วิธีสังเกตจุดเลือดออกตามผิวหนัง รอยแดงช้ำแบบไหนที่ควรระวัง

หลายคนคงเคยบังเอิญก้มมองขาหรือแขนตัวเอง แล้วเจอจุดแดงเล็กๆ หรือรอยช้ำจางๆ ทั้งๆ ที่จำไม่ได้เลยว่าไปเดินชนอะไรมา บางคนก็ปล่อยผ่านเพราะคิดว่าคงแค่เกาแรงหรือผิวแพ้ง่าย แต่ในฐานะหมอ อยากชวนมาลองสังเกตให้ละเอียดขึ้นอีกนิดครับ เพราะเจ้าจุดเล็กๆ เหล่านี้ บางทีก็เป็นสัญญาณเตือนจากร่างกายที่กำลังบอกว่าระบบการแข็งตัวของเลือดอาจกำลังมีปัญหา

จุดเลือดออกตามผิวหนังหน้าตาเป็นอย่างไร ต่างจากผื่นแพ้ทั่วไปไหม

เวลาที่เราเจอผื่นหรือรอยแดงบนผิวหนัง สิ่งแรกที่หมอมักจะถามคนไข้คือ รอยนั้นมันนูนขึ้นมาจากผิวหรือเปล่า และเวลาที่เราใช้นิ้วกดลงไป สีของมันจางหายไปไหม

ถ้าเป็นผื่นแพ้ ผื่นลมพิษ หรือรอยแมลงสัตว์กัดต่อย เวลาเราใช้นิ้วกดลงไป สีแดงมักจะจางลงหรือหายไปชั่วคราวแล้วกลับมาแดงใหม่ แต่ถ้าเป็น การสังเกตจุดเลือดออกตามผิวหนัง ตัวจุดแดงหรือจุดม่วงเล็กๆ ขนาดเท่าปลายเข็ม (ที่ทางการแพทย์เรียกว่า Petechiae) หรือรอยช้ำที่กว้างขึ้นมาหน่อย จะมีลักษณะพิเศษคือ กดแล้วสีไม่จางลง นั่นเป็นเพราะเม็ดเลือดแดงมันเล็ดลอดออกมานอกผนังเส้นเลือดฝอยใต้ผิวหนังไปแล้ว ไม่ได้อยู่ข้างในเส้นเลือดเหมือนผื่นแพ้ทั่วไป

เช็กลิสต์ด่วน จุดแดงแบบไหนแค่อุบัติเหตุ แบบไหนน่าห่วง

เพื่อให้เห็นภาพชัดเจนและลองตรวจดูตัวเองเบื้องต้นได้ง่ายขึ้น ลองมาดูความแตกต่างของรอยบนผิวหนังกันครับ

• รอยช้ำจากการกระแทกทั่วไป: มักเกิดบริเวณที่ใช้งานบ่อย เช่น หน้าแข้ง หรือข้อศอก จำเหตุการณ์ที่ไปกระแทกได้ สีจะค่อยๆ เปลี่ยนจากม่วงเข้ม เป็นเขียว เหลือง แล้วจางหายไปใน 1-2 สัปดาห์
• จุดเลือดออกผิดปกติ: มักเกิดขึ้นเองโดยไม่มีสาเหตุ ไม่ได้ไปกระแทกใครมา ขึ้นกระจายตามตัว แขนขา หรือแม้แต่ในช่องปาก มีลักษณะเป็นจุดแดงเล็กๆ เรียงตัวกันถี่ๆ หรือเป็นจ้ำช้ำเป็นวงกว้างโดยไม่มีปมเหตุ

เช็กอาการร่วมที่ต้องระวังเป็นพิเศษ

จุดเลือดออกตามผิวหนังไม่ได้น่ากลัวในตัวมันเองครับ แต่มันคือกระจกสะท้อนความผิดปกติของเกล็ดเลือดหรือระบบการแข็งตัวของเลือดในร่างกาย ดังนั้น ถ้าพบว่าตัวเองมีจุดเลือดออกเหล่านี้ร่วมกับอาการอื่นๆ ต่อไปนี้ แนะนำว่าไม่ควรนอนใจเด็ดขาด

• มีเลือดกำเดาไหลบ่อยครั้งโดยไม่มีสาเหตุ หรือเลือดออกตามไรฟันเวลากัดแปรงฟัน
• ประจำเดือนมามากกว่าปกติ หรือมีเลือดออกนานผิดปกติเวลามีแผลเล็กๆ น้อยๆ
• รู้สึกอ่อนเพลีย เหนื่อยง่าย หน้ามืดวิงเวียนคล้ายจะเป็นลม
• มีต่อมน้ำเหลืองโตตามคอ รักแร้ หรือขาหนีบ
• มีไข้เรื้อรังร่วมด้วยโดยไม่ทราบสาเหตุ

สาเหตุที่ทำให้เลือดออกใต้ผิวหนังเกิดขึ้นได้

ในทางการแพทย์ การที่เลือดออกใต้ผิวหนังเกิดได้จากหลายสาเหตุ ตั้งแต่เรื่องเล็กน้อยไปจนถึงโรคที่ต้องดูแลอย่างใกล้ชิด เช่น เกล็ดเลือดต่ำจากการทำงานของไขกระดูกผิดปกติ การใช้ยาบางชนิดที่มีผลต่อการแข็งตัวของเลือด เช่น แอสไพริน หรือยากลุ่มต้านการอักเสบ (NSAIDs) รวมไปถึงโรคติดเชื้อบางชนิดที่มีผลต่อระบบเลือด

อาการแบบไหนที่ควรไปพบแพทย์เพื่อตรวจเลือด

ถ้าเราเจอจุดเลือดออกแค่จุดสองจุดแล้วค่อยๆ จางหายไปเอง และไม่มีอาการอื่นร่วมด้วย ก็อาจจะเฝ้าระวังดูอาการก่อนได้ แต่ถ้าเจอจุดเลือดออกกระจายตัวเพิ่มมากขึ้นเรื่อยๆ เป็นจ้ำช้ำโดยไม่รู้สาเหตุ หรือมีเลือดออกผิดปกติจากเยื่อเมือก เช่น เลือดกำเดาไหลไม่หยุด ร่วมกับอาการอ่อนเพลีย อย่างนี้ควรมาพบแพทย์เพื่อเจาะเลือดตรวจหาความสมบูรณ์ของเม็ดเลือดและเช็กการทำงานของเกล็ดเลือดอย่างละเอียดครับ