รู้จักเชื้อไวรัสซิทามิกาโลไวรัสในทารกแรกเกิด: สิ่งที่พ่อแม่ควรรู้และเฝ้าระวัง

การติดเชื้อไวรัสซิทามิกาโลไวรัสคืออะไร และส่งผลอย่างไรกับลูกน้อย

หลายคนอาจไม่คุ้นหูกับชื่อ ไวรัสซิทามิกาโลไวรัส หรือที่เรียกสั้นๆ ว่า CMV แต่จริงๆ แล้วไวรัสชนิดนี้พบได้บ่อยมากในคนทั่วไปครับ โดยส่วนใหญ่ผู้ใหญ่ที่ติดเชื้อจะไม่แสดงอาการอะไรที่รุนแรง แต่ความน่ากังวลจะเกิดขึ้นเมื่อคุณแม่ได้รับเชื้อนี้ครั้งแรกระหว่างตั้งครรภ์ เพราะเชื้อสามารถผ่านรกไปสู่ลูกน้อยในครรภ์ได้ ซึ่งอาจส่งผลกระทบต่อพัฒนาการและการเติบโตของทารกตั้งแต่ก่อนคลอดไปจนถึงหลังคลอดได้ครับ

ทำไมลูกถึงติดเชื้อไวรัสซิทามิกาโลไวรัสตั้งแต่ในท้อง

กลไกการส่งผ่านเชื้อนี้เกิดจากกระแสเลือดของคุณแม่ที่ติดเชื้อไวรัสซิทามิกาโลไวรัสแล้วส่งผ่านทางรกไปยังทารก ซึ่งหากลูกได้รับเชื้อในช่วงที่อวัยวะต่างๆ กำลังพัฒนา อาจทำให้เกิดความผิดปกติบางอย่างได้ โดยทารกที่ติดเชื้อส่วนใหญ่เมื่อแรกเกิดอาจดูเหมือนปกติ แต่บางรายอาจมีภาวะแทรกซ้อนที่ซ่อนอยู่ซึ่งต้องอาศัยการตรวจวินิจฉัยอย่างละเอียดจากกุมารแพทย์ครับ

อาการแบบไหนที่บ่งบอกว่าลูกอาจติดเชื้อมาตั้งแต่แรกเกิด

ทารกที่ได้รับเชื้อตัวนี้มาตั้งแต่ในท้องอาจแสดงอาการที่แตกต่างกันไป บางคนอาจไม่มีอาการเลย หรือบางคนอาจมีอาการที่สังเกตได้ชัดเจนตั้งแต่ออกมาดูโลก เช่น

• ตัวเหล็ก ตาเหลือง หรือมีอาการทางตับและม้ามโต
• น้ำหนักแรกเกิดน้อยผิดปกติเมื่อเทียบกับอายุครรภ์
• มีจุดเลือดออกตามตัวหรือรอยจ้ำสีม่วง
• ศีรษะเล็กกว่าเกณฑ์ปกติ
• มีปัญหาเรื่องการได้ยินหรือการมองเห็น

วิธีตรวจวินิจฉัยเพื่อความสบายใจของพ่อแม่

หากคุณหมอสงสัยว่าลูกน้อยอาจมีการติดเชื้อ เราจะทำการตรวจเพื่อยืนยันผลโดยการนำปัสสาวะ น้ำลาย หรือเลือดของทารกมาตรวจหาเชื้อไวรัสในช่วง 2-3 สัปดาห์แรกหลังคลอด เพราะเป็นช่วงที่แม่นยำที่สุดในการแยกแยะว่าเป็นการติดเชื้อมาตั้งแต่ในครรภ์ นอกจากนี้ อาจมีการส่งตรวจการได้ยินหรืออัลตราซาวด์สมองเพิ่มเติมเพื่อดูว่าเชื้อส่งผลกระทบต่อระบบประสาทส่วนกลางหรือไม่

วิธีรักษาและการดูแลเมื่อลูกติดเชื้อ

ถ้าลูกน้อยได้รับการวินิจฉัยว่าติดเชื้อไวรัสซิทามิกาโลไวรัสและมีอาการรุนแรง คุณหมออาจพิจารณาให้ยาต้านไวรัสเพื่อลดความเสี่ยงของปัญหาการได้ยินหรือพัฒนาการที่อาจแย่ลง แต่สิ่งสำคัญที่สุดไม่ใช่แค่ยาครับ คือการติดตามอาการอย่างต่อเนื่อง เพราะเด็กบางคนที่ดูปกติในตอนแรกอาจเริ่มมีปัญหาการได้ยินหรือพัฒนาการล่าช้าตามมาภายหลังได้ ดังนั้นการนัดพบคุณหมอตามกำหนดเพื่อตรวจประเมินซ้ำเป็นเรื่องที่ห้ามละเลยเด็ดขาด

จะป้องกันการติดเชื้อนี้ได้อย่างไรในระหว่างตั้งครรภ์

เนื่องจากไวรัสชนิดนี้ติดต่อผ่านสารคัดหลั่ง เช่น น้ำลาย ปัสสาวะ หรือการสัมผัสใกล้ชิด วิธีป้องกันที่ดีที่สุดสำหรับคุณแม่ตั้งครรภ์คือ

• หมั่นล้างมือให้สะอาดบ่อยๆ โดยเฉพาะหลังเปลี่ยนผ้าอ้อมหรือสัมผัสสารคัดหลั่งจากเด็กเล็ก
• ไม่ควรใช้ช้อนหรือแก้วน้ำร่วมกับผู้อื่น
• หลีกเลี่ยงการจูบปากเด็กเล็ก เนื่องจากเด็กเล็กมักเป็นแหล่งแพร่เชื้อที่พบบ่อยที่สุด

การติดเชื้อนี้ไม่ใช่เรื่องที่น่าตื่นตระหนกจนเกินไป แต่เป็นเรื่องที่ต้องใส่ใจและเฝ้าระวัง หากคุณแม่มีประวัติเสี่ยงหรือกังวลใจ การปรึกษาคุณหมอสูตินรีเวชเพื่อประเมินสถานการณ์ตั้งแต่เนิ่นๆ จะช่วยให้เราดูแลสุขภาพของลูกน้อยได้อย่างมั่นใจที่สุดครับ