ความดันสูงทำไมถึงทำร้ายไต? ไขความลับที่หลายคนอาจไม่เคยรู้มาก่อน

ทำไมความดันโลหิตสูงถึงเป็นศัตรูหมายเลขหนึ่งของไต

เวลาที่หมอตรวจเจอว่าคนไข้มีความดันโลหิตสูง สิ่งแรกที่มักจะเตือนคือเรื่องของไตครับ หลายคนอาจสงสัยว่าความดันเกี่ยวกับไตได้อย่างไร ทั้งที่ไตเป็นอวัยวะที่คอยกรองของเสีย แต่ในความเป็นจริงแล้ว โรคไตเรื้อรังจากความดันโลหิตสูง คือภาวะที่เกิดขึ้นได้บ่อยที่สุดอย่างหนึ่ง เพราะเลือดที่ไหลผ่านไตมีแรงดันสูงเกินไปเหมือนน้ำที่ฉีดแรงผ่านสายยางตลอดเวลา นานวันเข้าเนื้อเยื่อในไตก็จะเริ่มเสื่อมสภาพและเสียความสามารถในการทำงานไปครับ

แรงดันที่มากเกินไปกำลังทำลายหน่วยกรองจิ๋วในไต

ภายในไตของเรามีหน่วยกรองขนาดเล็กจิ๋วนับล้านตัวทำหน้าที่เปรียบเสมือนตะแกรงคอยแยกของเสียออกจากเลือด เมื่อความดันโลหิตสูงขึ้นอย่างต่อเนื่อง แรงดันนี้จะไปกระแทกกับผนังหลอดเลือดฝอยในไตจนเสียหาย ส่งผลให้หน่วยกรองเหล่านี้เริ่มทำงานผิดปกติ เลือดไม่สามารถไหลเวียนได้ดีเหมือนเดิม เกิดเป็นรอยแผลเป็นหรือพังผืดขึ้นภายในเนื้อไต ซึ่งกระบวนการนี้แหละครับที่เป็นจุดเริ่มต้นของความเสื่อมที่ย้อนกลับมาไม่ได้

อัตราการกรองของไตลดลง หมายความว่าอย่างไร

หลายคนเมื่อเห็นผลตรวจเลือดแล้วเจอค่าที่เรียกว่า eGFR หรืออัตราการกรองของไตลดลงต่ำกว่าเกณฑ์ มักจะตกใจว่าเกิดอะไรขึ้น จริงๆ แล้วค่านี้คือตัวบอกว่าไตของคุณกำลังทำงานได้ดีแค่ไหน ถ้าเลขยิ่งน้อย แสดงว่าไตเริ่มทำงานได้น้อยลงและมีของเสียตกค้างในร่างกายมากขึ้น การที่อัตราการกรองลดลงเรื่อยๆ คือสัญญาณเตือนสำคัญว่า โรคไตเรื้อรังจากความดันโลหิตสูง กำลังรุนแรงขึ้น และหากไม่ควบคุมความดันให้ดี ไตก็จะเข้าสู่ภาวะเสื่อมสภาพไปเรื่อยๆ จนถึงขั้นที่ต้องฟอกไตในที่สุด

สัญญาณเตือนจากร่างกายที่ห้ามมองข้าม

อาการของโรคไตในระยะเริ่มต้นมักจะเงียบมากจนเราแทบไม่รู้ตัว แต่ถ้ามีอาการเหล่านี้หมออยากให้รีบเข้ามาปรึกษาครับ:

• ปัสสาวะบ่อยผิดปกติ โดยเฉพาะในช่วงกลางคืน
• มีอาการบวมตามเท้า ตาตุ่ม หรือใบหน้าโดยไม่ทราบสาเหตุ
• ปัสสาวะมีฟองมากผิดปกติ เหมือนฟองสบู่ที่แตกตัวช้า
• รู้สึกอ่อนเพลีย เหนื่อยง่าย ทั้งที่ไม่ได้ทำกิจกรรมหนัก
• ความดันโลหิตที่เคยควบคุมได้ เริ่มคุมไม่ได้แม้จะกินยาตัวเดิม

วิธีหยุดวงจรทำลายไตด้วยการคุมความดัน

ข่าวดีคือเราสามารถชะลอการเสื่อมของไตได้หากรู้ตัวและปรับเปลี่ยนพฤติกรรมตั้งแต่เนิ่นๆ ครับ

• ควบคุมความดันโลหิตให้ต่ำกว่า 130/80 มิลลิเมตรปรอท เพื่อลดแรงปะทะในหลอดเลือดไต
• จำกัดปริมาณโซเดียมในอาหารให้ไม่เกิน 2,000 มิลลิกรัมต่อวัน หรือลดการกินเค็มจัด
• กินยาตามที่แพทย์สั่งอย่างเคร่งครัด ห้ามหยุดยาเองแม้จะรู้สึกปกติแล้วก็ตาม
• หมั่นตรวจเลือดและตรวจปัสสาวะตามนัด เพื่อเฝ้าระวังอัตราการกรองของไตอย่างใกล้ชิด

การดูแลไตไม่ใช่เรื่องยากหากทำอย่างต่อเนื่อง การรักษาระดับความดันโลหิตให้คงที่คือของขวัญที่ดีที่สุดที่คุณมอบให้กับไตของคุณได้ครับ