไม่ออกเลยจนปวดท้องรุนแรง เพราะนั่นถือเป็นกรณีฉุกเฉินที่ต้องสวนปัสสาวะทันที หากเริ่มมีอาการปัสสาวะลำบาก ปัสสาวะไม่สุด หรือต้องเบ่งเป็นประจำ ควรมาพบแพทย์เพื่อตรวจวัดปริมาณปัสสาวะตกค้างด้วยการอัลตราซาวด์ ซึ่งเป็นวิธีที่ไม่เจ็บและช่วยให้เห็นปัญหาได้อย่างชัดเจน เพื่อที่คุณหมอจะได้วางแนวทางการรักษา ไม่ว่าจะเป็นการใช้ยาเพื่อช่วยการบีบตัวหรือลดขนาดต่อมลูกหมาก หรือพิจารณาการผ่าตัดในกรณีที่จำเป็น