ลูกน้อยดื่มน้ำพอไหม? วิธีสังเกตภาวะขาดน้ำในทารกยามป่วยที่พ่อแม่ต้องรู้

ลูกตัวน้อยป่วยทีไร คนเป็นพ่อแม่ใจหายทุกที ยิ่งกินนมไม่ได้ ยิ่งกังวลเรื่องภาวะขาดน้ำและการประเมินการได้รับสารน้ำในทารกป่วย

เวลาที่ลูกรักไม่สบาย ไม่ว่าจะเป็นไข้หวัด ท้องเสีย หรืออาเจียน สิ่งที่หมอพบบ่อยที่สุดคือความกังวลของพ่อแม่ว่าลูกจะได้รับน้ำเพียงพอไหม เพราะในเด็กเล็ก ร่างกายมีสัดส่วนของน้ำสูงมาก การสูญเสียน้ำจึงเกิดขึ้นได้ง่ายและรวดเร็วกว่าผู้ใหญ่หลายเท่าตัว การรู้เท่าทันสัญญาณเตือนจึงเป็นเรื่องสำคัญที่สุดที่จะช่วยปกป้องลูกน้อยจากภาวะแทรกซ้อนรุนแรง

ลูกกำลังขาดน้ำหรือเปล่า? เช็กลิสต์อาการเตือนที่ต้องสังเกต

ทารกยังบอกเราไม่ได้ว่าเขากระหายน้ำแค่ไหน หน้าที่ของเราคือการสังเกตความผิดปกติที่ร่างกายส่งสัญญาณออกมา โดยอาการที่ฟ้องว่าลูกเริ่มขาดน้ำมีดังนี้

• ปากแห้ง ลิ้นแห้ง หรือเวลาร้องไห้ไม่มีน้ำตา: นี่คือสัญญาณคลาสสิกที่บ่งบอกว่าความชุ่มชื้นในร่างกายเริ่มลดต่ำลง
• กระหม่อมบุ๋มลึกกว่าปกติ: สำหรับทารกวัยแบเบาะ จุดนี้จะยุบลงไปอย่างเห็นได้ชัดเมื่อร่างกายขาดน้ำ
• ซึมลง ไม่ร่าเริงเหมือนเคย: หากลูกดูอ่อนเพลีย ปลุกตื่นยาก หรือไม่สนใจสิ่งรอบตัว
• หายใจเร็วกว่าปกติ: ร่างกายที่ขาดน้ำอาจพยายามปรับสมดุลทำให้หายใจหอบถี่ขึ้น

วิธีเช็กปริมาณน้ำในร่างกายลูกง่ายๆ ด้วยตาตัวเองที่บ้าน

นอกจากการดูภายนอกแล้ว การประเมินปริมาณน้ำที่ลูกได้รับและขับถ่ายออกมาคือหัวใจสำคัญ หมอแนะนำให้ใช้เกณฑ์เหล่านี้ในการประเมินเบื้องต้น

เช็กผ้าอ้อมเปียก: ตัวชี้วัดที่ดีที่สุด

ปกติแล้วทารกควรมีปัสสาวะออกอย่างน้อยทุกๆ 4 ถึง 6 ชั่วโมง หรือผ้าอ้อมเปียกชุ่มประมาณ 4-6 ผืนต่อวัน ถ้าลูกป่วยแล้วผ้าอ้อมแห้งสนิท หรือผ่านไปหลายชั่วโมงไม่มีปัสสาวะเลย นั่นแปลว่าน้ำในร่างกายเริ่มวิกฤตแล้ว

ปริมาณนมหรือน้ำที่ลูกกินเข้าไป

ลองเทียบดูว่าปกติลูกกินนมได้วันละกี่มื้อ หรือกี่ออนซ์ ตอนที่ป่วยลดลงไปมากแค่ไหน หากกินได้น้อยกว่าครึ่งหนึ่งของปกติในระยะเวลา 24 ชั่วโมง หรือกินแล้วอาเจียนออกหมดทุกครั้ง อาการแบบนี้อันตรายและต้องระวังเรื่องการขาดสารน้ำอย่างยิ่ง

เมื่อไหร่ที่ควรพาเจ้าตัวเล็กไปโรงพยาบาลด่วน?

หากสังเกตพบว่าลูกมีอาการขาดน้ำระดับปานกลางถึงรุนแรง เช่น ร้องไห้ไม่มีน้ำตาเลยนานหลายชั่วโมง ปัสสาวะไม่ออกเลยเกิน 8 ชั่วโมง ซึมมาก หรือมีอาการอาเจียนพุ่งทุกครั้งที่พยายามป้อนนม ไม่ควรฝืนดูแลต่อที่บ้านเด็ดขาด ควรพามาพบแพทย์เพื่อประเมินอาการและรับสารน้ำทดแทนทางหลอดเลือดดำอย่างเร่งด่วน