เวลาเจอหมอหรือพยาบาล ทำไมใจถึงเต้นแรง? มาเข้าใจความลับของร่างกายกัน

หลายคนน่าจะเคยมีความรู้สึกใจสั่น ตื่นเต้น หรือรู้สึกได้เลยว่าหัวใจเต้นเร็วผิดปกติทุกครั้งที่เดินเข้าโรงพยาบาล หรือแม้กระทั่งตอนที่พยาบาลกำลังจะเดินมาวัดความดัน บางคนถึงกับแอบตกใจตัวเองว่า เป็นโรคหัวใจหรือเปล่าทำไมใจมันเต้นโครมครามขนาดนี้ ทั้งที่ไม่ได้วิ่งมาเหนื่อยๆ

ทำไมเจอหน้าหมอหรือพยาบาลแล้วใจถึงเต้นเร็วขึ้น?

ในทางการแพทย์ เราเรียกอาการนี้ว่า ผลกระทบของบุคลากรทางการแพทย์ต่ออัตราการเต้นของหัวใจ หรือพูดง่ายๆ คือปฏิกิริยาอัตโนมัติของร่างกายเวลาที่ต้องเผชิญหน้ากับคนในเครื่องแบบสีขาว สมองของเราจะถูกกระตุ้นโดยสัญชาตญาณการเอาตัวรอดทันที เพราะจิตใต้สำนึกมักจะมองว่าสถานพยาบาลหรือการตรวจรักษาคือความไม่แน่นอน หรือเป็นความกดดันรูปแบบหนึ่ง

กลไกเบื้องหลังเมื่อความตื่นเต้นสั่งให้หัวใจทำงานหนักขึ้น

เมื่อเราเห็นคุณหมอหรือพยาบาล สมองส่วนควบคุมอารมณ์จะส่งสัญญาณไปที่ต่อมหมวกไตให้หลั่งฮอร์โมนความเครียดออกมา เช่น อะดรีนาลีน (Adrenaline) และคอร์ติซอล (Cortisol) ฮอร์โมนพวกนี้แหละที่ทำหน้าที่เหมือนตัวเร่งเครื่องยนต์ ส่งผลให้:

• อัตราการเต้นของหัวใจเพิ่มขึ้น: เพื่อสูบฉีดเลือดไปรอรับมือกับสถานการณ์
• ความดันโลหิตสูงขึ้นชั่วคราว: หลอดเลือดมีการปรับตัว
• หายใจเร็วขึ้น: ร่างกายต้องการออกซิเจนมากขึ้นโดยอัตโนมัติ

นี่คือเหตุผลว่าทำไมผลกระทบของบุคลากรทางการแพทย์ต่ออัตราการเต้นของหัวใจ ถึงเป็นเรื่องที่เราเจอได้บ่อยมากๆ ในชีวิตประจำวัน

ภาวะตื่นเต้นตอนเจอหมอต่างกับโรคหัวใจอย่างไร?

ความกังวลใจเวลาเจอหมอมักจะเกิดขึ้นชั่วคราว เช่น ตอนที่กำลังรอผลตรวจ หรือตอนที่พยาบาลกำลังพันผ้าวัดความดันที่แขน แต่พอเราได้พูดคุย นั่งพัก หรือตรวจเสร็จแล้ว อาการใจสั่นพวกนี้จะค่อยๆ สงบลงเอง ต่างจากโรคหัวใจเต้นผิดจังหวะที่จะเกิดขึ้นกระทันหันโดยไม่มีสิ่งเร้าภายนอก และมักจะมีอาการอื่นร่วมด้วย เช่น แน่นหน้าอก เวียนหัว หรือเหนื่อยหอบผิดปกติ

วิธีปรับตัวและผ่อนคลายความตื่นเต้นเมื่อไปโรงพยาบาล

สำหรับคนที่มักจะใจเต้นแรงทุกครั้งที่ไปหาหมอ ลองใช้เทคนิคง่ายๆ เหล่านี้เพื่อช่วยลดปฏิกิริยาของร่างกาย:

• ควบคุมลมหายใจ: หายใจเข้าลึกๆ ทางจมูกช้าๆ แล้วผ่อนออกทางปาก ยาวๆ สักสามถึงห้ารอบ เพื่อส่งสัญญาณบอกสมองว่าเราปลอดภัย
• เผื่อเวลาในการเดินทาง: การรีบเร่งไปโรงพยาบาลจะทำให้หัวใจเต้นเร็วอยู่แล้ว ยิ่งเจอหมอเข้าไปอีกจะยิ่งคูณสอง
• สื่อสารกับบุคลากร: บอกพยาบาลตรงๆ ได้เลยว่ารู้สึกตื่นเต้น การได้บอกออกไปจะช่วยลดความกดดันในใจลงได้มาก

การที่อัตราการเต้นของหัวใจเปลี่ยนแปลงไปตามสิ่งแวดล้อมรอบตัว เป็นเรื่องธรรมชาติที่พิสูจน์ว่าร่างกายของเรายังตอบสนองต่อสถานการณ์ต่างๆ ได้เป็นอย่างดี ดังนั้น ครั้งต่อไปถ้าใจเต้นแรงเวลาเจอคุณหมอ ก็ให้เข้าใจว่ามันเป็นเพียงปฏิกิริยาทางชีววิทยาธรรมดาที่ไม่มีอะไรน่ากลัวเลย