เมื่อลูกติดเกมจนเสียคน: พฤติกรรมโกหกและลักทรัพย์เพื่อสนับสนุนการเล่นเกม

ทำไมเด็กที่ติดเกมถึงกลายเป็นคนโกหกและหยิบของคนอื่น

หลายครั้งที่คุณพ่อคุณแม่เดินเข้ามาปรึกษาหมอที่คลินิกด้วยความกังวลใจเรื่องลูกเปลี่ยนไปเป็นคนละคน จากเด็กที่เคยซื่อสัตย์กลับกลายเป็นคนที่โกหกคำโต หรือหนักไปกว่านั้นคือแอบขโมยเงินเพื่อไปเติมเกม หมออยากให้ทำความเข้าใจก่อนว่า พฤติกรรมเหล่านี้ไม่ได้เกิดจากความตั้งใจที่จะเป็นเด็กไม่ดี แต่เป็นสัญญาณเตือนว่าเขากำลังตกอยู่ในภาวะเสพติดเกมอย่างรุนแรงจนควบคุมตัวเองไม่ได้

กลไกสมองที่ทำให้การเล่นเกมกลายเป็นเรื่องที่ต้องแลกด้วยทุกอย่าง

เวลาที่เด็กเล่นเกมแล้วได้รับชัยชนะ หรือสามารถอัปเลเวลตัวละครได้ สมองจะหลั่งสารความสุขที่เรียกว่า โดปามีน ออกมาในปริมาณมหาศาล ทำให้เขารู้สึกฟินและต้องการประสบการณ์แบบเดิมซ้ำๆ เมื่อถึงจุดที่เงินในกระเป๋าหมด หรือต้องมีไอเทมใหม่เพื่อรักษาสถานะในเกมไว้ ความยับยั้งชั่งใจในสมองส่วนหน้าจะทำงานได้ลดลง ทำให้เขามองข้ามถูกผิดแล้วเลือกใช้วิธีโกหกหรือลักทรัพย์เพื่อให้ได้มาซึ่งสิ่งที่ต้องการ

สัญญาณเตือนภัยที่บอกว่าพฤติกรรมนี้เริ่มอันตรายแล้ว

ถ้าเริ่มเห็นลูกมีอาการเหล่านี้ หมอแนะนำว่าอย่าปล่อยผ่านเด็ดขาด:

• เริ่มเล่าเรื่องไม่จริงบ่อยขึ้น โดยเฉพาะเรื่องที่เกี่ยวกับเงินหรือเวลาที่ใช้ไปกับหน้าจอ
• มีเงินก้อนใหม่ๆ หรือสิ่งของในเกมโผล่มา ทั้งที่ไม่มีแหล่งที่มาที่ชัดเจน
• หงุดหงิดฉุนเฉียวรุนแรงเมื่อถูกถามเรื่องเงินหรือเมื่อไม่ได้เล่นเกม
• ยอมอดข้าวหรือลดเวลาเรียนเพื่อไปนั่งเฝ้าหน้าจอ

วิธีรับมือเมื่อจับได้ว่าลูกขโมยเงินไปเติมเกม

หมอเข้าใจดีว่าความรู้สึกแรกคือความโกรธ แต่การใช้ความรุนแรงหรือการดุด่าด้วยอารมณ์มักจะทำให้เด็กปิดกั้นตัวเองและหันไปโกหกที่แนบเนียนกว่าเดิม สิ่งที่ควรทำคือ:

• ตั้งสติก่อนคุย: พูดด้วยความสงบแต่หนักแน่น บอกให้เขารู้ว่าเรารู้ความจริงแล้ว ไม่ใช่การคาดเดา
• เน้นที่พฤติกรรมไม่ใช่ตัวบุคคล: ไม่ควรใช้คำพูดตำหนิว่าลูกเป็นขโมย แต่ให้พูดว่าสิ่งที่ทำนั้นไม่ถูกต้องและส่งผลกระทบต่อความไว้ใจในครอบครัวอย่างไร
• ร่วมกันหาทางออก: กำหนดขอบเขตของการเล่นเกมที่ชัดเจน และสอนเรื่องการรับผิดชอบต่อการกระทำ เช่น การให้ชดใช้เงินคืนจากค่าขนมส่วนตัว

เมื่อไหร่ที่ควรพาไปพบจิตแพทย์เด็ก

หากพยายามปรับการใช้ชีวิตที่บ้านแล้วพฤติกรรมยังไม่ดีขึ้น หรือเด็กมีอาการซึมเศร้า แยกตัว หรือมีปัญหาการเรียนอย่างหนักร่วมด้วย นั่นอาจเป็นสัญญาณว่าภาวะติดเกมได้ทำลายสมดุลในชีวิตของเขาไปไกลแล้ว การปรึกษาจิตแพทย์เด็กเพื่อทำกิจกรรมบำบัดหรือปรับพฤติกรรมจะเป็นทางออกที่ช่วยให้เขากลับมาใช้ชีวิตปกติได้อีกครั้ง